Kobieta-faraon - pl.LinkFang.org

Kobieta-faraon




Kobieta-faraonfaraon płci żeńskiej. Choć władza królewska w starożytnym Egipcie zarezerwowana była dla mężczyzn, niejeden raz znalazła się ona w rękach kobiety. Najczęściej były to przypadki regencji, kiedy to wpływowe królewskie małżonki decydowały o losach kraju w imieniu swych małoletnich synów. Niemniej jednak kilku kobietom udało się osiągnąć status faraona.

Egipski król był z definicji mężczyzną, wcieleniem Horusa. W chwili śmierci władzę dziedziczył najstarszy żyjący syn władcy. Mimo to w systemie politycznym Egiptu czasami godzono się na sprawowanie najwyższej władzy przez kobiety. Z przekazu Manethona dowiadujemy się, że król Nineczer (Binothris) zadecydował, że kobieta może zasiąść na egipskim tronie[1]. Niektórzy badacze uważają, że w starożytnym Egipcie nie było w istocie formalnych przeszkód dla kobiecych rządów i mogły one legalnie sprawować władzę królewską[2]. Niewielka liczba kobiet-faraonów nie musi wcale świadczyć o niechęci Egipcjan wobec do tego rodzaju rządów. Kobiecość była istotnym elementem w ideologii sprawowania rządów. Każdy faraon potrzebował dopełnienia w postaci Wielkiej Królewskiej Małżonki, a jako bóg sam obdarzony był tak męskimi, jak i żeńskimi cechami[3].

Najdłuższe i najbardziej skuteczne rządy sprawowane przez kobietę przypadają na czasy panowania Hatszepsut. Wiele wskazuje na to, że władczyni przygotowywała swoją córkę Neferure do roli swej następczyni na tronie[4]. Podobna rzecz miała się z księżniczką Neferuptah z czasów XII dynastii, córką Amenemhata III. Najprawdopodobniej ojciec przewidział ją na swoją następczynię. Jest to jedna z pierwszych kobiet, których imię zapisywano w kartuszu[5].


Spis treści

Terminologia


W języku egipskim nie istniał żaden rzeczywisty odpowiednik tytułu królewskiego. Słowem „królowa” egiptolodzy określają wyłącznie żonę władcy. Egipskim słowem oznaczającym króla było nesu. Żeńskie zapisy tego pojęcia (nesit) były niezwykle rzadkie[6]. Pełny tytuł królewski brzmiał nesu-bit, co tłumaczy się jako Król Górnego i Dolnego Egiptu. Tytuł ten jednak nie uległ feminizacji, odnosi się bowiem do pewnego bytu metafizycznego, króla par excellence, który konkretyzuje się w osobie aktualnie panującego władcy, który może być zarówno mężczyzną, jak i kobietą[7]. Żeński odpowiednik tego tytułu potwierdzony jest dopiero dla Kleopatry VII. W pewnym dokumencie tak mówi się o Kleopatrze: królowa (nesit) kraju Górnego Egiptu (i) królowa (bitit) kraju Dolnego Egiptu[8]. Niektóre kobiety-faraonowie nosiły takie tytuły jak: Doskonała Bogini, córka Ra czy Pani Obydwu Krajów. Używały także tytułu żeńskiego Horusa[9].

Strój


Kwestie stroju stwarzały pewne problemy. Władca płci żeńskiej musiał przyjąć rolę mężczyzny i nosić męskie atrybuty królewskie. Jej płeć nie była jednak utajniana. W sztuce czasem dochodziło do połączenia elementów żeńskich i męskich, na przykład kobieta-faraon Sobekneferu na jednym z uszkodzonych posągów ukazana została w męskim fartuszku nałożonym na kobiecą szatę[10].

Lista kobiet-faraonów


Hipotetyczne władczynie
Władczyni Lata panowania p.n.e. Dynastia Nomen Prenomen Mężowie Miejsce pochówku Inne
Meritneit ok. 2950 I dynastia Meritneit Dżet Umm al-Kaab prawdopodobnie mamy tu do czynienia z regentką
Chentkaus I IV dynastia Chentkaus Szepseskaf Giza jej pozycja wynikała prawdopodobnie z faktu, że była matką dwóch królów
Setibhor[11] V dynastia Setibhor Dżedkare Isesi Sakkara prawdopodobnie mamy tu do czynienia z regentką
Nitokris ok. 2200 VI dynastia Nitokris Merenre II historyczność tej postaci poddawana jest w wątpliwość
Potwierdzone przypadki
Władczyni Lata panowania p.n.e. Dynastia Nomen Prenomen Mężowie Miejsce pochówku Inne
Sobekneferu 1798-1794 XII dynastia Sobekneferu Sobekkare Mazghuna
Hatszepsut 1479–1458 XVIII dynastia Chenemet-Amon-Hatszepsut Maatkare Totmes II Dolina Królów
Neferneferuaton 1334-1332 XVIII dynastia Neferneferuaton Anchcheperure Echnaton lub Smenchkare Dolina Królów(?)
Tauseret 1192–1186 XIX dynastia Tauseret Sitre-Meriamon Seti II Dolina Królów

Status zbliżony do królewskiego posiadały też tzw. Boskie Adoratorki Amona z czasów XXV i XXVI dynastii. Sprawowały one zamiast króla władzę w Górnym Egipcie. Miały własną, ale skróconą tytulaturę, własną rachubę lat panowania, wznosiły budowle, a ich administracja wzorowana były na królewskiej[12]. Mogły one nawet odprawiać święto jubileuszu panowania – heb-sed. Nie można jednak uważać Boskich Adoratorek za faraonów. Ich „panowania” mieszczą się w obrębie lat panowania faraona, co więcej nie odprawiały one wielu rytuałów przynależnych władcy.

Przypisy


  1. Feucht 2000: 403
  2. Taterka 2017: 48-65
  3. Taterka 2017: 49
  4. Nadig 2016: 232
  5. Dodson, Hilton 2010: 98
  6. Nadig 2016: 65
  7. Taterka 2017: 55
  8. Nadig 2016: 299
  9. Taterka 2017: 54
  10. Cooney 2016: 156-157
  11. Baer 1960: 298-299, Roth 2005: 12, Fifth Dynasty tomb and name of a new queen discovered at Saqqara 51
  12. Hornung 2000: 357

Bibliografia










Kategorie: Władcy starożytnego Egiptu | Listy władców | Chronologia | Listy związane z historią | Historia kobiet








Informacje na dzień: 29.05.2020 09:28:07 CEST

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-by-sa-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.