Wayback Machine


Wayback Machine

Logo archiwum
Typ strony Archiwum cyfrowe
Data powstania 24 października 2001[1]
Autor Brewster Kahle, Bruce Gilliat
Właściciel Internet Archive
Rejestracja Opcjonalna
Miejsce w Alexa 161[2] (maj 2020)
Strona internetowa

Wayback Machineamerykańskie archiwum cyfrowe World Wide Web i innych informacji dostępnych w Internecie. Zostało utworzone w październiku 2001 roku przez Brewstera Kahle'a i Bruce'a Gilliata[3]. Należy do Internet Archive[4], organizacji nonprofit mającej swoją siedzibę w San Francisco.

Spis treści

Historia


Wayback Machine zostało utworzone, aby zapobiec problemowi bezpowrotnej utraty treści zgromadzonej na stronach internetowych, w momencie kiedy są one edytowane lub zamykane[5]. Usługa ta pozwala użytkownikom na przeglądanie zarchiwizowanych wersji witryn, które przez archiwum nazywane są „trójwymiarowym indeksem”[6]. Kahle i Gilliat utworzyli to archiwum z nadzieją na archiwizację całego Internetu i zapewnienie „powszechnego dostępu do wiedzy”[7].

Wayback Machine rozpoczęło archiwizację stron internetowych w 1996 r., z zamiarem upublicznienia całej usługi pięć lat później[8]. Kahle sporadycznie umożliwiał naukowcom dostęp do zasobów nieukończonej wówczas bazy, dostępnej na taśmie cyfrowej[9]. W piątą rocznicę powstania, archiwum zostało upublicznione podczas ceremonii w Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley[10]. Do tego czasu Wayback Machine zgromadziło ponad 10 miliardów zarchiwizowanych stron[11].

Nazwa usługi jest aluzją do serialu telewizyjnego Rocky, Łoś Superktoś i przyjaciele, w którym występuje pies Peabody, podróżujący w czasie za pomocą wehikułu o nazwie „WABAC Machine”[12].

W 2002 roku budżet Wayback Machine sfinansowany m.in. przez kilka korporacji, fundacji (w tym Kahle/Austin Foundation, National Science Foundation, Bibliotekę Kongresu i Markle Foundation) i osoby prywatne wyniósł 10 milionów dolarów[13].

Aspekty techniczne


Oprogramowanie zostało przystosowane do indeksowania i pobierania, przy pomocy robotów internetowych, wszystkich publicznie dostępnych stron WWW, hierarchi Gopher oraz systemu grup dyskusyjnych Usenet[14]. Dane zbierane przez „crawlery” nie zawierają wszystkich informacji dostępnych w Internecie, ponieważ dostęp do części z nich może być ograniczany przez ich wydawcę lub przechowywany w niedostępnych bazach. Odpowiedzią na tę sytuację było utworzenie przez Internet Archive w 2005 r. strony Archive-It.org. Umożliwiła ona instytucjom i twórcom zbieranie, przechowywanie oraz tworzenie kolekcji treści i archiwów cyfrowych[15].

Częstotliwość powstawania snapshotów zależna jest od danej witryny[16]. Wayback Machine archiwizuje sam kod HTML, ale nie obrazy. Te są pobierane ze stron źródłowych[17].

Przyrost zasobów w Wayback Machine


W 2003 roku, zaledwie dwa lata po oficjalnym upublicznieniu usługi, zasoby Wayback Machine rosły w tempie 12 terabajtów/miesiąc. Pierwsze 100 TB zostało przekroczone w czerwcu 2004[18]. W 2009 Wayback Machine mieściło już ok. trzech petabajtów danych, które rosły w tempie 100 TB każdego miesiąca[19]. W styczniu 2013 r. spółka posiadała w bazie 240 miliardów adresów URL. W październiku 2013 r. na stronie powstała opcja „Save a Page”, która umożliwiała użytkownikowi zgłoszenie konkretnej witryny do archiwizacji[20]. W grudniu 2014 r. liczba zarchiwizowanych witryn wzrosła do ponad 435 miliardów, co stanowiło prawie dziewięć petabajtów danych, rosnących w tempie 20 terabajtów tygodniowo[21]. Całkowita ilość danych w lipcu 2016 r. osiągnęła wynik 15 petabajtów[22], natomiast we wrześniu 2018 r. wyniosła już ponad 25 petabajtów[23].

Zastosowanie


Od początku działalności w 2001 r., Wayback Machine stało się obiektem badań, zarówno pod kątem tego, w jaki sposób przechowywane są zgromadzone w bazie dane, jak i odnośnie do samych zarchiwizowanych stron dostępnych w archiwum. Do 2013 r. badacze napisali około 350 artykułów, które dotyczyły Wayback Machine. Pochodziły one głównie z takich obszarów nauki, jak technologia informacyjna, bibliotekoznawstwo oraz nauki społeczne. Naukowcy z tej ostatniej grupy wykorzystują Wayback Machine m.in. do analizy tego, jak rozwój witryn zachodzący stale od połowy lat 90., wpłynął na rozwój danego przedsiębiorstwa[24].

Skrypty archiwizacyjne w Wayback Machine mają na celu zachowanie jak największej liczby działających hiperłączy, które z racji ulotności danych w Internecie, mogłyby zostać utracone. Indyjscy badacze przeprowadzili analizę dotyczącą skuteczności zapisywania hiperłączy zawartych w naukowych publikacjach dostępnych online w Wayback Machine i wynik ten stanowił ponad połowę[25].

Przypisy


  1. Whois Record for WayBackMachine.org (ang.). whois.domaintools.com. [dostęp 2019-01-22].
  2. Alexa Internet: Archive.org Site Info (ang.). alexa.com, 2020-05-11. [dostęp 2020-05-11].
  3. John Cook: Web site takes you way back in Internet history (ang.). seattlepi.com, 2001-11-01. [dostęp 2018-04-14].
  4. Internet Archive launches WayBack M (ang.). burmalibrary.org, 2001-10-25. [dostęp 2018-04-14].
  5. Greg R. Notess. The Wayback Machine: The Web's Archive. „online”. 26, s. 59-61, marzec-kwiecień 2002. EBSCOhost. 
  6. The Wayback Machine (ang.). [dostęp 2019-01-25].
  7. 20,000 Hard Drives on a Mission | Internet Archive Blogs (ang.). blog.archive.org. [dostęp 2019-01-25].
  8. Internet Archive: Wayback Machine (ang.). archive.org. [dostęp 2019-01-25].
  9. John Cook: Web site takes you way back in Internet history (ang.). 2001-11-01. [dostęp 2019-01-25].
  10. Wayback Goes Way Back on Web . „Wired”, 2001-10-28 (ang.). [dostęp 2019-01-25]. 
  11. Sanjay K. Arora, Yin Yin, Jan Youtie, Philip Shapira. Using the wayback machine to mine websites in the social sciences: A methodological resource. „Journal of the Association for Information Science and Technology”. 67 (8). ISSN 2330-1635 . 
  12. Heather Green: A Library as Big as the World (ang.). 2002-02-28. [dostęp 2019-01-28].
  13. Judy Tong: RESPONSIBLE PARTY -- BREWSTER KAHLE; A Library Of the Web, On the Web (ang.). nytimes.com, 2002-09-08. [dostęp 2018-04-14].
  14. Brewster Kahle: Archiving the Internet (ang.). [dostęp 2019-01-28].
  15. Jeff Kaplan: Archive-It: Crawling the Web Together (ang.). 2014-10-27.
  16. Kalev Leetaru: The Internet Archive Turns 20: A Behind the Scenes Look at Archiving the Web . 2016-01-28. [dostęp 2019-01-28].
  17. Zrzut ekranu może być dowodem w sądzie . 21 października 2021. [dostęp 2021-11-20].
  18. Internet Archive: Petabox (ang.). archive.org. [dostęp 2019-01-28].
  19. Lucas Mearian: Internet Archive to unveil massive Wayback Machine data center . Computerworld.com, 2009-03-19. [dostęp 2019-01-28].
  20. Alexis Rossi: Fixing Broken Links on the Internet . archive.org, 2013-10-25. [dostęp 2019-01-28].
  21. Internet Archive Frequently Asked Questions . [dostęp 2019-01-28].
  22. Can the manipulation of big data change the way the world thinks? (ang.). [dostęp 2019-01-28].
  23. Zachary Crockett: Inside Wayback Machine, the internet’s time capsule (ang.). 2018-09-28. [dostęp 2019-01=28].
  24. Sanjay K. Arora, Yin Li, Jan Youtie, Philip Shapira. Using the wayback machine to mine websites in the social sciences: A methodological resource. „Journal of the Association for Information Science and Technology”. 67, s. 1904–1915, 2015-05-05. DOI: 10.1002/asi.23503 . ISSN 2330-1635 (ang.). 
  25. B.T. Sampath Kumar, K.R. Prithviraj. Bringing life to dead: Role of Wayback Machine in retrieving vanished URLs. „Journal of Information Science”. 41 (1). s. 71-81. DOI: 10.1177/0165551514552752 . ISSN 0165-5515 (ang.). 

Linki zewnętrzne


Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wayback_Machine&oldid=65397646

Menu nawigacyjne


<



Facebook Twitter WhatsApp Telegram e-mail





Kategorie: Amerykańskie strony internetowe




Informacje na dzień: 26.11.2021 11:28:52 CET

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-BY-SA-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.