Powiaty w Polsce od 1945 - pl.LinkFang.org

Powiaty w Polsce od 1945




Powiaty w Polsce od 1945 roku – poniższe tabele są graficzną prezentacją okresów istnienia i przynależności wojewódzkiej wszystkich powiatów (wyjątkowo rejonów) bądź ich części znajdujących się na obszarze Polski w latach 1945-1975 i ponownie od 1999 roku do dziś. Uwzględniają one także ewentualne zmiany przynależności wojewódzkiej. Artykuł uwzględnia także skrawki niepolskich powiatów, przyłączone w różnych okolicznościach do obszaru Polski, niekoniecznie stanowiące odrębne jednostki terytorialno-administracyjne w obrębie Polski (podano powiaty, do których skrawki te przyłączono).

Spis treści

Legenda


Kolor Miasto wojewódzkie Kolor Miasto wojewódzkie Kolor Miasto wojewódzkie
Białystok Brześć nad Bugiem Bydgoszcz / Toruń
Gdańsk Katowice[1] Kielce
Koszalin Kraków Lublin
Lwów Łódź Olsztyn
Opole Poznań Rzeszów
Szczecin Warszawa Wrocław
Zielona Góra / Gorzów Wlkp. Powiaty (w całości lub w części) z tzw. Ziem Odzyskanych w 1945 roku (wraz z Wolnym Miastem Gdańsk)

Powiaty ziemskie 1945-2008


Znak # oznacza jednokrotną zmianę przynależności wojewódzkiej

Powiat (wyjątkowo: rejon) 4
5
4
6
4
7
4
8
4
9
5
0
5
1
5
2
5
3
5
4
5
5
5
6
5
7
5
8
5
9
6
0
6
1
6
2
6
3
6
4
6
5
6
6
6
7
6
8
6
9
7
0
7
1
7
2
7
3
7
4
7
5
9
9
0
0
0
1
0
2
0
3
0
4
0
5
0
6
0
7
0
8
aleksandrowski [2] 1948-75 1999 →
augustowski[3] → 1975 1999 →
babimojski #[4] →1950 # # 1950 → sulechowski
bartoszycki[5][6] [7] 1946-75 1999 →
bełchatowski 1956-75 1999 →
bełżycki 1956-75
będziński #[8] # # → 1975 1999 →
bialski (krakowski) → 1950 → bielski (śląski) (s. Bielsko-Biała)
bialski (podlaski)[9] → 1975 1999 →
białobrzeski # 1956-75 # # 1999 →
białogardzki ##[10] →1950 # # 1950-75 # # 1999 →
białostocki[11] → 1975 1999 →
bielski (podlaski)[12][9][11] → 1975 1999 →
bielski (śląski) (s. Bielsko) → 1950 → bielski (śląski) (s. Bielsko-Biała)
bielski (śląski) (s. Bielsko-Biała) [13] 1951-75 1999 →
bieruńsko-lędziński tyski ← 2002 →
bieszczadzki (s. Lesko) 1972-75
bieszczadzki (s. Ustrzyki Dolne) (1952-72 jako ustrzycki) 1999 →
biłgorajski → 1975 1999 →
biskupiecki reszelski ← 1959-75
błoński → 1948 → grodzisko-mazowiecki
bocheński → 1975 1999 →
bolesławiecki → 1975 1999 →
braniewski[14][15] → 1975 1999 →
brodnicki → 1975 1999 →
brzeski (małopolski) → 1975 1999 →
brzeski (nadbuż.) (cz. pn.-zach.) #[9] # → 1945; ► bielski / ► bialski
brzeski (opolski) # →1950 # # 1950-75 1999 →
brzeziński → 1975 2002 →
brzozowski #[16] # # → 1975 1999 →
buski [17] 1948-75 1999 →
bychawski 1956-75
bydgoski → 1975 1999 →
bystrzycki → 1975
bytomski → 1951
bytowski ###[18] #→1950# # 1950-75 # # 1999 →
chełmiński → 1975 1999 →
chełmski → 1975 1999 →
chmielnicki 1956-61
chodzieski → 1975 1999 →
chojeński[19][20] → 1975
chojnicki # → 1975 # # 1999 →
choszczeński → 1975 1999 →
chrzanowski → 1975 1999 →
ciechanowski → 1975 1999 →
cieszyński[21][22][23] → 1975 1999 →
Czadca (fragment)[23] [24]
czarnkowski → 1975
czarnkowsko-trzcianecki 1999 →
częstochowski # →1950 # # 1950-75 1999 →
człuchowski ###[25] #→1950# # 1950-75 # # 1999 →
darkiejmski (część pd.)[26] → 1945; ► węgorzewski / ► gołdapski
dąbrowski (białostocki) 1956-75
dąbrowski (tarnowski) → 1975 1999 →
dębicki #[27] # # → 1975 1999 →
dobrodzieński → 1951
dobromilski (część zach.) #[28] # → 1945; ► przemyski
drawski ## →1950 # # 1950-75 # # 1999 →
działdowski # →1950 # # 1950-75 1999 →
dzierżoniowski[29] → 1975 1999 →
elbląski #[18] → 1975 # # 1999 →
ełcki #[30] → 1975 # # 1999 →
frydlądzko-bartoszycki (cz. pd.)[5] → 1945; → bartoszycki
frysztacki (część?)[22] → 1945; ► cieszyński?[22]
garwoliński → 1975 1999 →
gdański[31] → 1975 1999 →
gierdawski (część pd.)[6] → 1945; ► bartoszycki / ► kętrzyński / ► węgorzewski
giżycki[32] → 1975 1999 →
gliwicki → 1975 1999 →
głogowski ## →1950 # # 1950-75 # # 1999 →
głubczycki #[33] →1950 # # 1950-75 1999 →
gnieźnieński → 1975 1999 →
goleniowski 1954-75 1999 →
golubsko-dobrzyński 1956-75 1999 →
gołdapski #[34][26][30] → 1975 # # 2002 →
gorlicki ##[27][35] # # → 1975 # # 1999 →
gorzowski #[4][36] →1950 # # 1950-75 1999 →
gostyniński → 1975 1999 →
gostyński → 1975 1999 →
górowski (iławecki) iławecki (polski) ← 59-61
górowski (śląski) → 1975 1999 →
grajewski [37] 1948-75 1999 →
grodkowski #[38] →1950 # # 1950-75
grodzieński (cz. pd.-zach.)[39] → 1945; ► sokólski
grodzieński, rejon (cz. zach.)[40] → 1948; ► sokólski
grodziski (mazowiecki)[41] [42] 1948-75 1999 →
grodziski (wielkopolski) 1999 →
grójecki → 1975 1999 →
grudziądzki → 1975 1999 →
gryficki[43] → 1975 1999 →
gryfiński[44][45][46] → 1975 1999 →
gubiński (niem.) (cz. pd.-wsch.)[47][48] → 1945; → gubiński (polski)
gubiński (polski) #[47][48][4] [49] ↔1950# # 1950-61
hajnowski[11] 1954-75 1999 →
hrubieszowski[50][51] → 1975 1999 →
iławecki (polski)[52] [53] 1946-58 → górowski (iławecki)
iławecki (pruski) (część pd.)[52][5] → 1945; → iławecki (polski)
iławski suski ← 1959-75 1999 →
iłżecki → 1973 → starachowicki
inowrocławski → 1975 1999 →
janowski → 1945 1956-75 1999 →
jarociński → 1975 1999 →
jarosławski #[16][54] # # → 1975 1999 →
jasielski #[27] # # → 1975 1999 →
jaworowski (część zach.) #[54] # → 1945; ► lubaczowski / ► jarosławski
jaworski[55] → 1975 1999 →
jeleniogórski[56] → 1975 1999 →
Jesionik (część pn.)[57] → 1958; ► nyski
jędrzejowski → 1975 1999 →
Jilemnice (część pn.-zach.)[56] → 1958; ► jeleniogórski
kaliski → 1975 1999 →
kamiennogórski[58] → 1975 1999 →
kamieński → 1975 1999 →
kartuski #[59] # # → 1975 1999 →
katowicki → 1951
kazimierski 1956-75 1999 →
kędzierzyńsko-kozielski 1999 →
kępiński → 1975 1999 →
kętrzyński[6][60] → 1975 1999 →
kielecki → 1975 1999 →
Kieżmark (fragment)[61] [62]
kluczborski #[63] →1950 # # 1950-75 1999 →
kłobucki 1952-75 1999 →
kłodzki[64] → 1975 1999 →
kolbuszowski #[16] # # → 1975 1999 →
kolneński 1948-75 1999 →
kolski → 1975 1999 →
kołobrzeski ## →1950 # # 1950-75 # # 1999 →
konecki # →1950 # # 1950-75 1999 →
koniński → 1975 1999 →
koszaliński ## →1950 # # 1950-75 # # 1999 →
kościański → 1975 1999 →
kościerski #[59] # # → 1975 1999 →
kozielski # →1950 # # 1950-75
kozienicki # → 1975 # # 1999 →
kożuchowski # →1950 # # 50-53 → nowosolski
krakowski → 1975 1999 →
krapkowicki 1956-75 1999 →
krasnostawski → 1975 1999 →
kraśnicki 1945-75 1999 →
krośnieński (odrzański) #[4] →1950 # # 1950-75 1999 →
krośnieński (podkarpacki) #[16][65] # # → 1975 1999 →
krotoszyński → 1975 1999 →
kutnowski → 1975 1999 →
kwidzyński[18] → 1975 1999 →
legionowski 1999 →
legnicki[66] → 1975 1999 →
leski #[16][67][68][51] # # → 1972 2002 →
leszczyński → 1975 1999 →
leżajski 1956-75 1999 →
lęborski[18] → 1975 1999 →
lidzbarski[69] → 1975 1999 →
limanowski → 1975 1999 →
lipnowski → 1975 1999 →
lipski # 1956-75 # # 1999 →
lubaczowski #[16][54][70] # # → 1975 1999 →
lubartowski → 1975 1999 →
lubawski → 1948 → nowomiejski
lubelski → 1975 1999 →
lubański → 1975 1999 →
lubiński[71] → 1975 1999 →
lubliniecki → 1975 1999 →
lubski 1954-75
lubuski (część wsch.)[72] → 1945; ► rzepiński
lwówecki[73] → 1975 1999 →
łańcucki #[16] # # → 1975 1999 →
łapski 1954-75
łaski → 1975 1999 →
łęczycki → 1975 1999 →
łęczyński 1999 →
łomżyński #[74] # # → 1975 1999 →
łobeski[75] → 1975 2002 →
łosicki 1956-75 1999 →
łowicki → 1975 1999 →
łódzki → 1975
łódzki wschodni 1999 →
łukowski → 1975 1999 →
makowski → 1975 1999 →
malborski[18] → 1975 1999 →
medycki, rejon[76] → 1948; ► przemyski
miastecki ##[18] #→1950# # 1950-75
miechowski #[77] # # 1945-75 1999 →
mielecki #[27] # # → 1975 1999 →
międzychodzki → 1975 1999 →
międzyrzecki #[4] →1950 # # 1950-75 1999 →
mikołowski 1999 →
milicki → 1975 1999 →
miński → 1975 1999 →
mławski → 1975 1999 →
mogileński # →1950 # # 1950-75 1999 →
moniecki 1954-75 1999 →
morąski → 1975
morski #[59] # # → 1951 → wejherowski
mościski (część zach.) #[78] # → 1945; ► przemyski
mrągowski[79] → 1975 1999 →
myszkowski 1956-75 1999 →
myślenicki → 1975 1999 →
myśliborski → 1975 1999 →
namysłowski # →1950 # # 1950-75 1999 →
nidzicki[80] → 1975 1999 →
niemodliński # →1950 # # 1950-75
nieszawski → 1948 → aleksandrowski
niżański #[16] # # → 1973 [81] 1999 →
notecki[82] → 1945; → trzcianecki
nowodworski (gdański) 1954-75 1999 →
nowodworski (mazowiecki) 1952-75 1999 →
nowogardzki[83] → 1975
nowomiejski # [84] 1948 -50# # 1950-75 1999 →
noworudzki 1954-75
nowosądecki[85][86] → 1975 1999 →
nowosolski kożuchowski ← 1953-75 1999 →
nowotarski[87][61][86] → 1975 1999 →
nowotomyski → 1975 1999 →
nyski #[88][57] →1950 # # 1950-75 1999 →
nytyski[31][89] → 1945
obornicki → 1975 1999 →
olecki #[30] → 1975 # ol.-gołd. ← # 2002 →
olecko-gołdapski 99-01 → olecki
oleski # →1950 # # 1950-75 1999 →
oleśnicki → 1975 1999 →
olkuski #[8] # # → 1975 1999 →
olsztyński → 1975 1999 →
oławski → 1975 1999 →
opatowski → 1975 1999 →
opoczyński ## →1950 # # 1950-75 # # 1999 →
opolski (lubelski)[90] 1954-75 1999 →
opolski (śląski) # →1950 # # 1950-75 1999 →
ostrołęcki → 1975 1999 →
ostrowiecki 1999 →
ostrowski (mazowiecki) → 1975 1999 →
ostrowski (wielkopolski) → 1975 1999 →
ostródzki → 1975 1999 →
ostrzeszowski 1954-75 1999 →
oświęcimski 1951-75 1999 →
Otwock, powiat miejsko-uzdrowiskowy[91] 1952-57 → otwocki / Otwock miasto
otwocki miejsko-uzdrowiskowy Otwock ← 1958-75 1999 →
pabianicki 1999 →
pajęczański 1956-75 1999 →
parczewski 1954-75 1999 →
pasłęcki → 1975
piaseczyński 1952-75 1999 →
pilski[4] [92] → 1958 → trzcianecki 1999 →
pińczowski → 1975 1999 →
piotrkowski → 1975 1999 →
piski[93] → 1975 1999 →
pleszewski 1956-75 1999 →
płocki → 1975 1999 →
płoński → 1975 1999 →
poddębicki 1956-75 1999 →
policki 1999 →
polkowicki 1999 →
Poprad (fragment)[86] → 1976; ► nowotarski
poznański → 1975 1999 →
proszowicki 1954-75 1999 →
prudnicki #[94] →1950 # # 1950-75 1999 →
pruszkowski 1952-75 1999 →
przasnyski → 1975 1999 →
przemyski #[16][28][67][95][76][51] # # → 1975 1999 →
przeworski #[16] # # → 1975 1999 →
przysuski # 1956-75 # # 1999 →
pszczyński → 1975 1999 →
pucki 1954-75 1999 →
puławski → 1975 1999 →
pułtuski → 1975 1999 →
pyrzycki → 1975 1999 →
raciborski ## →1950 # # 1950-75 # # 1999 →
radomski # → 1975 # # 1999 →
radomszczański → 1975 1999 →
radymniański 1954-61
radziejowski 1956-75 1999 →
radzymiński → 1952 → wołomiński
radzyński → 1975 1999 →
rawicki → 1975 1999 →
rawski (mazowiecki) → 1975 1999 →
rawski (ruski) (część pn.-zach.) #[50][70] # → 1945; ► tomaszowski / ► lubaczowski
reszelski → 1958 → biskupiecki
ropczycki 1956-75 1999 →[96]
ropczycko-sędziszowski (1956-75 jako ropczycki) 1999 →
rózborski (część pn.-wsch.)[97][98] → 1945; ► żarski / ► zgorzelecki
rybnicki → 1975 1999 →
rycki # 1956-75 # # 1999 →
rypiński → 1975 1999 →
rzepiński #[99][72][100][100][101][4] [102] ↔1950# # 1950-58 → słubicki
rzeszowski #[16] # # → 1975 1999 →
sandomierski → 1975 1999 →
sanocki #[16] # # → 1972 2002 →
sejneński 1956-75 1999 →
sępoleński → 1975 1999 →
siedlecki # → 1948 # # 1949-75 1999 →
siemiatycki[9] 1952-75 1999 →
sieradzki → 1975 1999 →
sierpecki → 1975 1999 →
skarżyski 1999 →
skierniewicki → 1975 1999 →
skwierzyński #[4] →1950 # # 1950-61
sławieński ###[18] #→1950# # 1950-75 # # 1999 →
słubicki rzepiński ← 1959-75 1999 →
słupecki 1956-75 1999 →
słupski ###[18] #→1950# # 1950-75 # # 1999 →
sochaczewski → 1975 1999 →
sokalski (część zach.) #[50] # → 1945; ► hrubieszowski
sokołowski → 1975 1999 →
sokólski[39][103][40] → 1975 1999 →
stalowowolski niżański ← 73-75 1999 →
starachowicki iłżecki ← 73-75 1999 →
stargardzki[104] → 1975 1999 →
starogardzki #[59] # # → 1975 1999 →
staszowski 1954-75 1999 →
stopnicki → 1948 → buski
strzelecki (krajeński) #[4] →1950 # # 1950-75 1999 →[105]
strzelecki (opolski) #[106] →1950 # # 1950-75 1999 →
strzelecko-drezdenecki (→ 1975 jako strzelecki (krajeński)) 1999 →
strzeliński → 1975 1999 →
strzyżowski 1954-75 1999 →
sulechowski babimojski ← 1951-75
sulechowsko-świebodziński[107][4] → 1946; → świebodziński
sulęciński #[108][109][4] [110] ↔1950# # 1950-75 1999 →
suski (iławski) → 1958 → iławski
suski (małopolski) 1956-75 1999 →
suwalski[111] → 1975 1999 →
sycowski → 1975
szamotulski → 1975 1999 →
szczecinecki ## →1950 # # 1950-75 # # 1999 →
szczeciński[112][113][114] [115] → 1975
szczuczyński → 1948 → grajewski
szczycieński → 1975 1999 →
szprotawski # →1950 # # 1950-75
sztumski[18] → 1975 2002 →
szubiński → 1975
szydłowiecki # 1954-75 # # 1999 →
średzki (śląski) → 1975 1999 →
średzki (wielkopolski) → 1975 1999 →
śremski → 1975 1999 →
świdnicki (lubelski) 1999 →
Svidník (fragment)[65] [116]
świdnicki (śląski) → 1975 1999 →
świdwiński # 1954-75 # # 1999 →
świebodziński # [117] 1946-50# # 1950-75 1999 →
świecki → 1975 1999 →
świętomiejski (część pd.)[14] → 1945; ► braniewski
tarnobrzeski #[16] # # → 1975 1999 →
tarnogórski → 1975 1999 →
tarnowski → 1975 1999 →
tatrzański 1999 →
tczewski #[59] # # → 1975 1999 →
tomaszowski (lubelski)[50][51] → 1975 1999 →
tomaszowski (mazowiecki) 1999 →
toruński → 1975 1999 →
trzcianecki[118][4][82] [119] → 1946 → pilski ← 1959-75
trzebnicki → 1975 1999 →
tucholski → 1975 1999 →
turczański (część zach.) #[67] # → 1945; ► leski
turecki → 1975 1999 →
tyski 1954-75 99-01 → bier.-lędziński
ustrzycki[67][51] 1952-72 1999 →[120]
ustrzycki, rejon[51] → 1951; → ustrzycki
uznamsko-woliński (cz. wsch.)[121][122] → 1945; → woliński
wadowicki → 1975 1999 →
wałbrzyski → 1975 1999 →
wałecki ## →1950 # # 1950-75 # # 1999 →
warszawski / warszawski → 1952 99-02
warszawski zachodni 1999 →
wąbrzeski → 1975 1999 →
wągrowiecki → 1975 1999 →
wejherowski morski ← 1951-75 1999 →
węgorzewski[123][26][6][124] → 1975 2002 →
węgrowski → 1975 1999 →
węgryujski (część wsch.)[45] → 1945; → gryfiński
wielecki[114] [115] 1945 -46 → szczeciński
wielicki 1999 →
wieluński → 1975 1999 →
wieruszowski 1954-75 1999 →
wkryujski (część wsch.)[114][125][112][113] [126] → 1949; ► szczeciński
włocławski → 1975 1999 →
włodawski → 1975 1999 →
włoszczowski → 1975 1999 →
wodzisławski 1954-75 1999 →
woliński[121][46] [127] 1946-72
wolsztyński → 1975 1999 →
wołkowyski (część zach.)[11] → 1945; ► bielski / ► białostocki
wołomiński radzymiński ← 1952-75 1999 →
wołowski → 1975 1999 →
wrocławski → 1975 1999 →
wrzesiński → 1975 1999 →
wschodniotorzymski[108] → 1945; → sulęciński
wschowski #[4] →1950 # # 1950-75 2002 →
wyrzyski → 1975
wysokomazowiecki → 1975 1999 →
wyszkowski 1956-75 1999 →
zachodniotorzymski[101] → 1945; → rzepiński
zambrowski 1954-75 1999 →
zamojski → 1975 1999 →
zawierciański #[8] # # → 1975 1999 →
ząbkowicki → 1975 1999 →
zduńskowolski 1999 →
zgierski 1999 →
zgorzelecki (niem.) (cz. pn.-wsch.)[128][129] → 1945; → zgorzelecki (polski)
zgorzelecki (polski)[98][128][129][130][131] [132] → 1975 1999 →
zielonogórski #[4] →1950 # # 1950-75 1999 →
złotoryjski[133] → 1975 1999 →
złotowski ###[25] #→1950# # 1950-75 # # 1999 →
zwoleński # 1954-75 # # 1999 →
żagański # [134] →1950 # # 1950-75 1999 →
żarski #[135][136][137][98] →1950 # # 1950-75 1999 →
żniński # →1950 # # 1950-75 1999 →
żuromiński 1956-75 1999 →
żyrardowski 1999 →
żytawski (część wsch.)[131] → 1945; ► zgorzelecki
żywiecki #[138] → 1975 # # 1999 →

Powiaty miejskie 1945-2013


Informacje dotyczące istnienia powiatów w latach 1946, 1947, 1948 i 1949 pobrane głównie z Roczników Statystycznych GUS:u oraz z dodatkowych źródeł podanych w przypisach Znak # oznacza jednokrotną zmianę przynależności wojewódzkiej

Powiat 4
5
4
6
4
7
4
8
4
9
5
0
5
1
5
2
5
3
5
4
5
5
5
6
5
7
5
8
5
9
6
0
6
1
6
2
6
3
6
4
6
5
6
6
6
7
6
8
6
9
7
0
7
1
7
2
7
3
7
4
7
5
9
9
0
0
0
1
0
2
0
3
0
4
0
5
0
6
0
7
0
8
0
9
1
0
1
1
1
2
1
3
Będzin 1948-75
Biała (Krakowska)[139] 48-50 → Bielsko-Biała
Biała Podlaska 1999 →
Białystok → 1975 1999 →
Bielsko [140] 48-50 → Bielsko-Biała
Bielsko-Biała Bielsko/Biała← 1951-75 1999 →
Brzeg (#) [141] (#) 1951-75
Bydgoszcz → 1975 1999 →
Bytom → 1975 1999 →
Chełm 1951-75 1999 →
Chorzów → 1975 1999 →
Cieszyn 1951-75
Czeladź 1951-75
Częstochowa # →1950 # # 1950-75 1999 →
Dąbrowa Górnicza 1949-75 1999 →
Elbląg #[18] [142] 1948-75 # # 1999 →
Forst (część wsch.)[137] → 1945; ► żarski
Frankfurt n. Odrą (część wsch.)[100] → 1945; ► rzepiński
Gdańsk[31] → 1975 1999 →
Gdynia #[59] # # 1945-75 1999 →
Gliwice → 1975 1999 →
Głogów → 1946; ► głogowski
Gniezno → 1975
Gorzów Wielkopolski #[4] [143] 48- 50# # 1950-75 # 1999 →
Grudziądz → 1975 1999 →
Gubin (część wsch.)[48] → 1945; ► gubiński
Inowrocław → 1975
Jastrzębie-Zdrój 1999 →
Jaworzno 1956-75 1999 →
Jelenia Góra [144] 1948-75 1999 →
Kalisz 1947-75 1999 →
Katowice → 1953 Stalinogród 1956-75 1999 →
Kielce 1947-75[145] 1999 →
Kołobrzeg → 1946; ► kołobrzeski
Konin 73-75 1999 →
Koszalin (#)# [146] (#) 1950-75 # # 1999 →
Kraków → 1975 1999 →
Krosno 1999 →
Legnica [147] 1948-75 1999 →
Leszno 1951-75 1999 →
Lublin → 1975 1999 →
Łomża 1999 →
Łódź → 1975 1999 →
Mysłowice 1951-75 1999 →
Nowy Bytom 1951-58 → Ruda Śląska
Nowy Sącz 1951-75 1999 →
Nysa # [148] 48- 50# # 1950-75
Olsztyn → 1975 1999 →
Opole # [149] 48- 50# # 1950-75 1999 →
Ostrołęka 1999 →
Ostrowiec Świętokrzyski 1951-75
Ostrów Wielkopolski 1951-75
Otwock, powiat miejsko-uzdrowiskowy 1952-57 → otwocki / Otwock miasto
Otwock miejsko-uzdrowiskowy Otwock ← 1958-75
Pabianice 1951-75
Piekary Śląskie 1999 →
Piła[4] [150] 1948-75
Piotrków Trybunalski 1947-75 1999 →
Płock 1948-75 1999 →
Poznań → 1975 1999 →
Pruszków[151] 1951[151]-75
Przemyśl 1951-75 1999 →
Racibórz # [152] 48- 50# # 1950-75
Radom # → 1975 # # 1999 →
Ruda 1951-58 → Ruda Śląska
Ruda Śląska Ruda / Nowy Bytom ← 1959-75 1999 →
Rybnik 1951-75 1999 →
Rzeszów 1950-75 1999 →
Sanok 1972-75
Siedlce # 1948 # # 1949-75 1999 →
Siemianowice Śląskie 1951-75 1999 →
Skarżysko-Kamienna 1954-75
Skierniewice 1999 →
Słupsk ###[18] # [153] 48# #50 # 1950-75 # # 1999 →
Sopot 1947-75 1999 →
Sosnowiec → 1975 1999 →
Stalinogród Katowice ← 1953-56 → Katowice
Stalowa Wola 1953-75
Starachowice 1952-75
Stargard Szczeciński → 1946; ► stargardzki 73-75
Suwałki 1999 →
Szczecin → 1975 1999 →
Szopienice 1951-59
Świdnica [154] 1948-75
Świętochłowice 1951-75 1999 →
Świnoujście 73-75 1999 →
Tarnobrzeg 1999 →
Tarnów 1951-75 1999 →
Tczew 1952-75
Tomaszów Mazowiecki 1948-75
Toruń → 1975 1999 →
Tychy 1956-75 1999 →
Wałbrzych → 1975 99-02 13→
Warszawa → 1975 2002 →
Włocławek 1947-75 1999 →
Wrocław → 1975 1999 →
Zabrze → 1975 1999 →
Zakopane 1951-75
Zamość 1952-75 1999 →
Zawiercie 1948-75
Zduńska Wola 1956-75
Zgierz 1951-75
Zgorzelec (część wsch.)[129] → 1945; ► zgorzelecki
Zielona Góra[155] (#) 1950[156]-75 1999 →
Żory 1999 →
Żyrardów 1948-75

Zobacz też


Przypisy


  1. (1953-56 Stalinogród).
  2. nieszawski ←.
  3. W 1945 roku Polsce przypadła środkowo-zachodnia część powiatu augustowskiego z woj. białostockiego. Gminy Balla Wielka, Łabno i – prawie cała – Wołłowiczowce (z siedzibą w Sopoćkiniach) oraz wschodnia część gminy Hołynka i dwa wschodnie skrawki gminy Lipsk (do 1936 należące do gminy Kurjanka) weszły w skład ZSRR. Siedziba powiatu – Augustów – znalazła się po polskiej stronie granicy.
  4. a b c d e f g h i j k l m n o p Od 25 września 1945 roku do 27 czerwca 1946 roku pod administracją wojewody poznańskiego.
  5. a b c W 1945 roku Polsce przypadły południowe 2/3 powiatu frydlądzko-bartoszyckiego z tzw. Ziem Odzyskanych z siedzibą powiatu Bartoszycami po południowej, polskiej stronie granicy. Z polskiej części powiatu frydlądzko-bartoszyckiego utworzono powiat bartoszycki, który wszedł w skład nowo utworzonego woj. olsztyńskiego (1946).
  6. a b c d W 1945 roku Polsce przypadła południowa 1/4 powiatu gierdawskiego z tzw. Ziem Odzyskanych z m.in. miejscowościami Asuny, Lipica i Skandawa. Siedziba powiatu – Gierdawy (obecnie Żeleznodorożnyj) – znalazła się po północnej stronie granicy, w ZSRR. Polską część powiatu gierdawskiego przyłączono do powiatów bartoszyckiego, kętrzyńskiego i węgorzewskiego w nowo utworzonym woj. olsztyńskim (1946).
  7. frydlądzko-bartoszycki ←.
  8. a b c Do 17 VIII 1945 w woj. kieleckim.
  9. a b c d W 1945 roku Polsce przypadły północno-zachodnie skrawki powiatu brzeskiego z woj. poleskiego (fragmenty a) gminy Połowce – zniesionej przed 1933 rokiem i włączonej do gmin Wierzchowice i Wysokie Litewskie) – z m.in. miejscowościami Klukowicze, Litwinowicze, Siemichocze, Tymianka, Wólka Nurzecka, Wyczółki i Zubacze; b) gminy Wysokie Litewskie z m.in. miejscowościami Tokary i Wilanowo; c) gminy Wołczyn z miejscowością Koterka oraz d) gminy Miedna – niewielka eksklawa położona po lewej stronie od Bugu, na terenie gminy Zabłocie, niedaleko miejscowości Szostaki. Siedziba powiatu – Brześć nad Bugiem – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Polska część powiatu brzeskiego została zintegrowana z powiatem bielskim w woj. białostockim (1945); utworzono z niej nową gminę Klukowicze, a część obszaru włączono do gminy Kleszczele) – od 1952 tereny te należą do powiatu siemiatyckiego; jedynie eksklawa gminy Miedna weszła w skład powiatu bialskiego w woj. lubelskim.
  10. Początkowo pod nazwą powiat białogrodzki.
  11. a b c d W 1945 roku Polsce przypadły zachodnie skrawki powiatu wołkowyskiego z woj. białostockiegogmina Tarnopol (w całości), zachodnio-środkowa część gminy Jałówka oraz dwa niewielkie skrawki gminy Świsłocz. Siedziba powiatu – Wołkowysk – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Polska część powiatu wołkowyskiego została zintegrowana z powiatami bielskim i białostockim w tymże województwie (1945); od 1954 część tych terenów należy do powiatu hajnowskiego.
  12. W 1945 roku Polsce przypadła główna część powiatu bielskiego z woj. białostockiego. Jedynie wschodnie części gmin Białowieża i Masiewo (głównie obszar Puszczy Białowieskiej) weszły w skład ZSRR. Siedziba powiatu – Bielsk Podlaski – znalazła się po polskiej stronie granicy.
  13. bialski (krakowski) / bielski (s. Bielsko) ← mimo tej samej nazwy przymiotnikowej, powiat bielski sprzed 1951 roku miał siedzibę w Bielsku, a od 1951 w Bielsku-Białej, odkąd zwiększył się jego obszar po dołączeniu znacznej części zniesionego powiatu bialskiego; ciągłość prawna pomiędzy powiatem bielskim sprzed 1951 i tym od 1951 roku została zachowana.
  14. a b W 1945 roku Polsce przypadła południowa 1/3 powiatu świętomiejskiego z tzw. Ziem Odzyskanych z m.in. miejscowościami Grzechotki, Lelkowo, Stara Pasłęka i Żelazna Góra. Siedziba powiatu – Świętomiejsce (lub Święta Siekierka, obecnie Mamonowo) – znalazła się po północnej stronie granicy, w ZSRR. Polską część powiatu świętomiejskiego przyłączono do powiatu braniewskiego w nowo utworzonym woj. olsztyńskim (1946).
  15. Początkowo pod nazwą powiat broniewski.
  16. a b c d e f g h i j k l m Do 17 VIII 1945 w woj. lwowskim.
  17. stopnicki ←.
  18. a b c d e f g h i j k Od 25 września 1945 roku do 27 czerwca 1946 roku pod administracją wojewody gdańskiego.
  19. Początkowo pod nazwą powiat królewiecko-chojnicki (od obocznych nazw Chojny: Królewiec (Königsberg) i Chojnica).
  20. W 1945 roku Polsce przypadła wschodnia (główna) część powiatu chojeńskigo (Landkreis Königsberg Nm.) z prowincji Brandenburgii; jedynie dwa oddzielne skrawki powiatu a) prawobrzeżny (od Odry), zachodni pas obszaru z m.in. miejscowościami Neulietzegöricke i Neulewin, oraz b) lewobrzeżne dzielnice Kostrzyna (Długie Przedmieście, Kuhbrücke i Kietz) pozostały w Niemczech. Siedziba powiatu – Chojna – znalazła się po polskiej stronie granicy. W 1946 z powiatu chojeńskiego wyłączono Kostrzyn i włączono go powiatu gorzowskiego.
  21. W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu cieszyńskiego w granicach sprzed listopada 1938 roku (bez dawnego powiatu czeskocieszyńskiego oraz włączonych 1 lutego 1939 roku fragmentów powiatów Czadca i frydeckiego), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku (obszary te weszły w skład Czechosłowacji).
  22. a b c Powiat frysztacki, będący w latach 1938–1939 częścią województwa śląskiego jako część Polski wymieniony jest w Dzienniku Ustaw RP po II wojnie światowej tylko raz (Dz.U. z 1945 r. nr 33, poz. 196 ), co może być spowodowane sporem o Zaolzie między Polską a Czechosłowacją i nieuregulowaną prawnie kwestią przebiegu granicy, brak innych źródeł potwierdzających przynależność całego powiatu lub jego części do Polski w 1945 roku. Siedziba powiatu – Frysztat – znalazła się ostatecznie po czechosłowackiej stronie granicy.
  23. a b Na mocy umowy zawartej pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Słowacką sporządzonej w Starej Lubowli 29 lipca 2002 roku i ratyfikowanej w 2005 roku w rejonie polskiej miejscowości Jaworzynka i słowackiej miejscowości Skalité Polska odstąpiła Słowacji 304 m² obszaru powiatu cieszyńskiego, a Słowacja odstąpiła Polsce terytorium powiatu Czadca o takiej samej powierzchni (włączone do powiatu cieszyńskiego); zmiana była podyktowana prośbami mieszkańców (po roku 1953 powstała w regionie kilkakrotnie przecięta przez granicę droga, co powodowało wiele utrudnień w dostępie do działek po obu stronach; obecnie granica przebiega środkiem drogi).
  24. → 2005; ► cieszyński.
  25. a b Od 25 września 1945 roku do 27 czerwca 1946 roku pod administracją wojewody pomorskiego.
  26. a b c W 1945 roku Polsce przypadły dwa południowe skrawki powiatu darkiejmskiego z tzw. Ziem Odzyskanych (oddzielone od siebie wąskim pasmem powiatu węgorzewskiego) z m.in. miejscowościami Rogale, Pietrasze i Żabin. Siedziba powiatu – Darkiejmy (obecnie Oziorsk) – znalazła się po północnej stronie granicy, w ZSRR. Polska część powiatu darkiejmskiego została częściowo zintegrowana z powiatem węgorzewskim w nowo utworzonym woj. olsztyńskim (1946) a częściowo z powiatem gołdapskim, który przyłączono do woj. białostockiego (1946).
  27. a b c d Do 17 VIII 1945 w woj. krakowskim.
  28. a b W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu dobromilskiego z woj. lwowskiego z m.in. miejscowościami Bircza, Kalwaria Pacławska i Wojtkowa. Siedziba powiatu – Dobromil – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Polska część powiatu dobromilskiego została zintegrowana z powiatem przemyskim w nowo utworzonym woj. rzeszowskim (1945).
  29. Początkowo pod nazwą powiat rychonecki.
  30. a b c Od 25 września 1945 roku do 27 czerwca 1946 roku pod administracją wojewody białostockiego.
  31. a b c Z Wolnego Miasta Gdańsk.
  32. Początkowo pod nazwą powiat lecki lub łuczański.
  33. Początkowo pod nazwą powiat głupczycki.
  34. W 1945 roku Polsce przypadły południowe 2/3 powiatu gołdapskiego z tzw. Ziem Odzyskanych z siedzibą powiatu Gołdapią po południowej, polskiej stronie granicy. Z polskiej części powiatu gołdapskiego utworzono mniejszy powiat gołdapski, który przyłączono do woj. białostockiego (1946).
  35. W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu gorlickiego w granicach sprzed listopada 1938 roku (bez terenów nad rzeką Cygiełką, które weszły w skład Czechosłowacji), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku.
  36. W 1946 do powiatu gorzowskiego przyłączono Kostrzyn z powiatu chojeńskiego (bez jego lewobrzeżna dzielnic Długie Przedmieście, Kuhbrücke i Kietz, które pozostały w Niemczech).
  37. szczuczyński ←.
  38. Początkowo pod nazwą powiat grotkowski.
  39. a b W 1945 roku Polsce przypadły południowo-zachodnie skrawki powiatu grodzieńskiego z woj. białostockiego – miasto Krynki i zachodnie części gmin Krynki (połowa) i Hołynka (większa część) oraz skrawek gminy Brzostowica Wielka. Siedziba powiatu – Grodno – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Polska część powiatu grodzieńskiego została zintegrowana z powiatem sokólskim w tymże województwie (1945).
  40. a b W ramach decyzji o korekcie granicy polsko-radzieckiej z 1947 roku, w maju 1948 roku do Polski przyłączono fragment rejonu grodzieńskiego z obwodu grodzieńskiego (m.in. miejscowości Nowodziel, Tołcze, Szymaki i Klimówka), który wszedł w skład powiatu sokólskiego (gminy Kuźnica) w woj. białostockiem.
  41. Do 1975 pod nazwą powiat grodziskomazowiecki.
  42. błoński ←.
  43. Początkowo pod nazwą powiat zagórzański (od Zagórze = Gryfice).
  44. W 1945 roku Polsce przypadły wschodnie 2/3 powiatu gryfińskiego z prowincji Pomorze bez miejscowości takich jak Gartz, Tantow, Pieńkuń i Casekow, które pozostały w Niemczech. Siedziba powiatu – Gryfino – znalazła się po polskiej stronie granicy.
  45. a b W 1945 roku Polsce przypadło bardzo wąskie pasmo powiatu węgryujskiego (Landkreis Angermünde) z prowincji Brandenburgii (z tzw. Ziem Odzyskanych), stanowiące połowę obszaru pomiędzy Odrą właściwą a Kanałem Hohensaaten-Friedrichsthal na wysokości Widuchowej (obecnie obszar ten należy do Gatow, dzielnicy miasta Schwedt/Oder). Niemal cały powiat węgryujski pozostał w Niemczech. Polską część powiatu właczono do powiatu gryfińskiego w nowo utworzonym woj. szczecińskim.
  46. a b Po zatwierdzeniu granicy w 1945 roku Świnoujście straciło dostęp do wody pitnej, po czym przez sześć lat sprowadzano wodę zza granicy; sytuację zmieniła dopiero korekta granicy na wyspie Uznam w czerwcu 1951 roku, kiedy to włączono do Polski obszar o powierzchni około 76,5 ha wraz ze stacją uzdatniania wody, tworząc wysunięty w obszar niemiecki charakterystyczny cypel (w zamian Niemcom przyznano podobny obszar w okolicach Gryfina).
  47. a b W 1945 roku Polsce przypadła południowo-wschodnia część powiatu gubińskiego (niemieckiego) (Landkreis Guben) z prowincji Brandenburgii (z tzw. Ziem Odzyskanych) z miejscowościami Biecz, Chlebowo, Czarnowice, Grabice, Markosice, Pole, Stargard Gubiński i Wałowice. W skład powiatu weszło także lewobrzeżne (od Odry) miasto Przybrzeg (Fürstenberg an der Oder) (od 1961 dzielnica miasta Eisenhüttenstadt), tworzące enklawę powiatu gubińskiego na terenie powiatu rzepińskiego (w Poznańskim Dzienniku Wojewódzkim z roku 1945, nr 12, poz. 88 wymienione jako polskie miasto Przybrzeg); ostatecznie miasto pozostało w Niemczech wraz z większą, zachodnią częścią powiatu gubińskiego (z m.in. miejscowością Neuzelle). Siedziba powiatu – Guben, która nie wchodziła w jego skład (stanowiła oddzielny powiat miejski) została przedzielona granicą państwową (patrz dalej → Guben w sekcji powiaty miejskie). Z polskiej części powiatu gubińskiego utworzono polski powiat gubiński, który wszedł w skład woj. poznańskiego (1946).
  48. a b c W 1945 roku Polsce przypadła wschodnia część powiatu miejskiego Guben. Z części tej utworzono polskie miasto Gubin, które włączono do powiatu gubińskiego (utworzonego ze wschodnich części niemieckiego powiatu gubińskiego); w Niemczech pozostały lewobrzeżne (od Odry) dzielnice powiatu, tworzące okrojone miasto Guben.
  49. gubiński (niemiecki) ←.
  50. a b c d W 1945 roku do przywróconego woj. lubelskiego przyłączono z woj. lwowskiego: 1) północno-zachodnie skrawki powiatu rawskiego, które włączono do powiatu tomaszowskiego: a) miasto Uhnów; b) gminy: Bełżec, Lubycza Królewska, Tarnoszyn i Wierzbica (przekształconą w gminę Uhnów); oraz c) gromady Hrebenne i Siedliska z gminy Siedliska; i 2) zachodnie powiatu sokalskiego, które włączono do powiatu hrubieszowskiego: a) miasto Bełz; b) gminy Bełz, Chorobrów, Krystynopol i Waręż (J. Feduszka: Zmiany przebiegu granicy, 2001 ; Dz.U. z 1945 r. nr 26, poz. 160 ).
  51. a b c d e f W wyniku umowy o zamianie granic z ZSRR w 1951 roku do Polski przyłączono rejon ustrzycki z obwodu drohobyckiego (z siedzibą Ustrzykami Dolnymi i wsiami Czarna, Lutowiska, Krościenko, Bandrów Narodowy, Bystre i Liskowate), z którego (oraz z fragmentów polskich powiatów leskiego i przemyskiego) utworzono polski powiat ustrzycki w woj. rzeszowskim. W zamian Polska odstąpiła ZSRR fragmenty powiatów hrubieszowskiego i tomaszowskiego z woj. lubelskiego (m.in. miejscowości Bełz, Uhnów, Krystynopol, Waręż, Chorobrów, Zabuże i lewobrzeżną część Sokala – Żwirkę, wraz z linią kolejową Rawa Ruska-Krystynopol). Pierwotnie Polsce miała przypaść także miejscowość Niżankowice oraz linia kolejowa Przemyśl-Zagórz, w zamian za co ZSRR zażądał dopłaty w złocie. Wobec odmowy strony polskiej korekta dotyczyła tylko 480 km².
  52. a b W 1945 roku Polsce przypadła południowa połowa powiatu iławeckiego (pruskiego) z tzw. Ziem Odzyskanych. Siedziba powiatu – Iławka (lub Pruska Iława, obecnie Bagrationowsk) – znalazła się po północnej stronie granicy, w ZSRR. Z polskiej części powiatu iławecki utworzono mniejszy powiat iławecki z siedzibą w Górowie Iławeckim, który wszedł w skład nowo utworzonego woj. olsztyńskiego (1946).
  53. iławecki (pruski) ←.
  54. a b c W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu jaworowskiego z woj. lwowskiego (gmina Wielkie Oczy = 8 gromad i gmina Gnojnice – 4 gromady, którą przekształcono w gminę Młyny). Siedziba powiatu – Jaworów – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Polska część powiatu jaworowskiego została zintegrowana z powiatami lubaczowskim (Wielkie Oczy) i powiatem jarosławskim (Młyny) w nowo utworzonym woj. rzeszowskim (1945).
  55. Początkowo pod nazwą powiat jaworowski.
  56. a b W 1958 roku dokonano korekty granicy między Polską a Czechosłowacją; Czechosłowacja zyskała od Polski wieś Tkacze (obecnie Mýtiny – część Harrachova) i osadę Zieliniec, w zamian za południowy stok szczytu Kocierz koło Przełęczy Szklarskiej z powiatu Jilemnice (włączony do powiatu jeleniogórskiego w woj. wrocławskim). Protokół z 23 września 1955 roku, wytyczający granicę polsko-czechosłowacką, zawierał 85 poprawek, których bilans wykazywał nadwyżkę terenów po stronie czechosłowackiej, wynoszącą 370 hektarów. Republika Czeska zamierza rozliczyć się z Polską z tej nadwyżki, oddając Polsce fragmenty nadgranicznych terenów. W tym celu od 1995 roku działa wspólna czesko-polska komisja. Jednak dotychczas strona czeka wytypowała zaledwie 132 ha do przekazania Polsce, która może je zaakceptować w całości, w części lub je odrzucić.
  57. a b W 1958 roku dokonano korekty granicy między Polską a Czechosłowacją; Czechosłowacja zyskała od Polski wieś Krasów (czes. Krasov, niem. Schubertskrosse) z powiatu nyskiego (do wojen śląskich wieś była częścią Widnawy) w zamian za wieś Skowronków (czes. Skřivankov) z Jesionik, którą włączono do gminy Głuchołazy w powiecie nyskim (woj. opolskie) jako przysiółek (w zamian Czechosłowacja poszerzyła swoje terytorium w pobliżu Jarnołtówka).
  58. Początkowo pod nazwą powiat kamieniogórski.
  59. a b c d e f Do 7 IV 1945 w woj. pomorskim.
  60. Początkowo pod nazwą powiat rastemborski.
  61. a b Na mocy umowy zawartej pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Słowacką sporządzonej w Starej Lubowli 29 lipca 2002 roku i ratyfikowanej w 2005 roku na rzece Dunajec w rejonie polskich miejscowości Sromowce Niżne i Sromowce Wyżne oraz słowackich miejscowości Červený Kláštor i Spišská Stará Ves Polska odstąpiła Słowacji część bezimiennej wyspy o powierzchni 2289 m² z powiatu nowotarskiego a Słowacja odstąpiła Polsce część wyspy Nokiel o takiej samej powierzchni z powiatu Kieżmark (włączoną do powiatu nowotarskiego); zmiana była podyktowana brakiem możliwości osadzenia znaków granicznych w odpowiednich miejscach, ze względu na zmianę kształtu wyspy.
  62. → 2005; ► nowotarski.
  63. Początkowo pod nazwą powiat kluczborecki.
  64. Początkowo pod nazwą powiat kładzki.
  65. a b Na mocy umowy zawartej pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Słowacką sporządzonej w Starej Lubowli 29 lipca 2002 roku i ratyfikowanej w 2005 roku w pobliżu wieży widokowej na Przełęczy Dukielskiej w rejonie polskiej miejscowości Barwinek i słowackiej miejscowości Vyšný Komárnik Polska odstąpiła Słowacji 376 m² terytorium z powiatu krośnieńskiego, a Słowacja odstąpiła Polsce terytorium o takiej samej powierzchni z powiatu Svidník (włączone do powiatu krośnieńskiego); zmiana była podyktowana brakiem możliwości przywrócenia do poprzedniego stanu wspólnej drogi granicznej (droga ta została wybudowana w 1958 roku w celu umożliwienia turystom słowackim zobaczenia miejsc walk – po korekcie granica przebiega środkiem drogi).
  66. Początkowo pod nazwą powiat lignicki.
  67. a b c d W 1945 roku Polsce przypadły zachodnie skrawki powiatu turczańskiego z woj. lwowskiego (do 1931 w woj. stanisławowskim): gmina Tarnawa Niżna oraz część gminy Sianki (z m.in. miejscowościami Beniowa i Sianki). Siedziba powiatu – Turka – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Polska część powiatu turczańskiego została zintegrowana z powiatem leskim w nowo utworzonym woj. rzeszowskim (1945); w 1952 tereny te weszły w skład powiatu ustrzyckiego (łącznie z trzema miejscowościami z powiatu turczańskiego sprzed 1945 – Bystre, Lipie i Michniowiec z dawnej gminy Łomna) – przyłączone do Polski z ZSRR w ramach umowy o zmianie granic).
  68. W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu leskiego z woj. lwowskiego m.in. bez miejscowości (które weszły w skład ZSRR) przyłączonych później do Polski (1951) w wyniku umowy o zmianie granic z ZSRR (w tym Ustrzyk Dolnych), przywrócono także granicę południową sprzed listopada 1938 roku (bez tzw. źródłowiska Udawy), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku.
  69. Początkowo pod nazwą powiat licbarski.
  70. a b W 1945 roku 4 zachodnie gromady powiatu rawskiego (z woj. lwowskiego) znalazły się w granicach Polski: Dziewięcierz (z gminy Potylicz), Radruż (z gminy Wróblaczyn), Werchrata i Prusie (z gminy Siedliska). Przyłączono je do powiatu lubaczowskiego w nowo utworzonym woj. rzeszowskim (1945).
  71. Początkowo pod nazwą powiat bukowiecko-lubiński.
  72. a b W 1945 roku Polsce przypadły dwa wschodnie prawobrzeżny (od Odry) skrawki powiatu lubuskiego (Landkreis Lebus) z prowincji Brandenburgii (z tzw. Ziem Odzyskanych): a) południowo-wschodni, większy skrawek z miejscowościami Nowy Lubusz i Pławidło, oraz b) północno-wschodni skrawek, na południowy zachód od Boleszkowic. Główna część powiatu z miejscowościami takimi jak Żelów (siedziba starostwa), Lubusz, Przybór (Fürstenwalde/Spree), Miłoraz, Lubiąż i Buków pozostały w Niemczech. Polską część powiatu lubuskiego włączono do powiatu rzepińskiego, przyłączonego do woj. poznańskiego (1946).
  73. Początkowo pod nazwą powiat lwowski.
  74. Do 17 VIII 1945 w woj. warszawskim.
  75. Początkowo pod nazwą powiat ławicki (od Ławiczka = Resko).
  76. a b W ramach decyzji o korekcie granicy polsko-radzieckiej z 1947 roku, w maju 1948 roku do Polski przyłączono rejon medycki z obwodu drohobyckiego (z siedzibą Medyką), który wszedł w skład powiatu przemyskiego w woj. rzeszowskim.
  77. Do 7 IV 1945 w woj. kieleckim.
  78. W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu mościskiego z woj. lwowskiego – fragment gminy Małnów z Kalnikowem i zachodnim fragmentem Starzawy. Siedziba powiatu – Mościska – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Polska część powiatu mościskiego została zintegrowana z powiatem przemyskim w nowo utworzonym woj. rzeszowskim (1945).
  79. Początkowo pod nazwą powiat ządzborski.
  80. Początkowo pod nazwą powiat niborski.
  81. → stalowowolski.
  82. a b W 1945 roku Polsce w całości przypadł powiat notecki (Netzekreis) z prowincji Pomorze (z tzw. Ziem Odzyskanych), z siedzibą w Trzciance; powiat przekształcono w polski powiat trzcianecki, który wszedł w skład woj. poznańskiego (1946).
  83. Początkowo pod nazwą powiat nowogrodzki.
  84. lubawski ←.
  85. W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu nowosądeckiego w granicach sprzed listopada 1938 roku (bez przyłączonego wówczas fragmentu doliny Popradu koło Żegiestowa, który wszedł w skład Czechosłowacji), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku.
  86. a b c Na mocy umowy zawartej pomiędzy PRL a Czechosłowackją sporządzonej w Warszawie 21 marca 1975 roku (która weszła w życie 14 marca 1976 roku) dokonano korekty granicy między Polską a Czechosłowacją; Czechosłowacja zyskała od Polski część terytorium powiatu nowosądeckiego (0,25 km²) w rejonie miejscowości Wojkowa, który włączono do powiatu bardiowskiego; Polska zyskała od Czechosłowacja część terytorium powiatu Poprad (0,25 km²) w rejonie miejscowości Łysa nad Dunajcem, który włączono do powiatu nowotarskiego (woj. krakowskie); zamiana terytoriów była powiązana z budową i eksploatacją zapory na Dunajcu; ustawę o zamiaie terytoriów ustalono na podstawie podziału administracyjnego sprzed czerwca 1975 roku, jednak została ona została wyegzekwowana w terenie dopiero 1976 roku, a więc już po zniesieniu powiatów.
  87. W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu nowotarskiego w granicach sprzed listopada 1938 roku (bez Jaworzyny Tatrzańskiej i Leśnicy, Głodówki, Suchej Góry i skrawków terenów leśnych między Lipnicą Wielką a Bobrowem i Rabczą, które weszły w skład Czechosłowacji), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku.
  88. Początkowo pod nazwą powiat niski (od Nissa=Nysa).
  89. W 1945 w woj. gdańskim.
  90. Do 1975 pod nazwą powiat opolsko-lubelski.
  91. Określany w wykazach jako powiat grodzki.
  92. trzcianecki ←.
  93. Początkowo pod nazwą powiat jańsborski.
  94. Początkowo pod nazwą powiat prądnicki.
  95. W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu przemyskiego z woj. lwowskiego bez miejscowości (które weszły w skład ZSRR) takich jak Medyka (przyłączona ponownie do Polski w 1948 roku) i Niżankowice. Siedziba powiatu – Przemyśl – znalazła się po polskiej stronie granicy.
  96. Od 1999 jako powiat ropczycko-sędziszowski.
  97. Inna używana nazwa: powiat rothenburski lub Landkreis Rothenburg (Oberlausitz).
  98. a b c W 1945 roku Polsce przypadły dwie prawobrzeżne sekcje (od Nysy Łużyckiej) powiatu rózborskiego (Landkreis Rothenburg (Oberlausitz)) z prowincji Śląsk (z tzw. Ziem Odzyskanych): a) północno-wschodnia (z m.in. Łęknicą i Przewozem), którą włączono do powiatu żarskiego (utworzonego ze wschodniej części niemieckiego powiatu żarskiego); b) wschodnia (z m.in. Lipną, Dobrzyniem, Buczem i Sobolicami), którą włączono do powiatu zgorzeleckiego (utworzonego ze wschodniej części niemieckiego powiatu zgorzeleckiego); oba docelowe powiaty przyłączono do woj. wrocławskiego (1946); w Niemczech pozostała większa lewobrzeżna część powiatu, z m.in. siedzibą Białą Wodą oraz miastami Niską i Rózborkiem.
  99. Początkowo pod nazwą powiat rypiński (od Rypin = Rzepin).
  100. a b c W 1945 roku Polsce przypadła wschodnia prawobrzeżna (od Odry) część powiatu miejskiego Frankfurt nad Odrą. Z części tej utworzono polskie miasto Słubice, które włączono do powiatu rzepińskiego (z tzw. Ziem Odzyskanych).
  101. a b W 1945 roku Polsce przypadł powiat zachodniotorzymski (Landkreis Weststernberg) z prowincji Brandenburgii (z tzw. Ziem Odzyskanych), z siedzibą w Rzepinie; powiat przekształcono w polski powiat rzepiński, który wszedł w skład woj. poznańskiego (1946); jedynie niewielki prawobrzeżny (od Odry) fragment powiatu naprzeciw Górzycy pozostał w Niemczech.
  102. zachodniotorzymski←.
  103. W 1945 roku Polsce przypadła główna część powiatu sokólskiego z woj. białostockiego. Jedynie wschodnie części gmin Nowy Dwór, Kuźnica i Odelsk (z Odelskiem) weszły w skład ZSRR. Siedziba powiatu – Sokółka – znalazła się po polskiej stronie granicy.
  104. Początkowo pod nazwą powiat starogrodzki.
  105. Od 1999 jako powiat strzelecko-drezdenecki.
  106. Początkowo pod nazwą powiat wielkostrzelecki.
  107. Początkowo pod nazwą powiat cylichowsko-świebodziński lub powiat sulichowsko-świebodziński.
  108. a b W 1945 roku Polsce w całości przypadł powiat wschodniotorzymski (Landkreis Oststernberg) z prowincji Brandenburgii (z tzw. Ziem Odzyskanych), z siedzibą w Sulęcinie; powiat przekształcono w polski powiat sulęciński, który wszedł w skład woj. poznańskiego (1946).
  109. Początkowo pod nazwą powiat cielęciński.
  110. wschodniotorzymski ←.
  111. W 1945 roku Polsce przypadła główna część powiatu suwalskiego z woj. białostockiego. Jedynie południowo-wschodnia część gminy Giby (należąca do 1924 do powiatu sejneńskiego) weszła w skład ZSRR. Siedziba powiatu – Suwałki – znalazła się po polskiej stronie granicy.
  112. a b Granica z NRD ustanowiona na konferencji poczdamskiej miała w wielu miejscach absurdalny przebieg, dlatego jeszcze w 1945 roku dokonano szeregu korekt dotyczących powiatów wkryujskiego (NRD) i powiat szczecińskiego (PRL); pierwotnie miejscowości Rieth i Altwarp miały być polskie – przeszły one na rzecz strony niemieckiej w zamian za wsie Stolec i Buk. Polsce przyznano także w całości miejscowości Bobolin, Barnisław, Rosówek, Pargowo oraz drogę StobnoKołbaskowo.
  113. a b W 1949 roku dokonano korekty granicy państwowej PRL i NRD, a za razem powiatów wkryujskiego (NRD) i szczecińskiego (PRL); regulację granicy wykonano na wysokości skrzyżowania i drogi Linki – Neu Lienken – Buk.
  114. a b c Powiat wielecki istniał w latach 1945-1946; utworzono go na przypadłych Polsce terenach dawnego niemieckiego powiatu wkryujskiego. Z powodu istnienia Enklawy Polickiej nie obejmował jego wschodniej części, a stolica została ulokowana w Nowym Warpnie. Objęty został przez administrację polską, podobnie jak obwód woliński, 4 października 1945 roku. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 maja 1946 roku na terenach dawnych powiatów rędowskiego i wkryujskiego utworzono powiat szczeciński, który wszedł w skład nowego woj. szczecińskiego.
  115. a b wkryujski ←.
  116. → 2005; ► krośnieński.
  117. sulechowsko-świebodziński ←.
  118. Oboczna nazwa powiatu: powiat trzciański.
  119. notecki ←.
  120. Od 1999 jako powiat bieszczadzki, a po odłączeniu się powiatu leskiego w 2002, również o granicach z lat 1952-1972.
  121. a b W 1945 roku Polsce przypadła wschodnia połowa powiatu uznamsko-wolińskiego z prowincji Pomorze (z tzw. Ziem Odzyskanych) (wyspa Wolin i wschodni kraniec wyspy Uznam z siedzibą powiatu Świnoujściem). Miejscowości takie jak Wołogoszcz, Uznam, Kujawice (Pianoujście) i Ahlbeck pozostały w Niemczech. Z polskiej części powiatu uznamsko-wolińskiego utworzono powiat woliński z siedzibą w Świnoujściu, w nowo utworzonym woj. szczecińskim (1946).
  122. Początkowo pod nazwą powiat uzdamsko-wołyński.
  123. W 1945 roku Polsce przypadł niemal cały obszar powiatu węgorzewskiego z tzw. Ziem Odzyskanych; jedynie mały fragment powiatu na wschód od Dąbrówki znalazł się po północnej stronie granicy w ZSRR. Powiat wszedł w skład nowo utworzonego woj. olsztyńskiego (1946).
  124. Początkowo pod nazwą powiat węgoborski.
  125. W 1945 roku Polsce przypadła wschodnia połowa powiatu wkryujskiego (Landkreis Ueckermünde) z prowincji Pomorze (z tzw. Ziem Odzyskanych) z m.in. miejscowościami Nowe Warpno i Trzebież. Siedziba powiatu – Wkryujście (lub Wkra, obecnie Ueckermünde) oraz miejscowości takie jak Pozdawilk, Łęknica, Turzegłowy, Ferdinandshof i Eggesin pozostały w Niemczech. Z polskiej części powiatu wkryujskiego utworzono powiat wielecki, który w 1946 roku wszedł w skład powiatu szczecińskiego w nowo utworzonym woj. szczecińskim.
  126. → 1945; → wielecki /
  127. uznamsko-woliński ←.
  128. a b W 1945 roku Polsce przypadła północno-wschodnia część powiatu zgorzeleckiego (niemieckiego) (Landkreis Görlitz) z prowincji Śląsk (z tzw. Ziem Odzyskanych) z m.in. miejscowościami Pieńsk, Ruszów i Węgliniec. Mniejsza południowo-zachodnia część powiatu zgorzeleckiego (z m.in. miejscowoścami Reichenbach/O.L. i Nickrisch (Hagenwerder)) pozostała w Niemczech. Siedziba powiatu – Görlitz, która nie wchodziła w jego skład (stanowiła oddzielny powiat miejski) została przedzielona granicą państwową (patrz dalej → Görlitz w sekcji powiaty miejskie). Z polskiej części powiatu zgorzeleckiego utworzono polski powiat zgorzelecki, który wszedł w skład woj. wrocławskiego (1946).
  129. a b c W 1945 roku Polsce przypadła wschodnia część powiatu miejskiego Görlitz. Z części tej utworzono polskie miasto Zgorzelec, które włączono do powiatu zgorzeleckiego (utworzonego ze wschodnich części niemieckiego powiatu zgorzeleckiego); w Niemczech pozostała większa lewobrzeżna (od Odry) część powiatu, tworząca okrojone miasto Görlitz.
  130. Początkowo pod nazwą powiat zgorzelicki.
  131. a b W 1945 roku Polsce przypadła z tzw. Ziem Odzyskanych wschodnia prawobrzeżna (od Nysy Łużyckiej) część powiatu żytawskiego (Landkreis Zittau) z prowincji Saksonia, stanowiąca tzw. Worek Turoszowski z m.in. miejscowościami Bogatynia i Turoszów. Zachodnia część powiatu z m.in. siedzibą – Żytawą – pozostała w Niemczech. Polską część powiatu żytawskiego włączono do powiatu zgorzeleckiego (utworzonego ze wschodniej części niemieckiego powiatu zgorzeleckiego), przyłączonego do woj. wrocławskiego (1946). Jest to jedyne terytorium Saksonii w granicach obecnych Polski.
  132. zgorzelecki (niemiecki) ←.
  133. Początkowo pod nazwą powiat złotogórski (od Złotogóra=Złotoryja).
  134. szprotawski ←.
  135. Początkowo pod nazwą powiat żarowski (od Żarów=Żary).
  136. W 1945 roku Polsce przypadła wschodnia (większa) część powiatu żarskiego z prowincji Brandenburgii, którą przekształcono w polski powiat żarski; prawobrzeżna (od Nysy Łużyckiej) 1/4 część obszaru z m.in. miejscowościami Derbno, Groß Schacksdorf czy Tschernitz pozostała w Niemczech. Siedziba powiatu – Żary – znalazła się po polskiej stronie granicy.
  137. a b W 1945 roku Polsce przypadł wschodni prawobrzeżny (od Odry) skrawek powiatu miejskiego Forst (Barść). Część tę przekształcono w polską wieś Zasieki, które włączono do powiatu żarskiego (utworzonego ze wschodnich części niemieckiego powiatu żarskiego); w Niemczech pozostała główna lewobrzeżna część powiatu, stanowiąca miasto Forst.
  138. W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu żywieckiego w granicach sprzed listopada 1938 roku (bez południowego stoku Mędralowej, który wszedł w skład Czechosłowacji), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku.
  139. W aktach urzędowych z okresu 1926-1950 miasto wymieniane jest jako Biała (np. obwieszczenie o uzyskaniu przez Białą statusu powiatu miejskiego – M.P. z 1948 r. nr 56, poz. 336 ) lub Biała Krakowska (np. rozporządzenie w sprawie połączenia powiatów miejskich Bielsko i Biała Krakowska – Dz.U. z 1950 r. nr 58, poz. 531 ).
  140. Zniesiony 1 kwietnia 1939, jako powiat grodzki pojawia się ponownie według stanu z 1 kwietnia 1949 (według Roczników Statystycznych GUS:u z odpowiednich lat).
  141. → 1946; ► brzeski.
  142. → 1946; ► elbląski.
  143. → 1946; ► gorzowski.
  144. → 1946; ► jeleniogórski.
  145. Informacja uzyskana 31 grudnia 2008 roku od Krzysztofa Tworogowskiego, dyrektora Wydziału Kultury, Turystyki i Promocji Miasta przy Urzędzie Miasta Kielce.
  146. → 1946; ► koszaliński.
  147. → 1946; ► legnicki.
  148. → 1946; ► nyski.
  149. → 1946; ► opolski.
  150. → 1946; ► pilski.
  151. a b 1 stycznia 1946 z powiatu warszawskiego wydzielono powiat miejski Pruszków (M.P. z 1946 r. nr 43, poz. 84 – Obwieszczenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 11 listopada 1945 r. o wydzieleniu miasta Pruszkowa w województwie warszawskim z powiatowego związku samorządowego), jednakże w 1951 roku powiat „ponowenie” został wydzielony z powiatu warszawskiego (Dz.U. z 1951 r. nr 20, poz. 161 – Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 marca 1951 r. w sprawie utworzenia powiatów miejskich z obszarów niektórych miast). Ponieważ Roczniki Statystyczne z 1947, 1948 i 1949 nie zaliczają Pruszkowa do powiatów grodzkich, przyjęto rok 1951 jako wstępną progową.
  152. → 1946; ► raciborski.
  153. → 1946; ► słupski.
  154. → 1946; ► świdnicki.
  155. Zielona Góra posiadała także status powiatu grodzkiego w latach 1922-1933 (w Niemczech).
  156. Rocznik Statystyczny GUS:u z 1949 wymienia Zieloną Górę jako powiat grodzki już według stanu administracyjnego z 1 kwietnia 1949.

Bibliografia










Kategorie: Listy na Medal | Powiaty w Polsce | Listy związane z historią








Informacje na dzień: 29.05.2020 12:38:28 CEST

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-by-sa-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.