NUKAT


Narodowy Uniwersalny Katalog Centralny
Komercyjna nie
Data powstania 21 października 2002[1]
Właściciel Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie
Rejestracja brak
Wersje językowe PL, ANG
Miejsce w Alexa 924,968[2]
Strona internetowa

Narodowy Uniwersalny Katalog Centralny, NUKATkatalog centralny części polskich bibliotek naukowych i akademickich. Uruchomiony w 2002 roku. Znajdują się w nim opisy różnego typu publikacji: książek, czasopism, nagrań dźwiękowych, druków muzycznych, filmów, dokumentów kartograficznych, ikonograficznych czy dokumentów życia społecznego. Obecnie obejmuje zbiory 176 bibliotek (stan na 15.12.2020)[3]. Prowadzona jest również retrokonwersja opisów dokumentów wydanych przed 2002 rokiem[4].

Spis treści

Historia


Od 1996 roku w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie (BUW) działało Centrum Formatów i Kartotek Haseł Wzorcowych (CFiKHW), oddział nadzorujący prace nad centralną kartoteką haseł wzorcowych (CKHW), rozpoczęte w BUW w 1991 roku[5]. Od 2014 roku jego kierownikiem została Maria Burchard. Jej następcą w 2015 została Ewa Kobierska-Maciuszko, wcześniej dyrektor BUW.

W 2001 roku  CFiKHW przekształcono w Centrum NUKAT i rozpoczęto przygotowania do uruchomienia współkatalogowania w jednej bazie katalogowej. Pierwszy rekord wprowadzono do bazy centralnej 5 lipca 2002 roku, a 21 października tego samego roku nastąpiło oficjalne otwarcie Narodowego Uniwersalnego Katalogu Centralnego NUKAT w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie[5]. W bibliotece NUKAT znalazły się zbiory z 32 biblioteki[4].

W 2005 roku została podpisana umowa z OCLC (Online Computer Library Center) o przekazywaniu opisów z bazy NUKAT do katalogu WorldCat. Biblioteka Narodowa rozpoczęła współkatalogowanie, które trwało do 2008 roku[6] a w katalogu centralnym NUKAT znalazły się zbiory 58 bibliotek[4].

W latach 2009–2013 realizowany był projekt POPC (Program Operacyjny Polska Cyfrowa) „Autostrada informacji cyfrowej”. Baza NUKAT została scalona o katalogi lokalne 30 bibliotek (łącznie 292 tys. rekordów bibliograficznych). W 2017 roku w bazie znalazł się opisy z 157 bibliotek, a rok później było ich 168[4]. Retrokonwersja rekordów nadal trwa. Od stycznia 2018 rekordy bibliograficzne są budowane według zasad RDA (Resource Description and Access)[7].

Z katalogiem NUKAT współpracują największe ośrodki naukowe oraz wiodące w swoich dziedzinach instytucje specjalistyczne. Wśród nich znajdują się biblioteki uczelni wyższych, biblioteki jednostek Polskiej Akademii Nauk (w tym stacji badawczych PAN w Paryżu, Rzymie, Wiedniu), biblioteki jednostek badawczo-rozwojowych, biblioteki wojewódzkie i pedagogiczne[3].

Zasada działania


Katalog centralny NUKAT jest źródłem gotowych rekordów bibliograficznych i wzorcowych dla bibliotek. Dzięki temu możliwe jest przyspieszenie bieżących prac katalogowych oraz retrokonwersji. Zawartość katalogu NUKAT jest budowana przez pracowników bibliotek współtworzących tę bazę. Jeżeli potrzebny opis znajduje się w katalogu NUKAT, bibliotekarz pobiera go wraz z kompletem rekordów haseł wzorcowych do swojej bazy lokalnej, co jest odnotowywane w rekordzie bibliograficznym. W przypadku braku opisu bibliotekarz buduje opis w bazie centralnej i po jego pojawieniu się w katalogu NUKAT pobiera go do swojej bazy lokalnej. Efektem tych działań jest zintegrowana informacja o zasobach bibliotek naukowych i akademickich, które wyraziły chęć uczestniczenia w projekcie[8].

Spójność danych w katalogu zapewnia Centralna Kartoteka Haseł Wzorcowych, która gwarantuje poprawność i jednolitość terminów stosowanych w opisach dokumentów. Przykładowo, dzięki kartotece wszystkie dzieła danego autora zebrane są pod jedną ujednoliconą formą hasła, nawet gdy autor używał wielu nazw (nazwisko, pseudonim, inicjały).

Do opracowania rzeczowego zbiorów w katalogu NUKAT wykorzystywane są 3 języki informacyjno-wyszukiwawcze: język haseł przedmiotowych KABA (jhp KABA), Medical Subject Headings (MeSH) oraz język haseł przedmiotowych Biblioteki Narodowej (jhp BN), będący w trakcie przekształceń w język deskryptorowy (DBN – Deskryptory Biblioteki Narodowej). Użytkownicy katalogu NUKAT w jednym punkcie dostępu otrzymują informację o rozproszonych zasobach bibliotek naukowych i akademickich[4].

Dzięki stosowaniu międzynarodowych norm i standardów możliwa jest również wymiana i publikacja danych bibliograficznych i wzorcowych na poziomie ponadkrajowym. Informacja o zbiorach polskich bibliotek naukowych i akademickich jest dostępna w światowym katalogu WorldCat (od 2005 roku)[5], a od 2019 roku również w Karlsruher Virtuelle Katalog (KVK)[9]. Z kolei dane wzorcowe znajdują się w międzynarodowej kartotece haseł wzorcowych VIAF (od 2009 roku)[5].

Zakres współpracy


Z katalogiem centralnym NUKAT mogą współpracować biblioteki akademickie, uczelnie wyższej lub naukowe (w rozumieniu Dz.U. z 2012 r. poz. 390 ), a także biblioteki, które używają zintegrowanego systemu bibliotecznego, obsługującego format MARC21[4]. Bibliotekarze współpracujący z NUKAT mają stałą możliwość dokonywania korekt i uzupełnień w rekordach bazy NUKAT. Współpraca przebiega na dwa sposoby:

Struktura Centrum katalogu NUKAT[4]


Biblioteki współpracujące z katalogiem NUKAT


Lista bibliotek, które wprowadziły powyżej 90 000 rekordów bibliotecznych(stan na 13.11.2018)[4].

  1. Biblioteka Jagiellońska i Biblioteka Medyczna Collegium Medicum UJ – 581 736 rekordów.
  2. Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie – 531 271 rekordów.
  3. Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu – 205 188 rekordów.
  4. Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego – 187 015 rekordów.
  5. Biblioteka Główna Uniwersytetu Gdańskiego – 169 281 rekordów.
  6. Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu – 150 893 rekordów.
  7. Biblioteka Uniwersytetu Śląskiego –119 465 rekordów.
  8. Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu – 114 752 rekordów.
  9. Biblioteka Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego – 95 431 rekordów.
  10. Biblioteka Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie – 94 982 rekordów.
  11. Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy - Biblioteka Główna Województwa Mazowieckiego – 93 561 rekordów.

Zobacz też


Przypisy


  1. Historia NUKAT , centrum.nukat.edu.pl [dostęp 2016-02-18].
  2. How popular is nukat.edu.pl? , alexa.com [dostęp 2020-05-07].
  3. a b Centrum NUKAT , centrum.nukat.edu.pl [dostęp 2020-09-15].
  4. a b c d e f g h i Ewa Kobierska-Maciuszko, Do czego potrzebny jest NUKAT w życiu bibliotekarzy - praktyków? , 13 listopada 2018.
  5. a b c d Historia NUKAT , centrum.nukat.edu.pl [dostęp 2020-09-15].
  6. Historia NUKAT , centrum.nukat.edu.pl [dostęp 2021-02-01].
  7. Historia katalogu NUKAT .
  8. Paweł Rygiel, Razem szybciej, lepiej, efektywniej – o współpracy bibliotek naukowych w zakresie katalogowania z perspektywy 15 lat katalogu NUKAT, „Bibliotekarz”, 12/2017, s. 16-20.
  9. Katalog NUKAT można przeszukiwać przez katalog wirtualny KVK , centrum.nukat.edu.pl [dostęp 2020-09-15].
  10. a b Strona internetowa Centrum NUKAT .

Linki zewnętrzne











Kategorie: Bibliotekoznawstwo | Informacja naukowa | Katalogi




Informacje na dzień: 09.05.2021 03:00:57 CEST

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-BY-SA-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.