Klon zamszowaty


Klon zamszowaty
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd mydleńcowce
Rodzina mydleńcowate
Rodzaj klon
Gatunek klon zamszowaty
Nazwa systematyczna
Acer velutinum Boissier
Diagn. pl. orient. ser. 1, 6:28. 1846 ("1845")[3]
Synonimy
  • Acer insigne Boissier & Buhse (1860), non Nicholson
  • Acer pulchrum hort. ex Nicholson (1881)
  • Acer insigne var. obtusilobum Freyn & Sintenis (1902)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]

Klon zamszowaty (Acer velutinum Boiss.) – gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae). W obrębie rodzaju sklasyfikowany do sekcji Acer i serii Acer[5]. Występuje pospolicie w górach Kaukaz oraz na północy irańskich ostanów Azerbejdżan Wschodni, Azerbejdżan Zachodni i Gilan. W naturze jest powszechny w żyznych lasach liściastych. Poza naturalnym zasięgiem w Rosji i na Białorusi jest często sadzony przy drogach[5]. W Polsce to drzewo można spotkać w ogrodzie botanicznym Uniwersytetu Warszawskiego[6] oraz w Arboretum w Rogowie[7].

Klon zamszowaty jest jednym z najwyższych klonów – może osiągać wysokość nawet do 60 m[8]. Niewiele gatunków klonu rośnie szybciej i większych. Od pozostałych gatunków klonów odróżnia się wielkimi liśćmi z zaokrąglonymi klapkami. Jest znany od wielu lat, ale jest zaskakująco rzadko uprawiany[5].

Spis treści

Morfologia


Pokrój
Drzewo zazwyczaj dorastają do 20–25 m wysokości, ale niektóre okazy mogą osiągnąć wysokość ponad 60 metrów[8], przy średnicy pnia przekraczającej 1 m[7]. Posiada szeroką koronę[5]. Pień jest pokryty gładką, szarą i cienką korą[7][9]. Młode gałęzie są zielone, z czasem stają się czerwonawe, w końcu grube konary są barwy od brązowej do szarej[5].
Liście
Liście są 5-klapowe z zaokrąglonymi klapkami, na brzegach są grubo i nieregularnie piłkowane z sercowatą nasadą (przypominają liście jawora[7]). Mają 15-25 cm szerokości i są jednymi z największych wśród wszystkich gatunków klonów – większe posiada tylko klon wielkolistny. W zależności od odmiany od spodu liście są nagie lub kosmato owłosione[7]. U formy typowej (owłosionej) blaszka liściowa od spodu jest niebiesko-zielona, czasem żółto-brązowo zabarwiona wzdłuż nerwów. U odmiany nagą blaszką liściową, od spodu jest ona zielona[7]. Ogonek liścia ma 10-25 cm długości[10]. Liście jesienią przebarwiają się na żółto[6].
Kwiaty
Niepozorne, mają żółtawo-zieloną barwę i zebrane są w prosto wzniesione, wiechowate kwiatostany o długości 8-12 cm. Pojawiają się one jednocześnie z liśćmi w maju[7].
Owoc
Orzeszki mają 3-6 cm długości. Są grube i zebrane w parach wyprostowanych względem siebie lub rozwartych. Orzeszki tkwią w gęsto splątanym włóknie. Są mniejsze niż inne owoce gatunków tej serii[5].

Ekologia


Gatunek opisywany jest jako odporny na mróz (zaliczany jest do stref mrozoodporności 5A–7B)[9], jednak w Polsce często marznie do granicy śniegu i uchodzi za wrażliwy na mrozy[7]. W warunkach naturalnych rośnie w żyznych i raczej wilgotnych lasach osiągając 1800 m n.p.m. Najczęściej gatunkowi temu towarzyszą: buk wschodni (Fagus sylvatica subsp. orientalis), lipa kaukaska (Tilia caucasica), parrocia perska (Parrotia persica), skrzydłorzech kaukaski (Pterocarya fraxinifolia)[7]. W uprawie zalecany jest na stanowiska eksponowane na pełnym słońcu lub w półcieniu. Odpowiednia gleba powinna być dobrze odwodniona, piaszczysta, ilasta lub gliniasta. Preferuje glebę od kwaśnej do naturalnej (mniej niż 6,8-7,2 pH)[9].

Liczba chromosomów


Nie ma konsensusu co do liczby posiadanych chromosomów. Podaje się 2n = 26 (Santamour 1988), ale inne źródła mówią o 52 chromosomach (poliploidalność)[5].

Zmienność


Wyróżnia się trzy odmiany tego gatunku[5]:

Zobacz też


Przypisy


  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms , „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248 , PMID25923521 , PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website , Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-04] (ang.).
  3. Taxon: Acer velutinum (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-04-18].
  4. Acer velutinum , [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  5. a b c d e f g h Gelderen D. M., 1994, Maples of the world, str. 180
  6. a b Acer velutinum (ang.). mohsho. [dostęp 2010-04-09].
  7. a b c d e f g h i j Włodzimierz Seneta: Drzewa i krzewy liściaste A-B. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1991, s. 155. ISBN 83-01-10135-0.
  8. a b Relict Trees of Azerbaijan (ang.). Visions of Azerbaijan. [dostęp 13 października 2015].
  9. a b c horticopia (ang.). [dostęp 2010-04-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-09-21)].
  10. UBC Botanical Garden and Centre for Plant Research (ang.). [dostęp 2010-04-10].

Bibliografia


Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Klon_zamszowaty&oldid=65874178

Menu nawigacyjne


<



Facebook Twitter WhatsApp Telegram e-mail





Kategorie: Gatunki najmniejszej troski | Mydleńcowate




Informacje na dzień: 14.01.2022 12:19:24 CET

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-BY-SA-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.