Lista największych państw w historii - pl.LinkFang.org

Lista największych państw w historii




Lista największych państw w historii – największe terytorialnie imperia i państwa jakie istniały na przestrzeni dziejów.

Powierzchnia Polski (I Rzeczypospolitej) w latach 1618–1621 pod względem powierzchni zajmuje 100. miejsce w historii.

W tabeli przyjęto założenie że terytorium danego państwa obejmuje także tereny przezeń okupowane (bezprawnie administrowane; np. III Rzesza, Imperium Japońskie, Francja Napoleońska). To samo dotyczy liczby ludności.

Imperium Głowa państwa[a] Powierzchnia
(mln km²)
Mapa Lata Ludność
(w milionach)
% światowej populacji w danym okresie
11a 0 a -9999 0 0
Imperium brytyjskie
Jerzy V
33,2[1] 1922[b][2][3] 458 (w 1938)[4] 20,0% (458 mln na 2295 mln w 1938)
Imperium mongolskie
Kubilaj-chan
33,0[5] 1270 110,0 (w XIII w.) 25,6% (110 mln na 429 mln w XIII w.)
Imperium Rosyjskie
Aleksander II
23,7 1866[6] 176,4 w 1913 9,8% (176,4 mln na 1791 mln w 1913)
 ZSRR
Michaił Kalinin[c]
22,4 1945-1991 286 (1989) 5,4% (286 mln na 5291 mln w 1989)
Hiszpańskie imperium kolonialne
Karol IV
20,0 1740-1790[7] 68,2 12,3% (68,2 mln na 556 mln w w. XVII)
 Rosja[d]
Władimir Putin
17,1 2014 146,1 2,0% (142,9 mln na 7000 mln w 2011)
ChinyCesarstwo Qing
Qianlong
14,7 1790[6] 432,2 w 1851.[e] 36,6% (381 mln na 1.041 mln w 1820)
Kalifat Umajjadów Jazid II[8] 13,0 720-732 62 (w wieku VIII) 29,5% (62 mln na 210 mln[9] w wieku VII)
Francuskie imperium kolonialne
Alexandre Millerand
13,0 1923-1938[7] 112,9 w 1938 4,9% (112,9 mln na 2295 mln w 1938)
Kalifat Abbasydów As-Saffah 11,1 750 50 W 850 20,0% (50 mln na 250 mln w 850)
Portugalskie imperium kolonialne
Maria I
10,4 1815[7]
 Kanada
Jerzy VI
10 od 1949[f] 33,5 0,5% (33,5 mln[10] na 7000 mln w 2011)
 Chińska Republika Ludowa[g]
Jiang Zemin
9,9 od 1999[h] 1347 19,2% (1347 mln na 7000 mln w 2011)
Stany Zjednoczone
William McKinley
9,8 1898-1946[i] 141,4 w 1946 5,23% (141,4 mln na 2700 mln w 1950)
 Cesarstwo Brazylii
Piotr I
8,7 1822-1825[j] 4 0,36% (4 mln na 1100 mln[11] w 1820)
Persja-Imperium Achemenidów
Kserkses I
8,0 480 p.n.e.[12][13] 49,4 (w V w. p.n.e.)[14] 44,0% (49,4 mln na 112,4 mln[15] w 480 p.n.e.)
 Australia
Jerzy VI
7,5 od 1939[k] 22,3 w 2011 0,3% (22,3 mln na 7000 mln w 2011)
Japonia
Hirohito
7,4 1942[l][7] 134,8 w 1938 5,9% (134,8 mln na 2295 mln w 1938)
Cesarstwo Rzymskie
Trajan
6,5 115-117[16] 80,0 (w II w n.e.)[17][18] 35,9% (80,0 mln na 223 mln[19] w II w n.e.)
 III Rzesza
Adolf Hitler
6,4[m] 1942 75,4 mln 3,3% (75,4 mln na 2295 mln w 1938)
Kaganat Turkutów
Bumyn
6,0 557[6]
Złota Orda Tokta 6,0 1310
Imperium Macedońskie
Aleksander Macedoński
5,2 323 p.n.e.[6][20]
Imperium Osmańskie
Mehmed IV
5,2 1683[6] 39 w XVII w. 7,1% (39,0 mln na 556 mln w w. XVII)
Kalifat Fatymidów Al-Mu'izz 5,1 969[6]
Imperium Mauriów (Indie)
Aśoka
5,0 250 p.n.e[6] 50,0 w w. II p.n.e. 33,3% (50,0 mln na 150 mln w II w. p.n.e.[21])
 Cesarstwo Meksyku
Augustyn I
4.9 1822
Tybet Sadnalegs 4,6 800[6]
Imperium Timurydów
Timur
4,6 1405[6]
Imperium Mogołów (Indie)
Aurangzeb
4,6 1690[6] 175 w 1700 29,2% (175,0 mln na 600 mln[22] w 1700)
Cesarstwo Bizantyńskie
Justynian I Wielki
4,5 550 35 w VI w. 19,8% (35 mln na 177 mln[11] w 550)
Imperium Pala (Indie) Devapala 4,0 850 60 w 850 24,0% (60,0 mln na 250 mln w 850)
Państwo Heftalitów Toramana 4,0 490
Imperium Afszarydów (Iran)
Nadir Szah Afszar
4,0 1747
Imperium Seleucydów
Seleukos I
3,9 301 p.n.e.[6][20]
Imperium Seldżuków
Malikszah I
3,9 1080
Włoskie imperium kolonialne
Wiktor Emanuel III
3,8 1939–1940 51,9 w 1938 2,3% (51,9 mln na 2295 mln w 1938)
Królestwo Kuszanów Vasudeva I 3,8 200 42,37 w 140 19,0% (42,37 mln na 223 mln w 140)
Państwo Hulagidów Oldżajtu 3,75 1310[6]
Holenderskie imperium kolonialne
Wilhelmina
3,7 1920-1940 60 w 1940 2,9% (60 mln na 2100 mln w 1940[11])
Imperium Ćola Rajadhiraja Chola 3,6 1050[23]
Imperium Chorezmijskie 'Ala ad-Din Muhammad II 3,6 1218
Imperium Sasanidów (Iran)
Chosrow II
3.5 620[6] 78,0 (w VII w.) 37,1% (78,0 mln na 210 mln[9] w VII w.)
Imperium Guptów (Indie)
Ćandragupta II
3,5 400[6] 58 w 400 26,36% (58,0 mln na 220 mln w 400)[24]
Chanat Czagatajski Czagataj 3,5 1310–1350[6]
Imperium Safawidów (Persja)
Isma'il I
3,5 1512
Niemieckie imperium kolonialne
Wilhelm II
3,5 1914 64,9 w 1914 3,7% 64,9 mln na 1753 mln w 1910)
Peru-Boliwia
Andrés de Santa Cruz
3,5 1835-1839
 Indie
Fakhruddin Ali Ahmed
3,3 od 1975[n] 1166 16,7% (1166 mln na 7000 mln w 2011)
Sułtanat Delhijski Kutb ud-din Mubarak Szach 3,2 1320 70 w 1330 18,91% (70,0 mln na 370 mln w 1330)
Kaganat ujgurski Jaγlaqar 3,1 795[6]
Kaganat Chazarski Zachariasz 3,0 850[6]
Unia kalmarska[o]
Małgorzata I
3,0 1397
Ruś Kijowska
Jarosław I Mądry
3,0 1050[6]
Kaganat Karachanidów Muhammad Toghan Khan 3,0 1025
Duńskie imperium kolonialne[p] Chrystian VII 3,0 1800
Imperium Medów Kyaksares 2,8 585 p.n.e.[6][20]
Królestwo Partów Wonones I 2,8 1[6][20]
 Argentyna
Julio Argentino Roca
2,8 od 1881[q] 40 0,6% (40 mln na 7000 mln w 2011)
Ajjubidzi
Saladyn
2,7 1190[6]
 Kazachstan
Nursułtan Nazarbajew
2,7 od 1991[r] 18,4 w 2017 0,24% (18,4 mln na 7530 mln w 2017)
Madżapahit Hayam Wuruk 2,7 1389
Królestwo Indo-Greckie Demetriusz II 2,5 150 p.n.e.
Królestwo Greko-Baktryjskie Antymachos I Theos 2,5 184
Konfederacja Marathów Ramaraja 2,5 1674-1820 150 w 1820 13,6% (150 mln na 1100 mln w 1820)
Belgijskie imperium kolonialne
Albert I
2,5 1922-1960[s]
Chanat Kara Kitajów Yelü Zhilugu 2,5 1210[6]
Wielka Kolumbia
Simón Bolívar
2,5 1825-1831 2,6 w 1825 0,23% (2,6 mln na 1100 mln w 1825)
 Sudan Abdel Fattah Muhammad al-Maghrabi 2,5 1956-2011[t] 33 w 2009 0,5% (33 mln na 6820 mln w 2009)
 Algieria
Ahmed Ben Bella
2,3 od 1962 41,3 w 2018 0,54% (41,3 mln na 7530 mln w 2018)
Państwo Dżurdżenów Taizong 2,3 1126[6]
 Demokratyczna Republika Konga Joseph Kasavubu 2,3 od 1963[u]- 81,3 w 2018 1,1% (81,3 mln na 7530 mln w 2018)
Cesarstwo Francuskie
Napoleon I
2,1[v] 1811 30,3 w 1811[25] 2,9% (30,3 mln na 1050 mln w 1811)
Sułtanat Mameluków An-Nasir Muhammad 2,1 1300
 Arabia Saudyjska
Abd al-Aziz ibn Saud
2,0 od 1932[w] 33 w 2018 0,43% (33 mln na 7530 mln w 2018)
Cesarstwo zachodniorzymskie
Flawiusz Honoriusz
2,0 395[x] 22[26] w IV w. 12,4% (22 mln na 178 mln w 400[11])
Saffarydzi Amr Ibn Lajs 2.0 900
Państwo Almohadów (Maroko) Muhammad an-Nasir 2,0 1200[6]
Państwo Inków
Huayna Capac
2,0 1527[6]

Skonfederowane Stany Ameryki

Jefferson Davis
2,0 1861-1865 9,1 w 1865 0,65% (9,1 mln na 1400 mln w 1865)
Związek Południowej Afryki/RPA
Jerzy VI
2 1949-1990 (aneksja Namibii) 35 w 1990 0,66% (35 mln na 5300 mln w 1990)
 Indonezja
Sukarno
1,9 od 1945[r][y] 264 3,5% (264 mln na 7530 mln)
Chanat Syberyjski Ibak-Irahim 1,8 1520
 Libia
Idris I
1,78 od 1951[r] 6,4 w 2018 0,08% (6,4 mln na 7530 mln)
Królestwo Indo-Partów Gondofares 1.5 50
Państwo Indo-Scytów Maues 1,5 90
 Mongolia
Bogda Chan
1,5 od 1911[z] 3 w 2018 0,04% (3 mln na 7530 mln w 2018)
Imperium Nowoasyryjskie
Aszurbanipal
1,4 697 p.n.e.[6][20]
Songhaj Askia Muhammad 1,4 1500[27]
Federacja Mali
Modibo Keïta
1,4 1959-1960 7,5 w 1960 0,25% (7,5 mln[28] na 3000 mln w 1960)
Imperium Harsza Harsza 1,35 625 - 648[6]
Etiopia
Haile Selassie I
1,3 1952-1993[aa] 48 w 1990 0,9% (48 mln na 5300 mln w 1990)
Imperium Mali Ko Mamadi 1,29 1312[29] 45 w poł XV w. 10,0% (45,0 mln na 450 mln[30] w poł w. XV)
 Czad
François Tombalbaye
1,28 od 1960[r] 15 w 2018 0,2% (15 mln na 7530 mln w 2018)
 Niger
Hamani Diori
1,26 od 1960[r] 21,5 w 2018 0.3% (21,5 mln na 7530 mln w 2018)
Aksum
Ezana
1,25 350[6]
 Angola
Agostinho Neto
1,25 od 1975[r] 17 0,2% (na 7000 w 2011)
Imperium Frankijskie
Karol Wielki
1,2 814[6]
Zjednoczona Republika Arabska
Gamal Abdel Naser
1,18 1959-1961[ab] 32 1,07% (32 mln na 2982 mln w 1961)
Polska (I Rzeczpospolita)
Zygmunt III
1,15[31] 1618[ac]-1621 10 1,8% (10 mln na 546 mln w 1620[11])
Bułgaria (I państwo)
Symeon I
0,8 681–1018 4 1,6% (4 mln na 255 mln w 1000[11])
Austria (Monarchia Habsburgów)
Karol VI
0,75 1720-1734 17 2,8% (17 mln na 600 mln w 1700)

Zobacz też


Uwagi


  1. Osoba sprawująca urząd głowy państwa w momencie osiągnięcia przez dane imperium największego terytorium, lub powstania danego państwa w takich rozmiarach.
  2. W 1922 Imperium Brytyjskie – metropolia (Wielka Brytania), kolonie, dominia, terytoria mandatowe. Dominia w tym czasie były de facto samorządnymi państwami powiązanymi z Wielką Brytanią unią personalną (wspólny król), po tym jak w 1919 zostały dopuszczone na równi z suwerennymi państwami do grona sygnatariuszy traktatu wersalskiego i członków-założycieli Ligi Narodów. W 1922 Imperium Brytyjskie bez dominiów obejmowało 13,7 mln km² (co dawałoby mu 7. miejsce w rankingu).
  3. Michaił Kalinin był symboliczną głową państwa ZSRR jako Przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej. Faktycznie przywódcą państwa był Józef Stalin jako sekretarz generalny KC KPR(b), WKP(b) i KPZR, oraz przewodniczący Rady Komisarzy Ludowych a potem Rady Ministrów ZSRR; oraz jako Marszałek (generalissimus) Związku Radzieckiego.
  4. Rosja – jako Federacja Rosyjska powstała w 1991 po rozpadzie Związku Radzieckiego.
  5. Liczba osób spisanych w 1851 wyniosła 432 164 047 zgodnie z Draft History of Qing.
  6. aneksja Nowej Fundlandii
  7. Chińska Republika Ludowa proklamowana w 1949 roku.
  8. od przyłączenia Makau do ChRL
  9. Amerykańskie Imperium kolonialne od zdobycia Filipin i Portoryko w wojnie amerykańsko-hiszpańskiej do uzyskania niepodległości przez Filipiny.
  10. Wystąpienie Urugwaju.
  11. 1939-(retroakcja) wejście w życie Statutu Westminsterskiego stwierdzającego niepodległość Australii.
  12. 1942: apogeum podbojów Cesarstwa Japonii w czasie II wojny światowej – Japonia + terytoria mandatowe + obszary okupowane (Indochiny, Malaje, część Chin, Holenderskie Indie Wschodnie i niektóre wyspy Pacyfiku.
  13. „Rzesza Wielkoniemiecka” łącznie z obszarami okupowanymi nie wcielonymi do III Rzeszy, np. komisariaty na zajętych obszarach Związku Radzieckiego.
  14. aneksja Sikkimu
  15. W skład unii kalmarskiej wchodziły Dania, Szwecja i Norwegia.
  16. W skład duńskiego imperium kolonialnego wchodziły Dania, Norwegia, Islandia i Grenlandia.
  17. przyłączenie Patagonii
  18. a b c d e f Uzyskanie niepodległości.
  19. Objęcie mandatu nad Ruanda-Urundi do uzyskania niepodległości przez Kongo Belgijskie.
  20. Do czasu uzyskania niepodległości do powstania Sudanu Południowego.
  21. Ostateczne przyłączenie (pokonanie secesji) Katangi.
  22. I Cesarstwo Francuskie pod panowaniem Napoleona I łącznie z państwami zależnymi (Księstwo Warszawskie, Związek Reński, Hiszpania i Włochy).
  23. Powstanie Królestwa Arabii Saudyjskiej.
  24. Podział Cesarstwa Rzymskiego.
  25. W latach 1976–2002 częścią Indonezji był de facto Timor Wschodni.
  26. Niepodległość od Chin jako Mongolia Zewnętrzna.
  27. Łącznie z Erytreą.
  28. Zjednoczona Republika Arabska powstała 1 lutego 1958 roku w wyniku połączenia połączenia Egiptu i Syrii. 29 września 1961 w Syria w wyniku zamachu stanu, wycofała się z unii. Egipt zachował nazwę Zjednoczonej Republiki Arabskiej aż do 1971 roku.
  29. po rozejmie z Rosją w Dywilinie

Przypisy


  1. Ferguson, Niall (2004). Empire, The rise and demise of the British world order and the lessons for global power. Basic Books. ​ISBN 0-465-02328-2​.
  2. Harrison Moore: The Dominions of the British Commonwealth in the League of Nations, International Affairs, s. 373, rok 1931.
  3. F. R. Scott (January 1944). „The End of Dominion Status”. The American Journal of International Law (American Society of International Law) 38 (1): 34–49.
  4. Mark Harrison: The Economics of World War II: Six Great Powers in International Comparison, 1998.
  5. http://web.archive.org/web/20120819050341/http://jwsr.ucr.edu/archive/vol12/number2/pdf/jwsr-v12n2-tah.pdf s.222 Jonathan M. Adams, Thomas D. Hall and Peter Turchin (2006). „East-West Orientation of Historical Empires” (PDF). Journal of World-Systems Research (University of Connecticut) 12 (no. 2): 219-229.
  6. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac Peter Turchin, Thomas D. Hall and Jonathan M. Adams, „East-West Orientation of Historical Empires ”, Journal of World-Systems Research Vol. 12 (no. 2), pp. 219-229 (2006).
  7. a b c d Gordon (2005)
  8. Mały słownik kultury świata arabskiego. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1971. Hasło: Omajjadzi w Damaszku, s. 415.
  9. a b McEvedy and Jones (1978).
  10. 2011 Census Profile (ang.). Statistics Canada., dostępna kopia z dnia 2012-02-25 .
  11. a b c d e f Human Population Through Time . American Museum of Natural History 2016-11-04. [dostęp 2018-11-01].
  12. Vasseghi, Sheda
  13. The other Iran story: Re-engineering the nation's cultural DNA ”, Breaking... WorldTribune.com World Tribune News, (12 October 2009).
  14. Alfred Cook, Psychology, an Account of the Principal Mental Phenomena 27 .
  15. International Programs - People and Households - U.S. Census Bureau , www.census.gov [dostęp 2017-11-25].
  16. Steele, Christy, „Rome ”, p. 36 (2001).
  17. Mclynn Frank „Marcus Aurelius” p. 4. wyd. The Bodley Head 2009
  18. Roman Empire Population s. 65.
  19. Mclynn Frank „Marcus Aurelius” p. 4. Wyd. The Bodley Head 2009
  20. a b c d e Rein Taagepera „Size and Duration of Empires Growth-Decline Curves, 3000 to 600 B.C.”, Social Science Research Vol. 7, 180-196 (1978).
  21. Colin McEvedy y Richard Jones (1978), „Atlas of World Population History”, Facts on File (p. 342-351). New York.
  22. Thomlinson (1975, Tabla 1).
  23. History Chola Empire – History Of Ancient, Medieval And Modern India .
  24. Harrison (1998, p. 3,7).
  25. Demografia Francji , Wikipedia, wolna encyklopedia, 16 lipca 2018 [dostęp 2018-11-01] (pol.).wiki?
  26. Populacja Imperium Rzymskiego « IMPERIUM ROMANUM , „IMPERIUM ROMANUM” [dostęp 2018-11-01] (pol.).
  27. John O. Hunwick: Timbuktu and the Songahy Empire: Al-Sa’di’s Ta’rikh Al-sudan Down to 1613 and other Contemporary Documents (Brill, 2003), p. xlix.
  28. Federacja Mali , Wikipedia, wolna encyklopedia, 28 października 2018 [dostęp 2018-11-01] (pol.).wiki?
  29. Hempstone, s. 312
  30. Walker, Sheila S., African roots/American cultures: Africa in the creation of the Americas, Publicado por Rowman & Littlefield, p. 127. (2001)
  31. Mariusz Trąba, Lech Bielski: Władcy i królowie Polski. Warszawa: Reader’s Digest, 2005, s. 444. ​ISBN 83-60123-13-6​.








Kategorie: Listy państw według zagadnień | Listy związane z historią








Informacje na dzień: 28.05.2020 11:49:12 CEST

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-by-sa-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.