Zaprawa (budownictwo) - pl.LinkFang.org

Zaprawa (budownictwo)




Ten artykuł dotyczy pojęcia z dziedziny budownictwa. Zobacz też: inne znaczenia słowa „zaprawa”.

Zaprawamieszanina wody i spoiwa z drobnym kruszywem lub innym wypełnieniem mająca na celu wiązanie, czyli przejście ze stanu płynnego, plastycznego w stan stały.

Zaprawy w budownictwie używane są przede wszystkim do:

Zaprawy mają inne właściwości przed związaniem i po. Świeże zaprawy charakteryzują się konsystencją i urabialnością, stwardniałe cechuje przede wszystkim wytrzymałość mechaniczna i mrozoodporność. Do zapraw, jako kruszywa najczęściej używa się piasku. W zależności od rodzaju użytego spoiwa rozróżnia się zaprawy:

Ponadto można wyróżnić:

W celu modyfikacji naturalnych właściwości zapraw stosuje się domieszki.

Właściwości zaprawy:

Datowanie radiowęglowe zapraw


Datowania radiowęglowe zapraw węglanowych wykorzystują fakt wiązania przez twardniejącą zaprawę CO2 z powietrza. Węglan wapnia podczas wypalania ulega dysocjacji. Wypalony wapień do tlenku wapnia (CaO, wapno palone) gaszony jest wodą. Powstaje wodorotlenek wapnia (wapno gaszone), który po zmieszaniu z piaskiem i wodą łatwo układa się i formuje, wiążąc po pewnym czasie i twardniejąc. Właśnie wówczas wyeksponowana na powietrzu zaprawa twardnieje absorbując CO2 i tworzy nowy węglan. Aktualna koncentracja 14C w CO2 w powietrzu  jest wiązana w zaprawie w procesie twardnienia. Jeśli zaprawa zrobiona byłaby z całkowicie wypalonego tlenku datowanie radiowęglowe archeologicznej zaprawy powinno dać wiek konstrukcji badanej budowli.

Współcześnie kilka ośrodków naukowych na świecie z powodzeniem podejmuje się datowania archeologicznych próbek zapraw, zaznaczając konieczność ich wcześniejszej dokładnej analizy pod kątem składu mineralnego. W Polsce od 2001 roku temat ten jest rozwijany i z powodzeniem proponowane przez polską grupę rozwiązania stosowane są przez naukowców na arenie międzynarodowej[2][3][4][5][6][7].

Istnieją trzy główne przyczyny trudności w datowaniach zapraw budowlanych. Pierwszym jest zawartość w zaprawie fragmentów niewłaściwie wypalonych np. z powodu zbyt niskiej temperatury, w związku z czym nie cały CaCO zostaje zamieniony w CaO i pozostałe fragmenty będą dawać tzw. „martwy węgiel” powodujący postarzenie otrzymywanego wieku. Kolejnym, problem stanowić mogą zaprawy pochodzące z głębokich, wewnętrznych części budynków, gdzie absorpcja CO2 i twardnienie zaprawy jest utrudnione. Istotnym problemem w datowaniach zapraw wapiennych jest także zawartość fragmentów wapieni jako kruszywa. Wiąże się to z obecnością starego węgla, pozbawionego już części bądź całości aktywnego izotopu 14C i otrzymuje się w wyniku pomiaru radiowęglowego, wiek dużo starszy od rzeczywistego.

W związku z dużym zainteresowaniem możliwością wykorzystania zapraw do określania wieku historycznych budowli w roku 2015 powstał pierwszy międzynarodowy projekt dotyczący metodycznych aspektów datowania zapraw (MOrtars Dating Intercomparison Study, MODIS)[8][9][10]

Zobacz też


Przypisy


  1. Zaprawa murarska w piance (pol.). 2013. [dostęp 2020-04-05].
  2. Nawrocka i inni, Application of radiocarbon method for dating of lime mortars. Geochronometria 24:109–15. , 2005.
  3. Czernik. Michalska, Carbonates in leaching reactions in context of 14C dating. Nuclear Instruments and Methods in Physics Research Section B: Beam Interactions with Materials and Atoms 361: 431–439. , 2015.
  4. Goslar, Nawrocka, Czernik, Foraminiferous limestones in 14C dating of mortar. Radiocarbon 51 (2): 857-866., 2009.
  5. Marzaioli i inni, Accelerator mass spectrometry 14C dating of lime mortars: methodological aspects and field study applications at CIRCE (Italy). Nuclear Instruments and Methods in Physics Research B, 294 (2013) 246-251., 2013.
  6. International Mortar Dating Project | , www.mortardating.com [dostęp 2017-11-23] (fiń.).
  7. Nawrocka, Czernik, Goslar, 14C dating of carbonate mortars from Polish and Israeli sites. Radiocarbon 51 (2): 857-866. , 2009.
  8. Hajdas i inni, Preparation and dating of mortar samples - Mortar Dating Intercomparison Study (MODIS). Radiocarbon 59 (6) , 2017.
  9. Michalska, Czernik, Goslar, Methodological aspect of mortars dating (Poznań, Poland, MODIS). Radiocarbon 59 (6), 2017.
  10. Hayen i inni, Mortar Dating Methodology: Intercomparison of Available Methods. Radiocarbon 59 (6), 2017.








Kategorie: Materiały budowlane








Informacje na dzień: 27.05.2020 11:41:06 CEST

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-by-sa-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.