Giotto di Bondone - pl.LinkFang.org

Giotto di Bondone




Ten artykuł dotyczy włoskiego malarza i architekta. Zobacz też: Giotto (sonda kosmiczna).
Giotto di Bondone

Giotto. Fragment obrazu Pięciu włoskich artystów pędzla Paolo Uccello w zbiorach Luwru
Data urodzenia ok. 1266
Data i miejsce śmierci 8 stycznia 1337
Florencja
Narodowość włoska
Dziedzina sztuki malarstwo, architektura
Epoka późny gotyk
Ważne dzieła

Giotto di Bondone, właśc. Angiolo di Bondone, zdrobniale Angiolotto (ur. ok. 1266, zm. 8 stycznia 1337 we Florencji) – malarz i architekt włoski, tercjarz franciszkański[1].

Do najważniejszych jego dzieł należą: freski w kaplicy Scrovegnich w Padwie, w kościele Santa Croce we Florencji i w bazylice św. Franciszka w Asyżu.

Spis treści

Życiorys


Zgodnie z przekazami Lorenza Ghibertiego i Giorgia Vasariego, Cimabue miał zobaczyć rysunki owiec wykonane przez Giotta, gdy ten był jeszcze młodym pastuszkiem, i przyjąć go do swojego warsztatu. Choć trudno stwierdzić, na ile prawdziwa jest ta legenda, to za fakt uznaje się, iż Cimabue był mistrzem Giotta. Cimabue w latach 1288–1292 wykonywał freski w bazylice św. Franciszka w Asyżu. Wraz z mistrzem pojawił się i jego uczeń. Przy freskach pracowało wielu artystów m.in. z Rzymu i dzięki temu Giotto mógł zdobyć gruntowne wykształcenie. Utalentowany młody malarz był coraz częściej dopuszczany do pracy przy freskach i dzisiaj badacze wiodą spór o autorstwo poszczególnych malowideł. Z pewnością rola Giotta w malowaniu fresków stopniowo wzrastała, ale przypisywanie mu całości dzieła to uproszczenie wynikające z jego późniejszej sławy.

Niewykluczone, że młody Giotto wraz z mistrzem odbył podróże także do Pizy i Rzymu; przypisuje mu się fragmenty fresków z Bonifacym VIII w Bazylice na Lateranie i medaliony z prorokami z Santa Maria Maggiore (ok. 1290). Po powrocie do Florencji Giotto ożenił się z Ciutą di Lapo del Pela. Mieli ośmioro dzieci: czterech synów i cztery córki.

We wczesnym okresie twórczości wykonał niemal 6-metrowy krucyfiks dla kościoła Santa Maria Novella we Florencji, poliptyk z Badii, Madonnę z Dzieciątkiem i Stygmatyzację św. Franciszka.

W latach 1303–1305 Giotto pracował w Padwie malując freski kaplicy Scrovegnich (dell'Arena). Wówczas po raz pierwszy pojawił się w źródłach pisanych; tym samym te freski to pierwsze chronologicznie dzieło, które bezdyskusyjnie mu przypisano. Kaplica poświęcona jest Marii i Jezusowi. Na ścianach bocznych umieszczono po trzy cykle obrazów, jeden nad drugim. Górny prawy cykl to sześć obrazów z życia Joachima i Anny, rodziców Marii. Górny lewy to sześć obrazów o życiu Marii do momentu Zwiastowania. Środkowy cykl to dwadzieścia dwa obrazy z życia Jezusa, usytuowane po obu stronach kaplicy. Natomiast cykle dolne to alegorie siedmiu cnót (strona prawa) i siedmiu grzechów głównych (strona lewa). Wszystkie cykle wiąże ze sobą fresk Sąd Ostateczny namalowany na ścianie nad wejściem do kaplicy. Freski w prezbiterium kaplicy Scrovegnich powstały po roku 1317 i wykonali je prawdopodobnie uczniowie Giotta.

Giottowi często przypisuje się autorstwo cyklu fresków świętego Franciszka w bazylice św. Franciszka w Asyżu, jednak część badaczy sprzeciwia się tej opinii. Brak jest źródeł, które jednoznacznie potwierdziłyby taką atrybucję (wspominają one tylko, że Giotto pracował w Asyżu albo nawet wymieniają bazylikę pod tym wezwaniem, ale bez podania konkretnego miejsca). Giorgio Vasari w połowie XVI w. jako pierwszy przypisał ten cykl Giottowi i do dziś tę opinię powtarza większość publikacji. Cykl został wykonany w górnym kościele, w dolnym pasie przedstawień. Łącznie namalowanych jest 28 scen, opartych na biografii św. Franciszka Legenda Maior pióra św. Bonawentury.

W latach 1310–1320 Giotto prowadził prace malarskie we florenckiej bazylice Santa Croce, dekorując freskami cztery kaplice. Od roku 1328 pracował w Neapolu na zlecenie Roberta Andegaweńskiego, króla Neapolu. Dekorował freskami kaplicę pałacową i stworzył cykl obrazów Sławni ludzie w wielkiej sali pałacu królewskiego. Po powrocie do Florencji w 1334 roku otrzymał stanowisko nadzorcy budowy miasta i katedry. Zaprojektował dzwonnicę, Ponte Carraia (most na rzece Arno), zmodernizował fortyfikacje.

Do jego uczniów należeli m.in. Taddeo Gaddi i Maso di Banco.

Wkrótce umarł w pełni sławy. Cennino Cennini, włoski malarz i teoretyk malarstwa napisał o nim: sztukę malarską zamienił z greckiej w łacińską i uczynił ją nowoczesną; jego dzieło było doskonalsze niż czyjekolwiek gdziekolwiek indziej. Giottem zachwycali się krytycy i malarze prawie każdej epoki: nazareńczycy, prerafaelici, malarze z Pont-Aven z Gauguinem na czele. Wszyscy doceniali skalę barw, harmonię koloru, zrównoważoną kompozycję i metafizyczny spokój malowanych postaci.

Dzieła artysty


Freski

Tytuł Wielkość Grafika Tytuł Wielkość Grafika Tytuł Wielkość Grafika
Wypędzenie Joachima z świątyni 200 × 185 cm Joachim wśród pasterzy Zwiastowanie św. Annie
Ofiara Joachima Sen Joachima Spotkanie przy Złotej Bramie
Narodziny Maryi Ofiarowanie Maryi w świątyni Konkurenci przynoszą swe różdżki do świątyni
Czuwanie nad różdżkami Zaślubiny Maryi Orszak weselny
Wysłanie archanioła Gabriela do Maryi Zwiastowanie Odwiedziny Elżbiety
Boże Narodzenie Pokłon Trzech Króli Ofiarowanie Jezusa w świątyni
Ucieczka do Egiptu Rzeź niewiniątek Chrystus wśród uczonych
Chrzest Chrystusa Wesele w Kanie Wskrzeszenie Łazarza
Wjazd do Jerozolimy Wypędzenie przekupniów ze świątyni Wręczenie srebrników Judaszowi
Ostatnia Wieczerza Chrystus umywa nogi apostołom Pocałunek Judasza
Chrystus przed Kajfaszem Biczowanie Chrystusa Droga na Golgotę
Ukrzyżowanie Opłakiwanie Chrystusa Zmartwychwstanie
Wniebowstąpienie Zesłanie Ducha Świętego Sąd Ostateczny
Grafika Tytuł Wymiary w cm Grafika Tytuł Wymiary w cm Grafika Tytuł Wymiary w cm
Roztropność 120×60 Głupota 120×55 Męstwo 120×55
Niestałość 120×55 Wstrzemięźliwość 120×55 Złość 120×55
Sprawiedliwość 120×60 Niesprawiedliwość 120×60 Wiara 120×55
Niewierność 120×55 Dobroczynność 120×55 Zazdrość 120×55
Nadzieja 120×60 Rozpacz 120×60

Obrazy

Przypisy


  1. Terziari francescani: Opere e personaggi famosi (wł.). www.ofsvialepiave.it. [dostęp 2017-03-08].

Bibliografia


Linki zewnętrzne










Kategorie: Malarze szkoły florenckiej | Malarze trecenta | Włoscy architekci | Tercjarze franciszkańscy (biografie) | Zmarli w 1337 | Urodzeni w XIII wieku








Informacje na dzień: 27.05.2020 07:47:57 CEST

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-by-sa-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.