James Scott (książę)


James Scott
Książę Monmouth
Okres od 1663
do 15 lipca 1685
Książę Buccleuch
Okres od 1663
do 15 lipca 1685
Dane biograficzne
Data i miejsce urodzenia 9 kwietnia 1649
Rotterdam
Data i miejsce śmierci 15 lipca 1685
Tower of London
Ojciec Karol II Stuart
Matka Lucy Walter
Żona Anna Scott
Dzieci Charles,
James,
Anne,
Henry,
Francis,
Scott,
Isabella,
Charlotte;
nieślubne (z Eleonor Needham):
James Crofts,
Henriette Crofts,
Isabel Crofts
Odznaczenia

James Scott (ur. 9 kwietnia 1649 w Rotterdamie, zm. 15 lipca 1685 w Tower w Londynie) – nieślubny syn króla Anglii i Szkocji Karola II Stuarta i jego pierwszej metresy Lucy Walter, pochodzącej ze średniozamożnej walijskiej rodziny szlacheckiej. Lucy, podobnie jak Karol, nie cieszyła się najlepszą reputacją i nie jest do końca pewne, czy Karol na pewno jest ojcem Jamesa Scotta.

Spis treści

Kariera


Romans Karola i Lucy rozpoczął się w 1648 r., kiedy Karol, wtedy jeszcze książę, po klęsce rojalistów pod Naseby (1645 r.) udał się na wygnanie na kontynent i przebywał w Niderlandach u swojego szwagra Wilhelma II Orańskiego, w celu zdobycia pomocy przy organizacji desantu w Anglii (do którego ostatecznie nie doszło). James Scott był pierwszym z dwojga dzieci Karola i Lucy (drugim była córka, Mary Crofts) i pierwszym w ogóle dzieckiem Karola.

James przybył do Anglii w 1663 r. Niedługo później otrzymał tytuł księcia Monmouth z dodatkowymi tytułami hrabiego Doncaster i barona Scott of Tynedale. Ożenił się też z bogatą Anne Scott, 4. hrabiną Buccleuch. Nazajutrz po ślubie para otrzymała tytuły księcia i księżnej Buccleuch.

W 1665 r. Monmouth uczestniczył w drugiej wojnie angielsko-niderlandzkiej. Książę służył we flocie pod dowództwem brata swojego ojca, księcia Yorku. Niedługo po powrocie z wojny został dowódcą oddziału kawalerii. W 1669 r. otrzymał tytuł pułkownika Gwardii Królewskiej. Po śmierci generała George'a Moncka w 1670 r. Monmouth został dowódcą angielskich wojsk. Podczas trzeciej wojny angielsko-niderlandzkiej (1672-1674), Monmouth został wysłany na kontynent na czele 6 000 żołnierzy. Książę odznaczył się zwłaszcza w kampanii 1673 r. i podczas udanego oblężenia Maastricht. Na polach bitew w Holandii Monmouth zyskał sławę jednego z najlepszych brytyjskich dowódców.

W 1678 r. ponownie dowodził na kontynencie, tym razem oddziałami angielsko-niderlandzkimi walczącymi przeciwko Francji. Książę odznaczył się zwłaszcza w bitwie pod St. Denis, co jeszcze wzmocniło jego reputację jako dowódcy. Rok później Monmouth wrócił do Anglii i otrzymał polecenie stłumienia powstania w Szkocji. Dysponując przewagą liczebną rozgromił słabo uzbrojonych powstańców 22 czerwca 1679 r. pod Bothwell Bridge.

Spisek


Dzięki swoim zdolnościom militarnym i przywiązaniu do protestantyzmu, książę zyskał wielką popularność wśród protestanckich polityków, którym nie podobała się perspektywa dziedziczenia tronu przez brata Karola II, który nie posiadał legalnego potomstwa, Jakuba, księcia Yorku, który był gorliwym katolikiem.

W 1678 r. powstał projekt Exclusion Bill, Ustawy o wykluczeniu, która wykluczała księcia Yorku z linii sukcesyjnej. Jako następcę Karola II wskazywała księcia Monmouth. Ta ustawa nie spodobała się jednak Karolowi II, który nie chcąc by została ona uchwalona, rozwiązał Parlament.

Wówczas Monmouth przyłączył się do spisku protestanckich polityków, którzy planowali zabić króla i księcia Yorku podczas ich powrotu z wyścigów w Newmarket. Plany spiskowcom pokrzyżował pożar Newmarket. Niedługo później spisek wyszedł na jaw, część jego członków została ścięta, reszta, w tym książę Monmouth, uciekła z kraju.

Monmouth schronił się w Niderlandach, ale nie porzucił myśli o koronie. Liczył, że po śmierci ojca uda mu się w pokojowy sposób uzyskać korony Anglii i Szkocji. Jednak wstąpienie na tron księcia Yorku jako Jakuba II (w Szkocji Jakuba VII) rozwiało te nadzieje. Monmouth próbował uzyskać pomoc namiestnika Niderlandów Wilhelma III Orańskiego, swojego ciotecznego brata, ale ten związany umowami z Jakubem II nie poparł pretensji księcia. Podobno Monmouth zabiegał również o poparcie cesarza Leopolda I, ale również bezskutecznie. Wówczas książę zdecydował się zdobyć koronę Anglii za pomocą oręża.

Rebelia Monmoutha


W maju 1685 r. Monmouth zebrał 382 ludzi, 1500 muszkietów, 4 lekkie działka polowe i 3 małe statki, i wypłynął w kierunku południowo-zachodniej Anglii, regionu silnie protestanckiego. 11 czerwca książę wylądował w Dorset. Natychmiast wyruszyli gońcy do Londynu i już 13 czerwca król Jakub wiedział o lądowaniu pretendenta.

Tymczasem Monmouth ruszył na północ. Po drodze dołączyła się do niego grupa 6000 słabo uzbrojonych i niezorganizowanych farmerów. Wśród nich znajdował się późniejszy sławny pisarz Daniel Defoe. 18 czerwca rebelianci przybyli do Taunton, gdzie Monmouth ogłosił się królem, po czym ruszyli drogą na Brigdwater, w nadziei zdobycia Bristolu (wówczas drugiego co do wielkości, po Londynie, miasta w Anglii). Tymczasem Royal Navy zdobyła nieliczną flotę pretendenta, odcinając mu drogę ewakuacji na kontynent.

Po nieudanych próbach zdobycia Bristolu i Bath oraz niepomyślnie zakończonych starciach z wojskami królewskimi, Monmouth zdecydował się na odwrót (27 czerwca). W ślad za nim ruszyły wojska królewskie pod dowództwem Louisa de Duras, 2. hrabiego Feversham i Johna Churchilla. Do decydującej bitwy doszło 6 lipca pod Sedgemoor niedaleko Bridgwater, w okolicach Westonzoyland. Monmouth próbował zaskoczyć przeciwnika nocnym atakiem, ale ten plan się nie powiódł. Źle uzbrojone i niedoświadczone oddziały księcia nie potrafiły stawić skutecznego oporu regularnej armii. Armia pretendenta została doszczętnie rozbita, Monmouth uciekł z pola bitwy, ale został schwytany 8 lipca w New Forest.

Monmouth został przewieziony do Londynu i stanął przed sądem oskarżony o zdradę. Mimo błagania o łaskę król Jakub nie okazał miłosierdzia. 15 lipca kat Jack Ketch ośmioma uderzeniami topora odciął głowę niefortunnego pretendenta. Wszystkie jego tytuły zostały skonfiskowane, ale Wilhelm III przywrócił je dziedzicom księcia.

Jakub II niedługo utrzymał się na tronie. Faworyzowanie przezeń katolików nie podobało się Anglikom. Po narodzinach katolickiego następcy tronu wybuchło powstanie. Wilhelm Orański (zięć Jakuba) przepłynął kanał La Manche i objął tron Anglii. Jakub uciekł do Francji. Próbował jeszcze odzyskać tron, ale bez powodzenia. Zmarł na wygnaniu w 1701 r.

Rodzina


20 kwietnia 1663 r. w Londynie James poślubił Anne Scott, 4. hrabinę Buccleuch, (11 lutego 1651 - 6 lutego 1732), córkę Francisa Scotta, 2. hrabiego Buccleuch, i lady Margaret Leslie, córki 6. hrabiego Rothes. James i Anne mieli razem 4 synów i 3 córki:

Monmouth miał również nieślubne dzieci ze związku z Eleonor Needham:

Pod koniec życia Monmouth był związany z Henriettą Marią Wentworth.

Bibliografia


Linki zewnętrzne


Poprzednik
nowa kreacja
Książę Monmouth
1663-1685
Następca
powrót do domeny królewskiej
Poprzednik
nowa kreacja
Książę Buccleuch
1663-1685
Następca
powrót do domeny królewskiej
Poprzednik
George Villiers, 2. książę Buckingham
Koniuszy Królewski
1674-1679
Następca
urząd komisaryczny
Poprzednik
nowy urząd
Naczelny Dowódca Brytyjskich Sił Zbrojnych
1674-1679
Następca
vacat
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=James_Scott_(książę)&oldid=65384458

Menu nawigacyjne


<



Facebook Twitter WhatsApp Telegram e-mail





Kategorie: Arystokracja brytyjska | Odznaczeni Orderem Podwiązki | Angielscy generałowie | Urodzeni w 1649 | Zmarli w 1685 | Ludzie urodzeni w Rotterdamie




Informacje na dzień: 19.11.2021 01:33:50 CET

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-BY-SA-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.