Reakcja Friedela-Craftsa


Reakcja Friedela-Craftsareakcja chemiczna odkryta w 1877 r. przez Charles'a Friedela i Jamesa Craftsa[1][2][3]. Jest to reakcja substytucji elektrofilowej węglowodorów aromatycznych, katalizowana kwasami Lewisa. Jej dwa główne typy to alkilacja i acylacja.

Alkilowanie metodą Friedela-Craftsa


Alkilowanie polega na reakcji halogenków alkilowych z węglowodorami aromatycznymi. Katalizatorem jest zazwyczaj chlorek glinu, rzadziej chlorek żelaza(III). Ważne jest aby atom halogenu w halogenku alkilowym i w katalizatorze był ten sam. Katalizatory te są kwasami Lewisa.

W przypadku reakcji z użyciem chlorków pierwszym etapem reakcji jest połączenie chlorku alkilu R-Cl i chlorku glinu AlCl3 w kompleks, który szybko rozpada się na karbokation R+ i kompleks AlCl4-. Kolejny etap to przyłączenie karbokationu do pierścienia aromatycznego, a ostatnim jest wytworzenie pochodnego węglowodoru, chlorowodoru i odtworzenie chlorku glinu:

Inną odmianą tej reakcji jest alkilacja z wykorzystaniem alkenów, przy czym katalizatorami są wtedy kwasy protonowe – kwas fosforowy lub kwas siarkowy, są one donorami protonu, który przyłącza się do wiązania podwójnego w alkenie, tworząc karbokation.

Problemem przy tej reakcji są reakcje uboczne, które prowadzą do powstawania produktów z wielokrotnie podstawionym pierścieniem, oraz przegrupowania w karbokationie. Ogólny schemat reakcji:

Acylowanie metodą Friedela-Craftsa


Acylowanie to ma podobny przebieg do alkilacji. Zamiast chlorku alkilu reaguje chlorek acylu. Reakcje acylowania zachodzą zwykle łatwiej od alkilowania. Przewaga nad alkilacją polega na dezaktywacji produktu zaraz po podstawieniu, dzięki czemu nie występują tu reakcje uboczne prowadzące do wielokrotnego podstawienia pierścienia aromatycznego. Ponadto chlorki kwasowe są dużo dostępniejsze i tańsze od chlorków alkilowych.

Przypisy


  1. Reakcje alkilowania pierścienia aromatycznego: reakcja Friedela-Craftsa, [w:] John McMurry, Chemia organiczna, wyd. 2, t. 3, Warszawa: PWN, 2005, s. 581–585, ISBN 83-01-14103-4.
  2. Friedel Charles , [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2019-05-09].
  3. C. Friedel, J.-M. Crafts. Sur une nouvelle méthode générale de synthése d'hydrocarbures, d'acétones, etc. . „Compt. Rend.”. 84, s. 1392-1395, 1877 (fr.).  C. Friedel, J.-M. Crafts, Sur une nouvelle méthode générale de synthése d'hydrocarbures, d'acétones, etc. Deuxiéme Note, présentée par M. Wurtz , „Compt. Rend.”, 84, 1877, s. 1450-1454 [dostęp 2019-05-09] (fr.).









Kategorie: Chemiczne reakcje imienne | Reakcje sprzęgania węgiel-węgiel | Reakcje substytucji




Informacje na dzień: 23.12.2020 03:56:18 CET

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-BY-SA-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.