Turystyka - pl.LinkFang.org

Turystyka




Turystyka – zjawisko przestrzennej ruchliwości ludzi, które związane jest z dobrowolną zmianą miejsca pobytu, środowiska i rytmu życia. Obejmuje całokształt stosunków i zjawisk związanych z ruchem turystycznym. Najczęściej spotykaną definicją turystyki są następujące słowa: „Turystyka obejmuje ogół czynności osób, które podróżują i przebywają w celach wypoczynkowych, służbowych lub innych nie dłużej niż rok bez przerwy poza swoim codziennym otoczeniem”[1].

Turystyka jest powiązana z różnymi dziedzinami życia, co czyni ją zjawiskiem interdyscyplinarnym. Z punktu widzenia ekonomicznego turystyka należy do sektora usług, który to sektor jest najdynamiczniej rozwijającym się w gospodarce. Kraje wysoko rozwinięte mają duży udział usług w całej gospodarce, gdzie usługi turystyczne mają znaczący udział w działalności gospodarczej. Trzeba też dodać, że efekt ekonomiczny wynikający z ruchu turystycznego (zarówno krajowego, jak i międzynarodowego) nie jest związany wyłącznie z usługami czysto turystycznymi (hotelarstwem, gastronomią, obsługą ruchu turystycznego itp.). Na potrzeby turystyki działają także inne podmioty gospodarcze, takie jak bankowość, handel, gospodarka komunalna, transport itp. Szacuje się, że na jedno turystyczne miejsce noclegowe przypada nawet kilkunastu zatrudnionych w turystyce i poza nią[2].

Z punktu widzenia społecznego turystykę należy traktować jako wszystkie zjawiska czasowej i dobrowolnej podróży, które są związane ze zmianami w środowisku i rytmie życia. Odnosi się do osobistych kontaktów z naturalnymi, kulturowymi i społecznymi walorami odwiedzanego obszaru. Do turystyki zawsze należy przypisywać takie słowa jak poznanie, przeżycie, wypoczynek i rozrywka. Specyfika turystyki polega na zmianach. Może to być zmiana środowiska przyrodniczego, kulturowego bądź społecznego (lub wszystkich równocześnie), a także zmiana codziennego rytmu życia. Ważną wartością turystyki jest wchodzenie w styczność z przyrodą, kulturą lub ludźmi[3].

Turystykę należy też traktować jako zjawisko psychologiczne. Turystyka staje się coraz ważniejsza dla współczesnego człowieka, który podejmuje podróż pod wpływem różnych motywów. Ludzie różnią się między sobą, dlatego też będą uprawiać turystykę często pod wpływem różnych czynników. Człowiek podejmuje podróż wyobrażając ją sobie jeszcze przed wyjazdem i rozpatruje korzyści jakie mu ta podróż przyniesie. Dopiero w trakcie i po tej podróży jest w stanie ocenić czy spełniły się jego oczekiwania czy też nie[4].

Spis treści

Definicja


Słowo turystyka pochodzi od francuskiego pojęcia tour, które oznacza wycieczkę, podróż kończącą się powrotem do miejsca skąd nastąpił wyjazd. W XVII wieku mianem tourist określano uczestników podróży po kontynencie europejskim (tzw. grand tour) podejmowanych przez arystokratyczną młodzież angielską, która po ukończeniu szkoły średniej wyjeżdżała m.in. do Francji i Włoch w celu kontynuacji nauki.

Światowa Organizacja Turystyki (UNWTO) definiuje turystykę jako ogół czynności osób, które podróżują i przebywają w celach wypoczynkowych, służbowych lub innych nie dłużej niż rok bez przerwy poza swoim codziennym otoczeniem, z wyłączeniem wyjazdów, w których głównym celem jest aktywność zarobkowa wynagradzana w odwiedzanej miejscowości. Definicja ta została przyjęta do celów statystycznych stąd m.in. ograniczenie czasu do roku itp.[5]

Zgodnie z klasyfikacją NACE Rev. 2 turystyka obejmuje następujące obszary działalności:

Turystyka jako przedmiot badań


Turystyka jest zjawiskiem złożonym i wielopłaszczyznowym, które odnosi się do wielu aspektów życia człowieka. Dzięki turystyce człowiek regeneruje siły fizyczne i psychiczne, poznaje świat oraz kształtuje swoją osobowość. Turystyka stanowi także formę działalności gospodarczej, w ramach której wykształciły się różnego rodzaju usługi turystyczne oferowane podróżnym spośród których największe znaczenie mają: usługi noclegowe, usługi gastronomiczne oraz usługi transportowe.

Ze względu na swoją złożoność turystyka jest przedmiotem badań wielu dyscyplin naukowych: geografii (geografia turyzmu), psychologii, socjologii, pedagogiki, ekonomii (ekonomika turystyki), marketingu (marketing turystyczny), antropologii, historii, prawa, architektury (architektura krajobrazu), urbanistyki, ochrony środowiska, medycyny oraz etyki.

Turystyka stanowi przedmiot badań w następujących aspektach:

Historia turystyki


Starożytność

Pierwsze podróże o charakterze turystycznym pojawiły się w Starożytnym Egipcie. Ludzie przemieszczali się aby brać udział w obchodach świąt religijnych oraz podziwiać ogromne budowle, zwłaszcza piramidy.

Cele religijne dominowały w podróżach podejmowanych przez starożytnych Greków, którzy udawali się głównie do wyroczni w Delfach oraz świątyni Zeusa w Olimpii. Poza tym tysiące osób przybywało na rozgrywane co cztery lata igrzyska olimpijskie. W starożytnej Grecji nie budowano dróg, dlatego zdecydowana większość wypraw odbywała się drogą morską.

Całkiem inaczej sytuacja wyglądała w starożytnym Rzymie, który pokrywała gęsta sieć dróg i zajazdów, a kwestie bezpieczeństwa podróżujących regulowano w przepisach prawnych. Rzymianie dla celów leczniczych i wypoczynkowych udawali się do rozmieszczonych na obszarze całego Imperium kurortów, spośród których największą popularnością cieszyły się: Baden-Baden, Baile Herculane, Vichy, Baiae, Neapol, Capri, Bath, Puteoli.

Średniowiecze i renesans

W średniowieczu najważniejszymi powodami podróży były motywy religijne. Chrześcijanie podróżowali głównie do Rzymu, Ziemi Świętej i grobu apostoła Jakuba w Santiago de Compostela. Pielgrzymowali również hinduiści i buddyści, natomiast wyprawy Arabów podejmowane były najczęściej w celach handlowych. Młodzi europejscy arystokraci wyjeżdżali po nauki do zagranicznych uniwersytetów aby poszerzać swoją wiedzę (m.in. Uniwersytet Boloński, Uniwersytet w Padwie).

Okresy średniowiecza i renesansu znane są także z wypraw pojedynczych podróżników – do najsłynniejszych należą: podróż Marco Polo do Chin, Francesco Petrarki w Alpy Prowansalskie oraz Muhammada Ibn Battuty po Azji, Afryce i Europie. Na XIV i XV wiek przypadają Wielkie Podróże Geograficzne związane m.in. z odkrywaniem drogi morskiej do Indii oraz odkryciem Ameryki przez Krzysztofa Kolumba w 1492 roku.

XVII i XVIII wiek

W XVII wieku podróże w celach poznawczych, wypoczynkowych i zdrowotnych zaczęły nabierać coraz większego znaczenia. Transport na dalsze odległości odbywał się powozami konnymi, powstawały linie dyliżansowe, turystyka stawała się źródłem dochodu dla osób zajmujących się obsługą podróżnych. W 1624 r. młody królewicz Władysław Zygmunt Waza, najstarszy syn i spadkobierca Zygmunta III, wyruszył w podróż po Europie, jak to było w zwyczaju szlachty polskiej[7]. Trasa podróży wiodła przez terytoria obecnych Niemiec, Belgii, Holandii, gdzie podziwiał oblężenie Bredy przez wojska hiszpańskie, Francję, Szwajcarię do Włoch, Austrii i Czech[7].

Najważniejszym wydarzeniem w tym okresie były podróże (Grand Tour) młodych angielskich arystokratów na kontynent, w których brało udział ok. 20 tys. osób rocznie. Podróże trwały od kilku miesięcy do kilku lat. Młodzi Anglicy docierali również w Alpy stając się prekursorami alpinizmu. Dzięki coraz liczniejszym wizytom osób zainteresowanych zdobyciem Mont Blanc i innych alpejskich szczytów, pasterskie osady zaczęły przekształcać się w ośrodki turystyki górskiej (np. Chamonix, Grindelwald, Zermatt). Najwyższy szczyt Alp został zdobyty w 1786 przez Michela Paccarda i Jacques’a Balmata.

W XVII i XVIII wieku bardzo popularne wśród zamożnych mieszkańców państw europejskich były miejscowości uzdrowiskowe, spośród których największym zainteresowaniem cieszyły się: Bath (popularne również w starożytności), Aix-les-Bains, Vichy, Évian, Baden-Baden, Marienbad, Karlsbad oraz Spa. Koniec XVIII wieku przyniósł ze sobą rewolucję przemysłową, która wiązała się ze wzrostem urbanizacji i zwiększoną migracją ludzi ze wsi do miast.

XIX i XX wiek

Wiek XIX okazał się dla turystyki przełomowy. Dotychczas, ze względu na wysokie koszty, podróże w celach wypoczynkowych podejmowała jedynie elita społeczna. Wraz ze skróceniem czasu pracy, rozwojem środków transportu, przemysłu, urbanizacji i wzrostu poziomu kulturalnego turystyka nabrała masowego charakteru. Dzięki zastosowaniu w kolejnictwie i żegludze maszyny parowej podróże stały się wygodniejsze, krótsze, a przede wszystkim znacznie tańsze.

Pierwszą linię kolejową utworzono w 1825 w Anglii. Pod koniec XIX wieku w Europie istniała już bardzo gęsta sieć kolejowa. W 1883 na trasie ParyżKonstantynopol rozpoczął kursować słynny Orient Express. Na przełomie XIX i XX wieku zaczął się rozwijać transport samochodowy. W 1885 Gottlieb Daimler zbudował silnik spalinowy, natomiast w 1903 Henry Ford rozpoczął produkcję samochodów na większą skalę. Pierwsza autostrada powstała we Włoszech w 1924. Pasażerski transport lotniczy rozwijał się intensywnie od zakończenia II wojny światowej.

W 1841 Thomas Cook założył w Anglii pierwsze biuro podróży. Cook był organizatorem pierwszej zorganizowanej wycieczki, która odbyła się pociągiem na trasie LeicesterLoughborough. W tym okresie turyści odwiedzali głównie miasta historyczne z licznymi zabytkami (np. Rzym, Paryż, Wenecja, Florencja), uzdrowiska (np. Karlowe Wary, Baden-Baden, Spa, Bath, Aix-les-Bains), obszary nadmorskie (np. Lazurowe Wybrzeże) i obszary górskie (np. Davos, Arosa, Bad Gastein). Dla popularyzacji turystyki zimowej duże znaczenie miało powstanie pierwszych ośrodków narciarskich (Sestriere, Le Revard, Meribel) oraz zorganizowanie w Chamonix pierwszych zimowych igrzysk olimpijskich. Poza tym powoływano do życia towarzystwa i stowarzyszenia turystyczne: British Alpine Club (1857), Österreichischer Alpenverein (1862), Schweizer Alpen Club (1863) i Club Alpino Italiano (1863). W 1882 w Szwajcarii powołano pierwsze zrzeszenia hotelarzy.

Po II wojnie światowej (zwłaszcza od lat 50.) nastąpił gwałtowny wzrost wyjazdów turystycznych przede wszystkim w coraz bogatszych krajach Europy Zachodniej i Ameryki Północnej. Najpopularniejszym regionem turystycznym był wówczas basen Morza Śródziemnego (zwłaszcza wybrzeża Francji, Hiszpanii i Włoch). W latach 60. i 70. intensywnie rozwijała się turystyka narciarska, zbudowano wtedy większość alpejskich stacji narciarskich. W kolejnych latach wykształcały się regiony turystyczne położone poza Europą (wyspy na Morzu Karaibskim, Zatoce Meksykańskiej i Oceanii). W latach 80. zaczęto dostrzegać negatywny wpływ turystyki masowej na środowisko przyrodnicze i społeczności lokalne, w związku z czym pojawiła się idea turystyki zrównoważonej, której celem jest minimalizacja negatywnego wpływu turystyki.

Wydarzenia w Polsce

Rodzaje turystyki


Kryteria podziału

Podstawowym kryterium podziału turystyki jest główny motyw podróży osoby wyjeżdżającej. Przy tym kryterium wyróżnia się następujące rodzaje turystyki:

Poza głównym motywem wyjazdu, stosowanych jest wiele innych kryteriów podziału turystyki np.:

Wybrane rodzaje turystyki

Wybrane formy turystyki poznawczej

Wybrane formy turystyki wypoczynkowej

Wybrane formy turystyki kwalifikowanej

Wybrane formy turystyki zdrowotnej

Wybrane formy turystyki biznesowej

Wybrane formy turystyki religijnej

Ruch turystyczny


Ruch turystyczny to czasowe migracje poza miejsce zamieszkania, które wynikają z uwarunkowanych społecznie potrzeb określonych różnorakimi motywami. Ruch turystyczny charakteryzuje się: wielkością, rozmieszczeniem przestrzennym, rytmem czasowym i strukturą.

Światowa Organizacja Turystyki szacuje, że w 2006 roku międzynarodowy ruch turystyczny wyniósł ok. 842 mln podróży, natomiast wielkość przychodów turystycznych wyniosła ok. 680 mld USD. Połowa wszystkich podróży miała na celu wypoczynek, natomiast jedna czwarta wynikała z chęci odwiedzenia rodziny lub potrzeb religijnych. Najwięcej wyjazdów notowanych jest w okresie, kiedy na półkuli północnej panuje lato. 45% podróżnych jako środek transportu wykorzystało transport lotniczy, 43% korzystało z transportu samochodowego lub autokarowego, 7% z transportu wodnego, a 5% z transportu kolejowego. Najbardziej popularnym kontynentem pozostaje Europa (51% przyjazdów turystycznych), natomiast na kolejnych miejscach znajdują się: Azja (26%), Ameryka Północna (14%), Afryka (6%), Ameryka Południowa (2%) oraz Australia z Oceanią (1%)[10].

Ośrodki turystyczne

Jednym z tradycyjnych efektów rozwoju i tworzenia się infrastruktury turystycznej jest organizacja centrów, lub ośrodków turystycznych o charakterze wczasowym i wypoczynkowym. Ośrodki takie na ogół związane są z geograficznym położeniem danej miejscowości lub regionu (krajobraz, przyroda, ekologia), specyficznym klimatem lub mikroklimatem, rozbudowaną bazą ekonomiczną wspomagającą turystów i rozwój turystyki (hotelarstwo, restauracje, letniska, obiekty sportowe, rozrywka)[11]. Dla odwiedzających otwierają one perspektywy aktywnego wypoczynku i stanowią walory poznawcze; dla ludności lokalnej to poważne źródło rozwoju gospodarczego danych miejscowości lub obszarów geograficznych[12]. Z tego względu ośrodki turystyczne (tourist destination) są celem badań i opieki władz państwowych i regionalnych oraz organizacji międzynarodowych. W maju 2011 Komisja Europejska ogłosiła wyniki badań trendów i opinii Europejczyków na temat turystyki[13]. W badaniach tych rozdział 5 poświęcony jest specyficznie czynnikom i wyróżnikom demograficzno-narodowym w wyborze ośrodków turystyczno-wypoczynkowych. Wykazały one, że większość Europejczyków preferuje ośrodki tradycyjne and nowokształtującymi się. Ludzie młodzi wolą ośrodki oferujące odpoczynek sportowy i aktywny, połączony z walorami ekologicznymi, osoby starsze ośrodki uzdrowiskowo-lecznicze z walorami kulturowymi[14]. Od 2006 Komisja Europejska organizuje międzynarodowy konkurs EDEN (akronim od European Destinations of Excellence), którego celem jest wyróżnienie mniej znanych ośrodków turystycznych ze szczególnym naciskiem na sprawy kulturalnej, ekologicznej i socjalnej odpowiedzialności i rozwoju regionów i miejscowości turystycznych[15]. Polska wystartowała w tym konkursie po raz pierwszy w 2011, z ośrodkiem turystycznym „Ptasia Republika” w Parku Narodowym „Ujście Warty”[16].

Państwa najchętniej odwiedzane

Pozycja
(2007)
Państwo Zagraniczne
przyjazdy
turystyczne
(2007)[17]
Zagraniczne
przyjazdy
turystyczne
(2006)[18]
1  Francja 81,9 mln 79,1 mln
2  Hiszpania 59,2 mln 58,5 mln
3  Stany Zjednoczone 56,0 mln 51,1 mln
4  Chiny 54,7 mln 49,6 mln
5  Włochy 43,7 mln 41,1 mln
6  Wielka Brytania 30,7 mln 30,1 mln
7  Niemcy 24,4 mln 23,6 mln
8  Ukraina 23,1 mln 18,9 mln
9  Turcja 22,2 mln 18,9 mln
10  Meksyk 21,4 mln 21,4 mln
17  Polska 15,0 mln 15,7 mln

Państwa osiągające największe wpływy

Pozycja
(2007)
Państwo Dochody
z turystyki
USD (2007)[17]
Dochody
z turystyki
USD (2006)[18]
1  Stany Zjednoczone 96,7 mld 85,7 mld
2  Hiszpania 57,8 mld 51,1 mld
3  Francja 54,2 mld 46,3 mld
4  Włochy 42,7 mld 38,1 mld
5  Chiny 41,9 mld 33,9 mld
6  Wielka Brytania 37,6 mld 33,7 mld
7  Niemcy 36,0 mld 32,8 mld
8  Australia 22,2 mld 17,8 mld
9  Austria 18,9 mld 16,6 mld
10  Turcja 18,5 mld 16,9 mld
22  Polska 10,6 mld 7,2 mld

Państwa, w których wydatki turystyczne obywateli są największe

Pozycja
(2007)
Państwo Wydatki
turystyczne
USD (2007)[17]
Wydatki
turystyczne
USD (2006)[18]
1  Niemcy 82,9 mld 73,9 mld
2  Stany Zjednoczone 76,2 mld 72,1 mld
3  Wielka Brytania 72,3 mld 63,1 mld
4  Francja 36,7 mld 31,2 mld
5  Chiny 29,8 mld 24,3 mld
6  Włochy 27,3 mld 23,1 mld
7  Japonia 26,5 mld 26,9 mld
8  Kanada 24,8 mld 20,5 mld
9  Rosja 22,3 mld 18,2 mld
10  Korea Południowa 20,9 mld 18,9 mld
25  Polska 8,5 mld 7,2 mld

Przemiany pod wpływem turystyki


Wpływ turystyki na społeczeństwo

Turystyka pełni szereg istotnych funkcji społecznych. Dzięki nawiązywaniu kontaktów z innymi społecznościami wzrasta zrozumienie i tolerancja wobec innych kultur. Kontakt oznacza również przekazywanie sobie określonych wartości, sposobów zachowań, sposobów ubierania się, mówienia itd.

Turystyka oznacza wzrost standardu życia mieszkańców miejscowości turystycznych, występuje mniejszy odpływ ludności niż w miejscowościach nieturystycznych. W przypadku niewystarczającej kadry zajmującej się obsługą turystów, obserwowany jest napływ pracowników z innych regionów lub nawet krajów. Dochodzi do zmian w strukturze społecznej miejscowości, które w konsekwencji doprowadzić mogą do konfliktów między autochtonami a imigrantami.

Aby poradzić sobie z obsługą turystów mieszkańcy podnoszą swoje kwalifikacje poprzez np. naukę języków obcych, zarządzania, rachunkowości. Mieszkańcy starają się bliżej poznać swoją kulturę i historię, aby móc ją zaprezentować w jak najatrakcyjniejszej formie. W wielu krajach, zwłaszcza słabiej rozwiniętych, praca w sektorze turystycznych postrzegana jest jako prestiżowa. Zmienia się też pozycja kobiet, których zatrudnienie w turystyce jest z reguły znacznie większe niż mężczyzn.

Do negatywnych zjawisk społecznych nasilających się wraz ze wzrostem ruchu turystycznego należą m.in. przestępczość, alkoholizm, narkomania, hazard, prostytucja. Z wymienionymi patologiami mamy do czynienia w zdecydowanej większości obszarów gdzie rozwija się turystyka masowa. Nie wszyscy znajdują zatrudnienie w turystyce, dlatego następuje polaryzacja dochodów, a w konsekwencji rozwarstwienie społeczne.

W przypadku turystów z bogatych krajów, którzy odwiedzają kraje uboższe, dochodzi do tzw. efektu demonstracji. Mieszkańcy terenów odwiedzanych, patrząc na sposób zachowania i status majątkowy turystów, postrzegają ich jako lepszych od siebie. Dążą do tego by im dorównać, jednak mają świadomość, że jest to niezwykle trudne, co rodzi poczucie frustracji i kompleks niższości wobec przyjezdnych.

Wpływ turystyki na gospodarkę

Korzyści z rozwoju turystyki dla lokalnej gospodarki wynikają z: rozwoju przedsiębiorczości, powstania nowych miejsc pracy i zmniejszenia bezrobocia, napływu nowych inwestycji, dochodów uzyskiwanych z obecności turystów. Na obszarach wiejskich, które są atrakcyjne turystycznie, mieszkańcy rezygnują lub ograniczają swoją działalność w rolnictwie przechodząc do bardziej dochodowego sektora usług turystycznych.

W skali krajowej dochody, jakie uzyskują państwa z zagranicznych przyjazdów turystycznych, określane są mianem niewidzialnego eksportu, natomiast wielkość wydatków turystycznych obywateli danego państwa ponoszone w innym państwie nazywa się niewidzialnym importem. Państwa, w których niewidzialny eksport odgrywa pierwszorzędną rolę w gospodarce, to tzw. monokultury turystyczne, zalicza się do nich m.in.: Makau (35% PKB stanowią dochody z turystyki), Malediwy (34%), Seszele (30%), Anguilla (25%), Antigua i Barbuda (24%), Aruba (23%), Brytyjskie Wyspy Dziewicze (23%), Vanuatu (20%)[19].

Negatywne skutki rozwoju turystyki to również wzrost cen w obszarach obsługujących turystów oraz wypływy dewiz. Wypływy dewiz występują ze względu na: import wyposażenia do obiektów turystycznych, import dóbr konsumpcyjnych, spłacanie zadłużeń przez inwestorów, wydatki na promocję miejscowości lub regionu turystycznego.

Wpływ turystyki na środowisko

Turystyka, podobnie jak większość działalności człowieka, może powodować negatywne skutki dla środowiska przyrodniczego. Ze względu na rozwój infrastruktury turystycznej, zmniejsza się powierzchnia obszarów naturalnych będących siedliskami roślin i zwierząt. Ponadto wzrasta zanieczyszczenie powietrza (głównie ze względu na emisję spalin samochodowych), zanieczyszczenie wód (ścieki pochodzące z obiektów turystycznych) oraz poziom hałasu.

Do pozytywnych aspektów rozwoju turystyki zaliczyć można natomiast wszelkie działania mające na celu ochronę środowiska. Bez zainteresowania ze strony turystów wiele obszarów cennych przyrodniczo pozostaje wykorzystywanych rolniczo. Ponadto w miejscowościach turystycznych rozbudowuje się infrastrukturę komunalną (kanalizacja, wodociągi, oczyszczalnie ścieków) oraz poprawia się estetykę krajobrazu (więcej parków i terenów zieleni).

Trendy turystyczne


Najważniejsze trendy występujące we współczesnej turystyce to[20][21]:

Zobacz też


Zobacz w Wikibooks publikację
Podstawy turystyki
Informacje w projektach siostrzanych
 Multimedia  w Wikimedia Commons
 Wiadomości w Wikinews
 Informacje w Wikipodróżach
 Podręczniki w Wikibooks
 Definicje słownikowe w Wikisłowniku

Przypisy


  1. W. W. Gaworecki: Turystyka. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, 2010, s. 20. ISBN 978-83-208-1871-0.Sprawdź autora:1.
  2. A. Panasiuk: Ekonomiczne podstawy turystyki. Szczecin: Fundacja na rzecz Uniwersytetu Szczecińskiego, 2004, s. 8. ISBN 83-89142-20-1.Sprawdź autora:1.
  3. praca zbiorowa pod red. G. Gołembskiego: Kompendium wiedzy o turystyce. Warszawa – Poznań: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 22–23. ISBN 83-01-13617-0.Sprawdź autora:1.
  4. W. Alejziak: Turystyka w obliczu wyzwań XXI wieku. Kraków: Albis, 2000, s. 17–18. ISBN 83-906452-7-0.Sprawdź autora:1.
  5. Turystyka .
  6. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu. (CELEX: 32014R0651 ).
  7. a b Tomasz Bohun, Podróże po Europie, Władysław IV Wasa, Władcy Polski, s. 12.
  8. Mieczysław Orłowicz: Przewodnik po ziemiach dawnej Polski, Litwy i Rusi. Warszawa: Wydawnictwo Eugeniusza Starczewskiego, 1914, s. V.
  9. Dekret o utworzeniu Ministerstwa Robót Publicznych, Dziennik Praw, Poz. 118 i 119, Warszawa, dnia 16 stycznia 1919 r. Naczelnik Państwa: J. Piłsudski, Prezydent Ministrów: Moraczewski, Minister Robót Publicznych: Pruchnik.
  10. Według UN WTO.
  11. Anna Pawlikowska-Piechotka: Zagospodarowanie turystyczne i rekreacyjne. Gdynia: Novae Res, 2009, s. 238. ISBN 978-83-61194-21-7.
  12. The competitive destination: a sustainable tourist perspective. J. Ritchie, R. Brent; Cambridge, USA, ISBN 0-85199-664-7 .
  13. Gallup Organization: European Commission – Survey on the attitudes of the Europeans toward tourism (ang.). Eurobarometer, May 2011. [dostęp 2011-06-21].Flash series #328.
  14. Gallup Organization: European Commission – Survey on the attitudes of the Europeans toward tourism (ang.). Eurobarometer, May 2011. [dostęp 2011-06-21].Flash series #328 s 12.
  15. EDEN – Komisja Europejska .
  16. Modelowe ośrodki turystyczne w Europie .
  17. a b c UNWTO World Tourism Barometer Czerwiec 2008 . World Tourism Barometer, June 2008. [dostęp 2008-08-01].Volume 6 No. 2.
  18. a b c UNWTO Tourism Highlights, Edition 2007 . World Tourism Organization, 2007. [dostęp 2008-03-29].
  19. Turystyka, Włodzimierz Kurek (red.), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 413, ISBN 978-83-01-15294-9, OCLC 750119802 .
  20. Opracowano na podstawie nie publikowanego materiału Megatrends of tourism in Europe to the year 2005 and beyond. ETC – ETAG January 2001.
  21. A.P. Lubowiecki-Vikuk, M. Paczyńska-Jedrycka Współczesne tendencje w rozwoju form rekreacyjnych i turystycznych Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań 2010, ​ISBN 978-83-62662-09-8​.

Bibliografia


Linki zewnętrzne










Kategorie: Turystyka








Informacje na dzień: 27.05.2020 08:59:56 CEST

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-by-sa-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.