Nicea - pl.LinkFang.org

Nicea




Ten artykuł dotyczy miasta we Francji. Zobacz też: Nicea (Bitynia).
Nicea
Nice
gmina
Herb Flaga
Państwo  Francja
Region Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
Departament Alpy Nadmorskie
Okręg Nicea
Kod INSEE 06088
Powierzchnia 71,93 km²
Populacja (2013)
• liczba ludności

342 295
• gęstość 4759 os./km²
Kod pocztowy 06100
Strona internetowa
Portal Francja

Nicea (fr. Nice, wł. Nizza, prow. Niça, Nissa) – miasto we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Alpy Nadmorskie. Jest piątym co do wielkości miastem Francji z liczbą ludności wynoszącą 342 295 osób w granicach administracyjnych. Aglomeracja ma około 1 milion mieszkańców[1][2][3].

Nicea leży u podnóża Alp Nadmorskich, nad Morzem Śródziemnym, na Lazurowym Wybrzeżu. Pod powierzchnią miasta, wzdłuż Promenady Paillon, przepływa rzeka Paillon. Wzdłuż wybrzeża ciągnie się Promenada Anglików o długości 7 km. W mieście funkcjonują porty morskie: handlowy, pasażerski i rybacki oraz międzynarodowy port lotniczy Nicea-Lazurowe Wybrzeże (trzeci pod względem liczby pasażerów we Francji). Jest drugim co do wielkości francuskim miastem nad Morzem Śródziemnym.

Rozwinięte usługi; przemysł głównie maszynowy, elektrotechniczny i spożywczy (olejarski). Miasto posiada połączenie magistralną linią kolejową i autostradą z Paryżem. W okolicy Nicei rozwinięta uprawa drzew cytrusowych, oliwek, winorośli i kwiatów (plantacje goździków, róż, mimozy). Znajdują się tu uniwersytet, liczne instytuty naukowo-badawcze, opera oraz muzea.

Spis treści

Historia


Kolonia grecka Nikaia została założona ok. 300 p.n.e. przez Fokijczyków z Fokai. W czasach rzymskich Nicea była ważnym portem. Od III w. była siedzibą biskupstwa. Od V w. częste najazdy Germanów i Saracenów. W średniowieczu, zagrożona przez Genuę, broniła swojej niezależności w sojuszu z Pizą. W XIII-XIV w. kilkakrotnie pod władzą hrabiów Prowansji. W 1388 roku poddała się książętom Sabaudii (Hrabstwo Sabaudii), którzy przyczynili się do rozwoju miasta. Od tego czasu miasto w większości dzieliło swoją historię z Księstwem Sabaudii-Piemontu ze stolicą w Turynie. Podczas wojen Franciszka I z cesarzem Karolem V w 1543 roku Nicea została złupiona po oblężeniu przez połączone wojska francusko-tureckie (Oblężenie Nicei (1543)).

W 1660 roku opanowana przez francuski ród książęcy Gwizjuszy. W 1626 roku otwarcie portu i liberalizacja zasad handlowych doprowadziła do rozwoju miasta. W 1691 roku opanowana przez marszałka Nicolasa Cantinat, jednak księstwo Sabaudii odzyskało Niceę w 1696 roku. Ponownie wojska francuskie obległy miasto w 1705 roku podczas kampanii Ludwika XIV przeciwko Wiktorowi Amadeuszowi II w trakcie wojny o sukcesję hiszpańską. W trakcie trwającego 54 dni bombardowania doszczętnie zniszczono zamek w Nicei. W 1713 roku na mocy Pokoju w Utrechcie Nicea pozostała przy Księstwie Sabaudii, które od roku 1720, po objęciu Sardyniii, zaczęto nazywać Królestwem Sardynii.

Gdy wybuchła wojna o austriacką sukcesję (1741–1748) król Karol Emanuel III w 1745 roku pobił dwie armie francuskie oraz ponownie w 1747 roku, dzięki czemu w Pokoju w Akwizgranie (1748) powstrzymał ekspansję francuską na Niceę. Zajęta w 1792 roku przez francuskie wojska Napoleona Bonaparte, wróciła po Kongresie wiedeńskim w 1815 roku do Królestwa Sardynii.

Po Układzie z Plombières w 1858, a potem Traktacie w Zurichu i Traktacie w Turynie odstąpiona Francji przez Królestwo Sardynii w 1860 roku w zamian za pomoc w zdobyciu Lombardii w czasie wojny z Austrią i zjednoczeniu Włoch. W czasie II wojny światowej 11 listopada 1942, w reakcji na podjętą przez aliantów operację „Torch”, wojska niemieckie zajęły większość Francji Vichy, a wojska włoskie (pułk kawalerii Nizza Cavalleria) wkroczyły do Nicei. Po kapitulacji Włoch 8 września 1943 miasto zostało zajęte przez siły niemieckie. 26 maja 1944 lotnictwo USA zbombardowało stację św. Rocha, jednak zginęło wtedy kilkuset cywilów. 28 sierpnia 1944 w wyniku powstania oddziały ruchu oporu wyzwoliły Niceę.

26 lutego 2001 podpisano w Nicei Traktat nicejski reformujący Unię Europejską. 14 lipca 2016 w mieście miał miejsce zamach terrorystyczny, w wyniku którego zginęły 84 osoby.

Klimat


Nicea leży w strefie klimatu subtropikalnego[4][5], na pograniczu subtropikalnego–wilgotnego i śródziemnomorskiego[6], ze średnią roczną temperaturą 20 °C w dzień i 12 °C w nocy[7]. Sezon letni trwa tu przez 6 miesięcy, od maja do października, w kwietniu i listopadzie także od czasu do czasu występują temperatury powyżej 20 °C w dzień. Zimy są chłodne i łagodne, ze średnią temperaturą 13 do 14 °C w dzień i 5 °C w nocy, od grudnia do lutego.

Średnia temperatura i opady dla Nicei
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Średnie temperatury w dzień [°C] 13.0 13.4 15.3 17.6 21.3 25.0 27.5 27.9 25.0 21.4 17.3 13.8 20,0
Średnie dobowe temperatury [°C] 8.2 9.0 11.5 14.2 18.1 21.9 24.1 24.4 21.0 17.3 12.8 9.1 16,2
Średnie temperatury w nocy [°C] 4.9 5.3 7.6 10.6 14.7 18.5 20.5 20.8 17.3 13.7 9.4 5.9 12,5
Opady [mm] 63.2 46.4 39.0 57.9 45.4 35.1 15.2 16.1 60.7 85.5 148 107 720
Średnia liczba dni z opadami 8.0 6.2 8.6 10.0 9.5 5.9 3.5 4.4 7.4 9.1 10.6 9.2 92,3
Średnie usłonecznienie (w godzinach) 150 152 202 227 270 296 340 307 239 205 156 151 2694
Źródło: Climatebase[7][8]
Średnia dobowa temperatura morza (°C)[9]
Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Rok
13,4 13,0 13,4 14,6 18,0 21,8 23,1 23,6 22,2 19,6 17,4 14,9 17,9

Gospodarka


Nicea jest drugim co do wielkości rynkiem we Francji. Inwestorzy mogą korzystać z pomocy Côte d’Azur Economic Development Agency Team. W Nicei znajduje się centrum konferencyjne: The Palais des Congrès Acropolis. W mieście znajduje się również wiele centrów biznesowych: l’Arenas, Nice the Plain, Nice Méridia, Saint Isidore i Northern Forum. Znajduje się tu także kilka centrów handlowych jak Nicetoile, Nice TNL, Nice Lingostière, Northern Forum, St-Isidore, The Trinity i Cap3000 w Saint-Laurent-du-Var.

Transport


Port w Nicei jest również znany pod nazwą „Lympia”. Jako najbliższy punkt z kontynentalnej Francji do Korsyki, posiada rozwinięte połączenia promami szybkiej prędkości. Promy te znane są pod nazwą NGV (navires à grande vitesse).

Port lotniczy Nicea-Lazurowe Wybrzeże jest trzecim pod względem liczby pasażerów lotniskiem we Francji. Lotnisko położone jest na widokowej Promenade des Anglais. W 2013 port obsłużył ponad 11 mln pasażerów.

Główną stacją kolejową Nicei jest Gare de Nice-Ville. Szybkobieżny Pociąg TGV przebywa odcinek z Paryża do Nicei w zaledwie 6 godzin, natomiast podróż do Marsylii można pokonać w 2,5 godziny. Nicea ma również bezpośrednie połączenia międzynarodowe do Włoch i Szwajcarii, a w 2010 we współpracy z kolejami rosyjskimi uruchomiono kursujący raz w tygodniu bezpośredni pociąg relacji Nicea – Moskwa przez Monte Carlo, Mediolan, Innsbruck, Katowice, Warszawę, Mińsk[10]. Pociąg Nicea-Moskwa przez Warszawę to najdłuższe połączenie w Europie - trasa liczy ponad 3200 km. Oferta jest raczej przeznaczona dla zamożnych fanów kolei, bo bilet z Warszawy jest też zdecydowanie droższy od autokaru czy kupionego z wyprzedzeniem biletu (nie tylko tanich) linii lotniczych. [11]

Przez aglomerację nicejską przebiega autostrada A8[12] i droga krajowa nr 7 łącząc Marsylię z Włochami.

W Nicei jeżdżą autobusy i tramwaje[13].

Turystyka


Jest to znany ośrodek turystyczny, kąpielisko morskie, uzdrowisko, ośrodek sportu i rozrywki (kasyna gry, coroczny karnawał, regaty, tereny hippiczne). Nicea jest drugą co do ilości miejsc noclegowych i drugą najczęściej odwiedzaną przez turystów miejscowością we Francji. Pierwszą jest stolica kraju – Paryż. W Nicei, w przeciwieństwie do np. Saint-Tropez znajduje się sporo schronisk - hosteli.[14]

W 2017 roku Nicea była 93 najczęściej odwiedzanym miastem na świecie z 2,1 milionem turystów w ciągu roku[15].

Kuchnia


Kuchnia nicejska jest szczególnie bliska kuchni prowansalskiej, jak również tej z Ligurii czy Piemontu. Oprócz regionalnych składników, takich jak oliwa, sardele, warzywa i owoce morza, można spotkać również składniki przywiezione z dalszych części świata. Różnorodność ta spowodowana jest obecnością portu który pozwalał na wymianę towarów, w tym też składników kulinarnych. Nicea posiada kilka lokalnych potraw. Do najbardziej znanych potraw należą socca, pissaladière czy salade niçoise[16].

Zabytki


W Nicei, w dzielnicy Cimiez, znajdują się zachowane ruiny rzymskich term z III wieku, a także ruiny rzymskiego amfiteatru.

Inne budowle:

Główną arterią miasta jest Promenade des Anglais (Promenada Anglików) z początku XIX wieku z ogrodem Jardin Albert I. To serce Nicei, gdzie zlokalizowane jest mnóstwo kawiarni, klubów i sklepów. To jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc przez turystów przybywających do miasta.

Muzea


W Nicei znajduje się 100 muzeów oraz 150 galerii. Od 2 stycznia 2015 r. praktycznie wszystkie z nich są płatne dla turystów (10 euro za pojedynczy bilet lub 20 euro za wstęp do wielu placówek w ciągu 7 dni) i bezpłatne dla mieszkańców Nicei po wyrobieniu specjalnego paszportu muzealnego[17]. Niektóre z nich to:

Tożsamość


Nicea, do czasu ostatecznego włączenia w skład Francji w 1860 roku, posiadała własną tożsamość historyczną, związaną z kulturą prowansalską oraz podlegała wpływom kultury włoskiej. Językiem rdzennych jej mieszkańców jest nissarda, czyli subdialekt nicejski dialektu prowansalskiego, języka oksytańskiego, obecnie mający ograniczony zasięg w wyniku napływu Francuzów, imigrantów oraz francyzacji ludności miejscowej. Część mieszkańców kultywuje tradycję lokalną, nawiązującą do Hrabstwa Nicei. Jej badaniem i szerzeniem zajmuje się m.in. towarzystwo naukowe Acadèmia Nissarda, które założyli w 1904 roku Alexandre Baréty i Henri Sappia[18].

W Nicei działa ruch polityczny Nissa Rebela, opowiadający się za autonomią rejonu nicejskiego (Pays niçois, Pays de Nice), czyli obszaru dawnego hrabstwa, odnowieniem tożsamości nicejskiej (w ramach Francji), legalizacją dialektu nicejskiego i nauczaniem go w szkołach, całkowicie przeciwny imigracji spoza Europy, budowie nowych meczetów oraz centralizmowi administracyjnemu i gospodarczemu Paryża i Brukseli[19]. Bardziej radykalny postulat „wygaśnięcia Traktatu Turyńskiego z 1860 roku” i niepodległości rejonu Nicei, choć w praktyce autonomii, stawia ugrupowanie Le Parti Niçois/Partit Nissart[20]. Jej przywódca i założyciel Ligi Restauracji Wolności Nicei (LRLN), historyk Alain Roullier, został zamordowany podczas wyborów municypalnych w 2014 roku.

Osobny artykuł: Nissa la Bella.

Nicea posiada własny, nieoficjalny hymn Nissa la Bella (Piękna Nicea), którego autorem jest Menica Rondelly (1854–1935), pisarz, poeta, pracownik Nicejskiego Muzeum Historii Naturalnej i założyciel Komitetu Tradycji Nicejskich w 1911 roku[21].

Polonica


Sport


Miasta partnerskie


Przypisy


  1. Demographia: World Urban Areas , October 2016.
  2. Insee – Unité urbaine de Nice (06701) – Chiffres clés Évolution et structure de la population – 2012 .
  3. Insee – Aire urbaine de Nice (007) – Chiffres clés Évolution et structure de la population – 2012 .
  4. Jahreszeitenklimate nach Troll und Paffen .
  5. Die Klimatypen der Erde – Pädagogische Hochschule in Heidelberg.
  6. World Map of Köppen–Geiger Climate Classification .
  7. a b „Nice, France” (from 2000) – Climatebase.ru.
  8. „Nice, France” – Climatebase.ru.
  9. Nice average sea temperature – seatemperature.org.
  10. Nice-Moscow train (ang.). russianrail.com. [dostęp 2017-04-08].
  11. Międzynarodowa oferta PKP Intercity, teraz także z InterRail , inforail.pl [dostęp 2019-07-29] (pol.).
  12. A8 Aix-En-Provence < > Frontière italienne (fr.). autoroutes.fr. [dostęp 2017-04-08].
  13. Bus and tramway (ang.). nicetourisme.com. [dostęp 2017-04-08].
  14. Hostels in Nice - Top Rated Hostels 2019 - Hostelworld , www.hostelworld.com [dostęp 2019-07-29] (ang.).
  15. „Euromonitor International’s Top 100 City Destinations Ranking” .
  16. Les specialites de Nice: la cuisine nicoise (fr.). [dostęp 2013-10-20].
  17. Strona miasta Nicea (fr.). Nice.fr. [dostęp 2015-01-28].
  18. Acadèmia Nissarda – L’Acadèmia Nissarda , academia-nissarda.org [dostęp 2017-11-25] (fr.).
  19. Nissa Rebela – À propos | Facebook , facebook.com [dostęp 2017-12-03] (fr.).
  20. Parti Niçois/Partit Nissart , partinicois.com [dostęp 2017-11-25] (fr.).
  21. Menica Rondelly , menicarondelly.free.fr [dostęp 2017-11-25] (fr.).
  22. Iwona M. Dacka-Górzyńska, Sławomir Górzyński, Polacy pochowani na cmentarzach Nicei i Mentony , Wydawnictwo DiG, 1 marca 2015, ISBN 978-83-7181-781-6 [dostęp 2018-01-22] (pol.).
  23. Mrożek uciekł z Polski , „wiadomosci.dziennik.pl” [dostęp 2018-01-22].
  24. a b Iwona M. Dacka-Górzyńska, Sławomir Górzyński, Polacy pochowani na cmentarzach Nicei i Mentony, wyd. DiG, Warszawa 2012, ​ISBN 978-83-7181-781-6​, EAN: 9788371817816.
  25. Alfabetyczny spis nazwisk – Nicea-Caucade | Polskie groby historyczne we Francji , tombeauxpolonais.eu [dostęp 2018-01-22] (pol.).
  26. Nicea – Cmentarz Cimiez (Dep. 06) | Polskie groby historyczne we Francji , tombeauxpolonais.eu [dostęp 2018-01-22] (pol.).
  27. Nicea – Cmentarz Château (Dep. 06) | Polskie groby historyczne we Francji , tombeauxpolonais.eu [dostęp 2018-01-22] (pol.).

Bibliografia


Linki zewnętrzne










Kategorie: Nicea | Miejscowości w departamencie Alpy Nadmorskie








Informacje na dzień: 28.05.2020 04:01:55 CEST

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-by-sa-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.