Karol XVI Gustaw


Karol XVI Gustaw
Carl Gustaf Folke Hubertus
Jego Królewska Mość król Szwecji

Karol XVI Gustaw (2019)
För Sverige – i tiden
Dla Szwecji – z duchem czasu
Król Szwecji
Okres od 15 września 1973
Poprzednik Gustaw VI Adolf
Dane biograficzne
Dynastia Bernadotte
Data i miejsce urodzenia 30 kwietnia 1946
Pałac Haga, Solna
Ojciec Gustaw Adolf Bernadotte
Matka Sybilla Koburg
Żona Sylwia Sommerlath
Dzieci Wiktoria
Karol Filip
Magdalena
Odznaczenia
Szwedzka rodzina królewska

JKM król Szwecji
JKM królowa Szwecji

JKW księżna Västergötlandu
JKW książę Västergötlandu
JKW księżna Östergötlandu
JKW książę Skanii
JKW książę Värmlandu
JKW księżna Värmlandu
książę Sudermanii
książę Dalarny
książę Hallandu
JKW księżna Hälsinglandu i Gästriklandu
księżna Gotlandii
książę Ångermanlandu
księżna Blekinge

JKW księżna Hohenzollern-Sigmaringen

Karol XVI Gustaw (szw. Carl Gustaf Folke Hubertus; ur. 30 kwietnia 1946 w Solnie) – król Szwecji od 15 września 1973 roku. Był jedynym synem i najmłodszym dzieckiem księcia Gustawa Adolfa (1906–1947) i księżniczki Sybilli Koburg (1908–1972). Został królem Szwecji po śmierci swego dziadka, króla Gustawa VI Adolfa (1882–1973). Jest siódmym przedstawicielem dynastii Bernadotte na szwedzkim tronie oraz najdłużej panującym szwedzkim monarchą w historii[1].

W 1976 roku ożenił się z Niemką, Sylwią Sommerlath. Ma z nią troje dzieci – księżniczkę Wiktorię (ur. 1977), księcia Karola Filipa (ur. 1979) i księżniczkę Magdalenę (ur. 1982), którzy zajmują kolejno pierwsze, czwarte i ósme miejsce w linii sukcesji do szwedzkiego tronu.

Spis treści

Życiorys


Dzieciństwo i młodość

Urodził się 30 kwietnia 1946 roku o godz. 10.20[2] w pałacu Haga w Solnie[3] jako najmłodsze dziecko księcia Gustawa Adolfa, oraz jego żony, Sybilli Koburg. Gdy się urodził, na tronie szwedzkim zasiadał jego pradziadek, król Gustaw V (1858–1950). Karol Gustaw w chwili urodzenia był trzeci w linii sukcesji do tronu (po dziadku i ojcu).

Ma cztery starsze siostry – księżniczkę Małgorzatę (ur. 31 października 1934), księżniczkę Brygidę (ur. 19 stycznia 1937), księżniczkę Dezyderię (ur. 2 czerwca 1938) i księżniczkę Krystynę (ur. 3 sierpnia 1943).

Otrzymał imiona Karol Gustaw Folke Hubert (szw. Carl Gustaf Folke Hubertus). Pierwsze imię, Karol, jest tradycyjnym imieniem szwedzkiej rodziny królewskiej, nosił je również ojciec jego matki, Karol Edward z Saksonii-Coburg-Gothy, było również jednym z imion jego ojca chrzestnego, Fryderyka IX, króla Danii. Drugie imię, Gustaw, również jest tradycyjnym imieniem szwedzkiej rodziny królewskiej, nosił je m.in. jego pradziadek, Gustaw V, jego dziadek, Gustaw VI Adolf, oraz jego ojciec, książę Gustaw Adolf. Trzecie imię, Folke, nosił jeden z jego ojców chrzestnych, Folke Bernadotte.

Został ochrzczony w wierze luterańskiej 7 czerwca 1946 w kaplicy królewskiej Pałacu Królewskiego w Sztokholmie. Jego rodzicami chrzestnymi zostali: przyszły król Danii, Fryderyk IX, jego żona, królowa Ingrid, przyszły król Norwegii, Olaf V, przyszła królowa Holandii, Juliana, król Gustaw V, książę Fryderyk Sachsen-Coburg Gotha, przyszły król Szwecji, Gustaw VI Adolf, i jego żona, królowa Ludwika, hrabia Folke Bernadotte i hrabina Maria Bernadotte.

Jego ojciec, Gustaw Adolf, zginął dziewięć miesięcy po narodzinach Karola Gustawa, 9 stycznia 1947 roku w katastrofie lotniczej w Kopenhadze. O śmierci ojca dowiedział się dopiero w wieku 7 lat[4].

Księciem koronnym, czyli następcą tronu został 29 października 1950, po śmierci Gustawa V. Przez dwa i pół roku pobierał wojskową edukację. W 1968 roku został oficerem. Następnie ukończył kurs dowódczy w Szwedzkiej Szkole Obrony Narodowej[3].

Studiował historię, socjologię, politologię, prawo finansowe i ekonomię na Uniwersytecie w Uppsali. Później studiował również ekonomię na Uniwersytecie Sztokholmskim.

Król Szwecji

Kompetencje króla od 1975 roku zostały ograniczone jedynie do funkcji reprezentacyjnej. Król nie ma prawa inicjatywy ustawodawczej, nie mianuje premiera, nie jest nawet naczelnym dowódcą sił zbrojnych.

Pod koniec lat 70. bardzo ważnym tematem debaty publicznej stało się szwedzkie prawo sukcesyjne, które dawało pierwszeństwo mężczyznom. Postulowano zmianę tego stanu rzeczy, powołując się na równość kobiet i mężczyzn. Król Karol XVI Gustaw, tak jak wielu Szwedów, miał odmienne zdanie w tej kwestii. Uważał, że zmiana prawa sukcesyjnego jest sprzeczna z wielowiekową tradycją i nie powinna wejść w życie. Chciał, żeby jego jedyny syn, Karol Filip, zasiadł po nim na tronie. Parlament przegłosował jednak ustawę w 1979 roku i weszła ona w życie 1 stycznia 1980[5]. Przez siedem miesięcy swego życia książę Karol Filip był następcą tronu, lecz – z powodu zmiany prawa – pierwsza w linii sukcesji znalazła się najstarsza córka Karola XVI Gustawa – Wiktoria. Karol XVI Gustaw jest patronem wielu organizacji[6]. Król pełni bardzo ważną rolę w promowaniu swego kraju poza jego granicami, między innymi wręcza Nagrodę Nobla we wszystkich dziedzinach (oprócz Pokojowej, którą wręcza król Norwegii).

Życie prywatne


Zainteresowania

Karol XVI Gustaw interesuje się samochodami i narzędziami. Na swoje piąte urodziny otrzymał m.in. samochodzik na pedały i narzędzia ogrodnicze. Ze względu na swoje zamiłowanie do motoryzacji na corocznym klasycznym rajdzie samochodowym na Olandii król jeździ Volvo PV 60, które otrzymał z okazji swoich 50. urodzin[7]. Oprócz tego lubi jeździć na nartach – trzykrotnie brał udział w Biegu Wazów (w 1977, 1987 i 1997 roku[7]).

Małżeństwo i potomstwo

W 1972 roku na Igrzyskach Olimpijskich w Monachium, książę Karol Gustaw poznał Niemkę, Sylwię Sommerlath (ur. 1943). Gustaw VI Adolf odradzał wnukowi małżeństwo ze względu na pochodzenie jego wybranki (której ojciec był członkiem NSDAP i robił interesy na mieniu odebranym Żydom)[8]. Karol Gustaw nie mógł liczyć na zgodę dziadka na ślub, więc postanowił poczekać do czasu aż sam zostanie królem. 19 czerwca 1976 w Sztokholmie para wzięła ślub, a Sylwia została królową Szwecji.

Para ma troje dzieci:

Niewierność

Przez lata król uważany był za wzorowego męża i ojca. Wszystko zmieniło się w 2007 roku, gdy została wydana książka Thomasa Sjöberga „Den motvillige monarken” (pol. Niechętny monarcha). Autor wykazał w niej, że Karol XVI Gustaw otaczał się różnymi kobietami, również striptizerkami. Król miał nawet, razem ze swoją kochanką, którą miała być członkini Army of Lovers, modelka i piosenkarka, Camilla Henemark, planować wyjazd na bezludną wyspę[9][4].

Tytulatura


30 kwietnia 1946 – 7 czerwca 1946: Jego Królewska Wysokość książę Karol Gustaw ze Szwecji

7 czerwca 1946 – 29 października 1950: Jego Królewska Wysokość książę Karol Gustaw ze Szwecji, książę Jämtland

29 października 1950 – 15 września 1973: Jego Królewska Wysokość książę koronny Szwecji, książę Jämtland

Od 15 września 1973: Jego Królewska Mość król Szwecji

Odznaczenia


Genealogia


Prapradziadkowie

król Szwecji i Norwegii
Oskar II Bernadotte
(1829–1907)
∞ 1857
Zofia Wilhelmina Nassau
(1836–1913)

Wielki Książę Badenii
Fryderyk I Badeński
(1826–1907)
∞ 1856
Ludwika Maria Hohenzollern
(1838–1923)

Fryderyk Karol Hohenzollern
(1828–1885)
∞ 1854
Maria Anna Anhalt-Dessau
(1837–1906)

Albert Saxe-Coburg-Gotha
(1819–1861)
∞ 1840
Królowa Wielkiej Brytanii
Wiktoria Hanowerska
(1819–1901)

Jerzy Wiktor Waldeck-Pyrmont
(1831–1893)
∞1853
Helena Wilhelmina Nassau
(1831–1888)

Fryderyk Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg
(1814–1885)
∞ 1841
Adelajda Krystyna Schaumburg-Lippe
(1821–1899)

Fryderyk VIII Schleswig-Holstein
(1829–1880)
∞ 1856
Adelajda Wiktoria Hohenlohe-Langenburg
(1835–1900)

Pradziadkowie

król Szwecji
Gustaw V Bernadotte
(1858–1950)
∞1881
Wiktoria Badeńska
(1862–1930)

Luiza Małgorzata Hohenzollern
(1860–1917)
∞ 1879
Artur Koburg
(1850–1942)

Leopold Koburg
(1853–1884)
∞1882
Helena Waldeck-Pyrmont
(1861–1922)

Fryderyk Ferdynand Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg
(1855–1934)
∞1885
Karolina Matylda Schleswig-Holstein-Sonderburg-Augustenburg
(1860–1932)

Dziadkowie

Król Szwecji
Gustaw VI Adolf Bernadotte
(1882–1973)
∞ 1905
Małgorzata Koburg
(1882–1920)

Karol Edward Koburg
(1884–1954)
∞ 1905
Wiktoria Adelajda Schleswig-Holstein
(1885–1970)

Rodzice

Gustaw Adolf Bernadotte (1906–1947)
∞ 1932
Sybilla Koburg (1908–1972)

Karol XVI Gustaw Bernadotte (ur. 30 kwietnia 1946), król Szwecji

Przypisy


  1. King Carl XVI Gustaf does not want to celebrate his history breaking record , Royal Central, 2 marca 2018 [dostęp 2021-04-28] (ang.).
  2. Carl XVI Gustaf - portret króla [dostęp 2021-06-12].
  3. a b Biography - Sveriges Kungahus , www.kungahuset.se [dostęp 2021-04-28] (ang.).
  4. a b Karol XVI Gustaw - król Szwecji z nieskazitelną reputacją do 2010 r. - Plejada.pl , plejada.pl [dostęp 2021-06-07].
  5. Ustawa sukcesyjna SFS nr: 1810:0926 wraz ze wszystkimi poprawkami (szw.). [dostęp 17 stycznia 2010].
  6. Patronage - Sveriges Kungahus , www.kungahuset.se [dostęp 2021-06-06] (ang.).
  7. a b Interests - Sveriges Kungahus , www.kungahuset.se [dostęp 2021-06-06] (ang.).
  8. Ingrid Raagaard: Das Geheimnis der Königin Schwedens. Hamburger Abendblatt. 17 X 2013 [1]
  9. Pikantne sekrety króla Szwecji , Newsweek.pl [dostęp 2021-06-07] (pol.).
  10. a b c d e Orders (ang.). kungahuset.se. [dostęp 7 marca 2012].
  11. a b c d e The Orders in Sweden (ang.). kungahuset.se. [dostęp 7 marca 2012].
  12. a b Ordensdetaljer (duń.). borger.dk. [dostęp 2015-05-27].
  13. Bearers of decorations – Carl XVI Gustaf – Maarjamaa Risti ketiklassi teenetemärk (ang. • est.). president.ee. [dostęp 8 marca 2012].
  14. Bearers of decorations – Carl XVI Gustaf – Valgetähe ketiklassi teenetemärk (ang. • est.). president.ee. [dostęp 8 marca 2012].
  15. Zdjęcie – Karol XVI Gustaw (z wielką wstęgą orderu) w towarzystwie królowej Holandii, Beartix . purepeople.com. [dostęp 8 marca 2012].
  16. Apdovanotų asmenų duomenų bazė (lit.). prezidente.lt. [dostęp 7 marca 2012]. – jako „KAROLIS XVI GUSTAVAS (Karalius)”
  17. M.P. z 1993 r. nr 56, poz. 512
  18. a b Cidadãos Estrangeiros Agraciados com Ordens Portuguesas (port.). presidencia.pt. [dostęp 7 marca 2012]. – jako „REI Carlos XVI Gustavo”
  19. National Orders and Awards (ang.). South African History Online. [dostęp 2012-05-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-18)].
  20. Rad bieleho dvojkríža, I. trieda (słow.). schuster.prezident.sk. [dostęp 7 marca 2012].
  21. Про нагородження орденом Свободи , Офіційний вебпортал парламенту України [dostęp 2021-08-25] (ukr.).
  22. Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana Decorato di Gran Cordone (wł.). quirinale.it. [dostęp 7 marca 2012].

Linki zewnętrzne











Kategorie: Bernadotte | Władcy Szwecji | Odznaczeni Orderem Królewskim Serafinów | Odznaczeni Orderem Gwiazdy Polarnej (Szwecja) | Odznaczeni Orderem Miecza | Odznaczeni Orderem Wazów | Odznaczeni Królewskim Orderem Wiktoriańskim | Odznaczeni Krzyżem Wielkim Legii Honorowej | Odznaczeni Orderem Chryzantemy | Odznaczeni Orderem Danebroga | Odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii | Odznaczeni Orderem Krzyża Ziemi Maryjnej | Odznaczeni Orderem Gwiazdy Białej | Odznaczeni Orderem Dobrej Nadziei | Odznaczeni Orderem Karola III | Odznaczeni Orderem Karola XIII | Odznaczeni Orderem Krzyża Południa | Odznaczeni Orderem Lwa Niderlandzkiego | Odznaczeni Orderem Podwiązki | Odznaczeni Orderem Podwójnego Białego Krzyża | Odznaczeni Orderem Orła Azteckiego | Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita) | Odznaczeni Orderem Świętego Olafa | Odznaczeni Orderem Witolda Wielkiego | Odznaczeni Orderem za Wybitne Zasługi (Słowenia) | Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec | Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej | Odznaczeni Orderem Zbawiciela | Odznaczeni Orderem Złotego Runa | Odznaczeni Wielkim Łańcuchem Orderu Infanta Henryka (Portugalia) | Odznaczeni Orderem Świętego Jakuba od Miecza (Portugalia) | Odznaczeni Medalem 2500-lecia Imperium Perskiego | Absolwenci Uniwersytetu w Uppsali | Odznaczeni Orderem Sokoła Islandzkiego | Szwedzi pochodzenia francuskiego | Urodzeni w 1946




Informacje na dzień: 25.09.2021 03:29:33 CEST

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-BY-SA-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.