Stop metali


Stop metali (dawniej także: aliaż) – tworzywo o właściwościach metalicznych, w którego strukturze, metal jest osnową, a poza nim występuje co najmniej jeden dodatkowy składnik, zwany dodatkiem stopowym[1]. Dodatki są wprowadzane w celu poprawienia wytrzymałościowych właściwości materiału. Zwykle obniżają plastyczność, przewodnictwo elektryczne i przewodnictwo cieplne.

Stopy otrzymuje się najczęściej przez stapianie składników w stanie ciekłym i odlewanie, po którym – w czasie chłodzenia i dodatkowych zabiegów obróbki cieplnej – powstaje struktura decydująca o właściwościach. Są stosowane również inne techniki wytwarzania stopów, tj. spiekanie, elektroliza lub nasycanie dyfuzyjne w stanie stałym (obróbka powierzchni wyrobów, np. azotowanie, nawęglanie, kaloryzowanie i inne)[2].

Podział stopów ze względu na główny składnik


  • inne stopy
    • inmet
    • wironit (kobaltowo-chromowy)

Podział stopów ze względu na zastosowanie


  • stopy odlewnicze
Wybrane stopy metali[3]
Nazwa Skład Zastosowanie
Brąz cynowy 75–78% Cu; 25–22% Sn odlewy dzwonów
Brąz aluminiowy 80–98% Cu; 20–2% Al monety
Duraluminium 5–5,5% Cu; 0,2–1% Si; 0,2–1,1% Mn; 0,2–1,6% Mg; reszta-Al części samochodowe, samolotowe
Alniko 8–12% Al, 15–26% Ni, 5–24% Co, do 6% Cu, do 1% Ti, reszta Fe magnesy trwałe
Elektron do 10% Al; do 3,5% Zn; 1,5–2% Mn; reszta-Mg części samolotowe
Konstantan 60% Cu; 40% Ni Oporniki elektryczne
Lut cynowy 17–90% Sn; 0,25–6% Sb; reszta-Pb lutowanie
Mosiądz twardy 50–80% Cu; reszta-Zn okucia, osprzęt
Nowe srebro (alpaka, argentan) 45–70% Cu; 8–28% Ni; 8–45% Zn wyroby artystyczne
Stal szybkotnąca 0,6–0,7% C; 0,2–3% Mn; 0,1–0,3% Si; 12–26% W; 4–5% Cr; reszta-Fe narzędzia skrawające
Stal węglowa 0,5–1,6% C; 0,15–0,25% Si; 0,1–0,3% Mn; reszta-Fe narzędzia
Stop drukarski 50–80% Pb; 12–26% Sb; do 22% Sn czcionki, odlewy drukarskie
Stop ferromagnetyczny 24–30% Ni; 9–13% Al; 5–10% Co; reszta-Fe magnesy trwałe

Przypisy


W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Stop metali
  1. Stop , [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-07-22].
  2. Encyklopedia techniki – Metalurgia. Katowice: Wydawnictwo „Śląsk”, 1978, s. 387–388, 584–586. (pol.)
  3. Encyklopedia Popularna. Warszawa: PWN, 1966, s. 1039.









Kategorie: Stopy




Informacje na dzień: 07.10.2021 02:33:10 CEST

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-BY-SA-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.