Ian Paisley


Ian Paisley
Data i miejsce urodzenia 6 kwietnia 1926
Armagh
Data i miejsce śmierci 12 września 2014
Belfast
Pierwszy minister Irlandii Północnej
Okres od 8 maja 2007
do 5 czerwca 2008
Przynależność polityczna Demokratyczna Partia Unionistyczna
Poprzednik David Trimble
Następca Peter Robinson

Ian Richard Kyle Paisley, baron Bannside (ur. 6 kwietnia 1926 w Armagh, zm. 12 września 2014 w Belfaście) – brytyjski polityk i duchowny protestancki, działający w Irlandii Północnej, założyciel i wieloletni przywódca Demokratycznej Partii Unionistycznej. Zdeklarowany unionista, przeciwnik zjednoczenia Irlandii Północnej z Irlandią, jeden z liderów ulsterskich protestantów. Deputowany krajowy, poseł do Parlamentu Europejskiego przez pięć kadencji, pierwszy minister Irlandii Północnej w latach 2007–2008. Członek Izby Lordów.

Życiorys


Kształcił się w teologicznych szkołach protestanckich (School of Evangelism w Barry i w Theological Hall w Belfaście, działającym przy irlandzkim reformowanym Kościele prezbiteriańskim). W 1951 powołał wspólnotę religijną pod nazwą Free Presbyterian Church of Ulster[1]. W połowie lat 60. rozpoczął wydawanie czasopisma "Protestant Telegraph", które stało się jego zapleczem medialnym[2]. Jako kaznodzieja głosił poglądy fundamentalistyczne, odwołując się do tekstów Biblii.

Działalność polityczną w organizacjach zdeklarowanych unionistów rozpoczął w drugiej połowie lat 50. Był m.in. jednym z działaczy paramilitarnej Ulster Protestant Action, zajmującej się m.in. organizacją parad i demonstracji. Grupa ta w 1966 przekształciła się w Protestant Unionist Party[3]. Później organizował struktury paramilitarne, m.in. powołaną w 1981 Third Force[4]. Wcześniej, w 1971, znalazł się wśród założycieli Demokratycznej Partii Unionistycznej, której został liderem. Funkcję tę pełnił nieprzerwanie przez 27 lat. W 2008 ustąpił na rzecz Petera Robinsona[5].

W 1970 Ian Paisley po raz pierwszy został wybrany do Izby Gmin w okręgu wyborczym North Antrim[6]. Utrzymywał go w kolejnych wyborach powszechnych (dziewięciokrotnie), zasiadając w niższej izbie brytyjskiego parlamentu do 2010. W 1985 protestował przeciwko porozumieniu brytyjsko-irlandzkiemu, mającemu zakończyć trwający w Irlandii Północnej konflikt, składając w grudniu tegoż roku mandat poselski. Objął go jednak ponownie już w lutym 1986 po zwycięstwie w wyborach uzupełniających[7].

W 1979 po raz pierwszy został wybrany na posła do Parlamentu Europejskiego. Reelekcję uzyskiwał w 1984, 1989, 1994 i 1999. Łącznie w PE spędził 25 lat (do 2004) jako deputowany I, II, III, IV i V kadencji. Każdorazowo pozostawał posłem niezrzeszonym, pracował m.in. w Komisji Rozwoju i Współpracy[8]. Stał się znany z zakłócania obrad PE. W 1986 został usunięty z sali posiedzeń za przeszkadzanie w przemówieniu Margaret Thatcher[9]. Dwa lata później, w tym samym miejscu, podczas przemowy papieża Jana Pawła II trzymał plakat z napisem "Papież Jan Paweł II – Antychryst" i wykrzykiwał pod jego adresem obraźliwe okrzyki, na skutek czego ponownie wyprowadzono go z sali posiedzeń[10].

W 1998 był przeciwnikiem tzw. porozumienia wielkopiątkowego, które nie zostało podpisane przez jego partię, krytykującą negocjacje z Sinn Féin. Został w tym samym roku wybrany do nowo powołanego Zgromadzenia Irlandii Północnej, w którym zasiadał przez kilkanaście lat[11]. W późniejszych latach jego stanowisko ulegało złagodzeniu, a DUP brała udział w podpisywaniu kolejnych porozumień. W maju 2007 został nowym pierwszym ministrem w autonomicznym rządzie, zaś stanowisko jego pierwszego zastępcy objął Martin McGuinness z Sinn Féin. W mowie inauguracyjnej wyraził nadzieję na stały pokój w zarządzanej prowincji[12]. Współpraca liderów zwalczających się przez lata ugrupowań według brytyjskich mediów przebiegała sprawnie i bez istotnych konfliktów[13]. Ian Paisley sprawował ten urząd do czerwca 2008[5].

W 2010 otrzymał tytuł para dożywotniego z godnością barona Bannside, zasiadając w rezultacie w Izbie Lordów[7].

Przypisy


  1. How It All Began (ang.). freepres.org. [dostęp 24 marca 2011].
  2. Liam Clarke: Ian Paisley’s real test will come after he quits (ang.). timesonline.co.uk, 7 marca 2010. [dostęp 24 marca 2011].
  3. Peter Barberis, John McHugh, Mike Tyldesle, Helen Pendry: Encyclopedia of British and Irish Political Organizations . Londyn-Nowy Jork: Pinter, 2000, s. 889. [dostęp 24 marca 2011]. (ang.)
  4. Unleashing the Third Force (ang.). time.com, 7 grudnia 1981. [dostęp 24 marca 2011].
  5. a b Leaders of Northern Ireland (ang.). terra.es. [dostęp 24 marca 2011].
  6. Ian Paisley (ang.). hansard.millbanksystems.com. [dostęp 24 marca 2011].
  7. a b Profil na stronie Parlamentu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang.). [dostęp 29 sierpnia 2014].
  8. Profil na stronie Parlamentu Europejskiego . [dostęp 24 marca 2011].
  9. Speech to European Parliament (ang.). margaretthatcher.org, 9 grudnia 1986. [dostęp 24 marca 2011].
  10. Papal Audience (ang.). nytimes.com, 16 października 1988. [dostęp 24 marca 2011].
  11. Profil na stronie Zgromadzenia Irlandii Północnej (ang.). [dostęp 24 marca 2011].
  12. Ian Paisley's speech in full (ang.). bbc.co.uk, 8 maja 2007. [dostęp 24 marca 2011].
  13. 'Chuckle brothers' enjoy 100 days (ang.). bbc.co.uk, 15 sierpnia 2007. [dostęp 24 marca 2011].

Bibliografia











Kategorie: Brytyjscy duchowni | Brytyjscy parlamentarzyści 1970–1974 | Brytyjscy parlamentarzyści 1974–1974 | Brytyjscy parlamentarzyści 1974–1979 | Brytyjscy parlamentarzyści 1979–1983 | Brytyjscy parlamentarzyści 1983–1987 | Brytyjscy parlamentarzyści 1987–1992 | Brytyjscy parlamentarzyści 1992–1997 | Brytyjscy parlamentarzyści 1997–2001 | Brytyjscy parlamentarzyści 2001–2005 | Brytyjscy parlamentarzyści 2005–2010 | Brytyjscy posłowie do Parlamentu Europejskiego | Historia protestantyzmu | Północnoirlandzcy politycy | Urodzeni w 1926 | Zmarli w 2014




Informacje na dzień: 23.12.2020 07:13:46 CET

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-BY-SA-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.