Leonard Bernstein


Leonard Bernstein
Imię i nazwisko Louis Bernstein
Data i miejsce urodzenia 25 sierpnia 1918
Lawrence
Data i miejsce śmierci 14 października 1990
Nowy Jork
Instrumenty fortepian
Zawód kompozytor, dyrygent
Aktywność 1940–1990
Odznaczenia
Strona internetowa

Leonard Bernstein (wym. ˈbɜːrnstaɪn; ur. 25 sierpnia 1918 w Lawrence[1], zm. 14 października 1990 w Nowym Jorku[2]) – amerykański kompozytor, pianista i dyrygent.

Spis treści

Życiorys


Był synem żydowskich emigrantów z Rosji – Jennie Resnick i Samuela Josepha Bernsteina, przedsiębiorcy produkującego produkty do pielęgnacji włosów dla kobiet oraz uczonego talmudysty[3].

Bernstein komponował muzykę symfoniczną, kameralną, baletową, filmową i musicale dla Broadwayu. W swej twórczości wykorzystywał szeroko folklor amerykański (pieśni kowbojskie, tańce meksykańskie, jazz). W karierze pomogło mu dwóch artystów: grecki dyrygent Dimitri Mitropoulos i nowojorski kompozytor Aaron Copland (z którymi łączyły go romanse[4]). Droga do kariery stanęła przed Bernsteinem otworem w 1943 roku, kiedy musiał on zastąpić na podium chorego Brunona Waltera na koncercie w nowojorskiej sali Carnegie Hall[5].

Prowadził programy popularyzatorskie w telewizji, pisał książki i felietony. Przez cały okres swojej kariery na amerykańskiej scenie muzycznej był stale „rozdarty” między obowiązkami dyrygenckimi a osobistym zamiłowaniem do kompozycji.

Był dyrektorem artystycznym najsłynniejszych amerykańskich orkiestr, a nawet teatrów operowych z Metropolitan Opera na czele. Pisywał piosenki, między innymi dla Franka Sinatry.

Rok przed śmiercią, 1 września 1989 roku, Bernstein dyrygował w Warszawie podczas Koncertu dla Pokoju w 50. rocznicę najazdu Niemiec hitlerowskich na Polskę[6]. Wykonał uwerturę Leonora III autorstwa Ludwiga van Beethovena oraz swój własny utwór Chichester Psalms z udziałem m.in. Poznańskiego Chóru Chłopięcego i Męskiego prowadzonego przez prof. Stefana Stuligrosza. W koncercie występowali między innymi: Barbara Hendricks, Liv Ullmann, Marek Drewnowski, Krzysztof Penderecki, Hermann Prey. Na widowni znajdował się późniejszy Prezydent Polski Lech Wałęsa.

Odznaczony Krzyżem Komandorskim I Klasy Odznaki Honorowej za Zasługi dla Republiki Austrii (1970), chilijskim Orderem Bernardo O’Higginsa (1964), Orderem Lwa Finlandii w stopniu Komandora (1965), meksykańskim Orderem Orła Azteckiego (1982), francuską Legią Honorową (Kawaler 1968, Oficer 1978, Komandor 1985), Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec (1987), Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (1989)[7].

W 1985 roku, na pięć lat przed śmiercią Bernsteina, przyznano mu Grammy Lifetime Achievement Award[8]. Przed śmiercią Bernsteina, a także później, uhonorowano go 16 nagrodami Grammy[9].

Zmarł w swoim apartamencie na nowojorskim Manhattanie w wieku 72 lat[2]. Przyczyną jego śmierci był nowotwór płuc[2].

Życie prywatne


Wiele źródeł (w tym znajomi Bernsteina) uznaje go za osobę homoseksualną[10]. Sam Bernstein określał siebie jako „pół mężczyznę, pół kobietę”. W latach 1951–1978 jego żoną była Felicia Montealegre Cohn[11], z którą miał trójkę dzieci: córki Jamie Anne Marię (ur. 1952) i Ninę Marię Felicię (ur. 1962) oraz syna Alexandra Serge’a Leonarda (ur. 1955)[12].

Twórczość


Do najważniejszych prac Bernsteina należą: balety – Fancy Free (1944), Facsimile – Choreographic Essay for Orchestra (1946), musicale dla Broadwayu – On the Town (1944), Trouble in Tahiti (1952), Wonderful Town (1953), West Side Story (1957), symfonie – Jeremiah (1942), Kaddish (1963), a także operetka Kandyd (1956).

Przypisy


  1. Leonard Bernstein (ang.). leonardbernstein.com. [dostęp 2016-09-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (29 maja 2012)].
  2. a b c August C. Bolino: Men of Massachusetts: Bay State Contributors to American Society . iUniverse, 2012, s. 226, 270. ISBN 978-1-4759-3376-5.
  3. Myrna Oliver. Leonard Bernstein Dies; Conductor, Composer : Music: Renaissance man of his art was 72. The longtime leader of the N.Y. Philharmonic carved a niche in history with 'West Side Story.' . „Los Angeles Times”, 15 października 1990. Tronc, Inc.. ISSN 0458-3035 . OCLC 3638237 (ang.). 
  4. Leonard Bernstein w bazie Notable Names Database (ang.)
  5. Leonard Bernstein – News (ang.). leonardbernstein.com, 3 listopada 2008. [dostęp 2016-09-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (22 września 2016)].
  6. Howard Reich: A Grand Concert for Peace (ang.). Chicago Tribune, 1989-07-30. [dostęp 2021-01-24].
  7. Leonard Bernstein: A Complete Catalog of His Works Celebrating His 70th Birthday August 25 1988. edited by Jack Gottlieb. New York: Jalni Publications, 1988. ISBN 0-913932-21-3.
  8. Sara E. Karesh, Mitchell M. Hurvitz: Encyclopedia of Judaism . Infobase Publishing, 2005, s. 56. ISBN 978-0-8160-6982-8. [dostęp 22 września 2016].
  9. Robert Hilburn. The 36th Annual Grammy Awards : Grammy's Sorry State, Frankly Speaking : Instead of rewarding mediocrity, the recording academy should focus on its strength--its salutes to pop legends. : Pop / Rock . „Los Angeles Times”, 2 marca 1994. Tronc, Inc.. ISSN 0458-3035 . OCLC 3638237 (ang.). 
  10. Jesse Monteagudo, Leonard Bernstein: A Divided Life , gaytoday.com [dostęp 2014-10-08] (ang.).
  11. Christopher Lawrence: Swooning: A Classical Music Guide to Life, Love, Lust and Other Follies . Nero, 2015, s. 49. ISBN 978-1-86395-750-2. [dostęp 22 września 2016].
  12. Leonard Bernstein at 100 (ang.). leonardbernstein.com, 2015. [dostęp 2016-09-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (22 września 2016)].

Linki zewnętrzne











Kategorie: Urodzeni w 1918 | Zmarli w 1990 | Amerykanie pochodzenia żydowskiego | Żydowscy muzycy | Kompozytorzy XX wieku | Amerykańscy dyrygenci | Amerykańscy pianiści | Amerykańscy kompozytorzy muzyki poważnej | Amerykańscy kompozytorzy muzyki filmowej | Amerykańscy kompozytorzy operowi | Czarna lista Hollywood | Absolwenci Uniwersytetu Harvarda | Laureaci Nagrody Grammy | Laureaci Praemium Imperiale | Członkowie Songwriters Hall of Fame | Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej | Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec | Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Republiki Austrii | Odznaczeni Orderem Lwa Finlandii | Odznaczeni Orderem Orła Azteckiego | Odznaczeni Orderem Bernardo O’Higginsa | Komandorzy Legii Honorowej | Laureaci Nagrody Fundacji Muzycznej Léonie Sonning | Laureaci Kennedy Center Honors | Amerykańscy kompozytorzy muzyki teatralnej




Informacje na dzień: 11.11.2021 02:39:56 CET

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-BY-SA-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.