Erywań


Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Erewań”. Zobacz też: Radio Erewań.
Erywań
Երևան

Widok na Erywań, w tle góra Ararat
Herb Flaga
Państwo  Armenia
Prowincja Erywań
Data założenia 782 r. p.n.e
Burmistrz Hayk Marutyan
Powierzchnia 227 km²
Wysokość 950–1200 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

1 125 032
4956 os./km²
Nr kierunkowy +374 10
Kod pocztowy 0001–0099
Podział miasta 12 dzielnic
Strona internetowa

Erywań (orm. Երևան, Jerewan, wymowa i /jɛɾɛˈvɑn/; ros. Ереван) – stolica i największe miasto Armenii, prowincja specjalna, jeden z głównych ośrodków przemysłowych, naukowych i kulturalnych Zakaukazia. Jedno z najstarszych miast regionu, o ponad 2800-letniej historii, założone jako Erebuni w 782 p.n.e.

Spis treści

Nazwa miasta w języku polskim


Według publikacji Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii z 2003[1], na mocy decyzji Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej[a], obowiązującą w języku polskim pisownią jest „Erywań”. W latach 80. XX wieku często używana była forma „Erewań”, upowszechniona szczególnie w dowcipach o Radiu Erewań. Pochodną nazwy rosyjskiej, przez długi czas podawaną przez Słownik ortograficzny języka polskiego PWN jako jedyna poprawna, była natomiast forma „Erewan”. Po decyzji KSNG o powrocie do nazwy stosowanej w Polsce do końca lat trzydziestych pojawiła się ona i w słowniku, a forma „Erewan” pozostała jako dopuszczalna, lecz niezalecana[3].

Historia


Geografia


Położony jest w dolinie rzeki Hrazdan między 950 a 1200 m n.p.m. w północno-wschodniej części Doliny Ararat z górującym nad miastem szczytem Ararat (obecnie położonym na terenie Turcji).

Jako miasto wydzielone otoczone jest przez 4 marzeryAragacotn, Ararat, Armawir oraz Kotajk.

Miasto jest podzielone na 12 dzielnic administracyjnych[7].

Demografia


Historyczny skład narodowościowy i etniczny na podstawie danych rosyjskich, radzieckich i ormiańskich:

  1. Ormianie: 12 523 (43,17%)
  2. Azerowie i Tatarzy: 12 359 (42,61%)
  3. Rosjanie: 2 765 (9,53%)
  4. Ukraińcy: 398 (1,37%)
  5. Żydzi: 204 (0,7%)
  6. Polacy: 190 (0,66%)
  7. Gruzini: 141 (0,49%)
  8. Asyryjczycy: 81 (0,28%)
  9. Niemcy: 64 (0,22%)
  10. Kurdowie: 64 (0,22%)
  1. Ormianie: 57 259 (89,47%)
  2. Azerowie: 4 968 (7,76%)
  3. Rosjanie: 1 127 (1,76%)
  4. Persowie: 141 (0,22%)
  5. Gruzini: 91 (0,14%)
  6. Asyryjczycy: 78 (0,12%)
  7. Ukraińcy: 67 (0,10%)
  8. Żydzi: 60 (0,09%)
  9. Polacy: 45 (0,07%)
  10. Niemcy: 38 (0,06%)
  1. Ormianie: 174 484 (87,07%)
  2. Rosjanie: 15 043 (7,51%)
  3. Azerowie: 6 569 (3,28%)
  4. Ukraińcy: 2 070 (1,03%)
  5. Asyryjczycy: 328 (0,16%)
  6. Gruzini: 264 (0,13%)
  7. Grecy: 256 (0,13%)
  8. Żydzi: 236 (0,12%)
  9. Kurdowie: 179 (0,09%)
  10. Białorusini: 151 (0,08%)
  11. Polacy: 145 (0,07%)
  12. Niemcy: 135 (0,07%)
  1. Ormianie: 1 088 389 (98,63%)
  2. Rosjanie: 6 684 (0,61%)
  3. Jezydzi: 4 733 (0,43%)
  4. Ukraińcy: 876 (0,08%)

Erywań jest głównym skupiskiem Polonii w Armenii i siedzibą Związku Polaków w Armenii „Polonia”, powstałego w 1995-1996[12].

Klimat


Klimat ma charakter kontynentalny. Lata są gorące i suche (nierzadko temperatura osiąga +40 °C) a zimy relatywnie mroźne, natomiast opady występują tutaj rzadko (nieco ponad 300 mm rocznie).

miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru rocznie
śr. temperatura (°C)
dobowa
-5,5 -3,5 +4,5 +12,5 +17,0 +22,5 +25,5 +25,5 +20,5 +14,0 +5,5 0,0 +11,5
opady (mm) 23 25 28 48 53 23 15 8 13 23 31 28 318

Edukacja


W mieście funkcjonują uczelnie wyższe, m. in.:

Transport


Transport lotniczy

Miasto jest obsługiwane przez dwa porty lotnicze. Międzynarodowy port lotniczy Zvartnots znajduje się 10 km na zachód od centrum Erywania. W 2007 otwarto w nim nowy terminal sfinansowany przez biznesmena Eduardo Eurnekiana, który nabył port lotniczy. Drugim lotniskiem jest port lotniczy Erebuni, 7 km na południe od miasta. Wykorzystywane jest głównie przez siły zbrojne.

Transport miejski

Komunikacja miejska zasilona jest od 1949 przez trolejbusy. Do 2004 w mieście działała komunikacja tramwajowa. Transport publiczny obsługiwany jest również przez pojazdy typu van, zwane marszrutkami. Są tanim środkiem transportu miejskiego, wyręczającym autobusy. Ich połączenia obejmują całe miasto. Kursują też do innych miast w kraju. Połączenia kolejowe są słabo rozwinięte, stacja kolejowa Erywań.

Metro

Osobny artykuł: Metro w Erywaniu.
Erywań od 7 marca 1981 posiada metro – uzasadniał to rozwój miasta, który ówcześnie przewidywał osiągnięcie przez miasto 1,5-2 milionów mieszkańców do 2000. Jego elementy były stopniowo oddawane do użytku, przy czym budowa dalszych odcinków została zatwierdzona. Tempo rozbudowy spadło po trzęsieniu ziemi w 1988 i kryzysie ekonomicznym pierwszej połowy lat 90. Obecnie posiada 10 aktywnych stacji (są nimi Gortsaranain, Shengavit, Charbakh, Garegin Njhdehi Hraparak, Sasuntsi Davit, Zoravar Andranik, Hanrapetutyan Hraparak, Yeritasardakan, Marshal Baghramian oraz Barekamutyun) i rozciąga się na 13,4 km.

Najwyższe Budynki


W 2020 w Erywaniu znajdowało się 10 budynków mających wysokość ponad 50 metrów[15].

Miejsce Nazwy najwyższych budynków Wysokość
(m)
Rok ukończenia
1 Elite Plaza Busines Center 85 2013[16]
2 Sayat-Nova 19 75,4 2016[17]
3 Mamikoniants 41 68,2 2010[18]
4 Amiryan 27 67 2008[19]
5 Baghramyan 59 61 2015[20]
6 Rostom 29 61 2009[21]
7 Aram Tower 1 57 2016[22]
8 Aram Tower 2 57 2016[23]
9 Dzorapi 40 56 2010[24]
10 12-14 Derenik Demirtchyan 50 2008[25]


Sport


W Erywaniu mają swoje siedziby drużyny lokalnej piłki nożnej.

Klub Stadion
Ararat Erywań stadion Hrazdan
Bananc Erywań stadion Bananc
Kilikia Erywań stadion Hrazdan
Ulis Erywań stadion Kazak
Mika Erywań stadion Mika
Piunik Erywań Stadion Republikański
Erywań United FC Stadion Republikański
Dinamo Erywań stadion Kasachi Marzik
Erebuni Erywań stadion Erebuni
Kanaz Erywań
Malatia Erywań
Nairi Erywań stadion Nairi
Van Erywań
Jerazank Erywań
FC Erywań stadion Hrazdan
Ararat-Armenia Erywań Stadion Republikański

Osoby związane z miastem


Główne atrakcje turystyczne


Galeria


Współpraca międzynarodowa


Miasta siostrzane:[26]

Miasta partnerskie:

Uwagi


  1. Komisja jednogłośnie (17 członków za) stwierdziła, że polska nazwa stolicy Armenii brzmi Erywań i nie należy dodawać jako możliwej do użycia formy „Erewań” powszechnie jeszcze używanej np. w mediach[2]. Nazwa „Erewań” utrzymuje się jednak w języku potocznym.

Przypisy


  1. Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata . Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2013.
  2. Z raportu V spotkania Komisji, 13 marca, 2002, Protokół z IV, V i VI posiedzenia KSNG, które odbyły się w dniu 20 lutego, 13 marca i 17 kwietnia 2002 , Dokument w wersji html .
  3. Hasło „Erewan” w Słowniku ortograficzny języka polskiego PWN.
  4. Մատենադարան (orm.). Yerevan.am. [dostęp 2020-08-18].
  5. Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր (orm.). Yerevan.am. [dostęp 2020-08-18].
  6. Yerevan named World Book Capital, 2012 (ang.). UNESCO.org. [dostęp 2020-08-18].
  7. Վարչական շրջաններ (orm.). Yerevan.am. [dostęp 2020-08-18].
  8. Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г. . Демоскоп Weekly. [dostęp 2018-12-03].
  9. Всесоюзная перепись населения 1926 года . Демоскоп Weekly. [dostęp 2018-12-03].
  10. Всесоюзная перепись населения 1939 года . Демоскоп Weekly. [dostęp 2018-12-03].
  11. Ethnic Structure of the de jure Population Национальный соглать постоянного населения . (orm. • ang. • ros.)
  12. O Nas . Polonia.am. [dostęp 2020-08-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-10-06)].
  13. Персональный состав РАН (ros.). Архивы Российской академии наук, 2015. [dostęp 2021-03-05].
  14. Պոլիտեխնիկ - Գլխավոր , Polytechnic [dostęp 2021-05-06] (ang.).
  15. Yerevan - The Skyscraper Center , www.skyscrapercenter.com [dostęp 2020-12-24].
  16. Elite Plaza Business Center - The Skyscraper Center , www.skyscrapercenter.com [dostęp 2020-12-24].
  17. Sayat-Nova 19 - The Skyscraper Center , www.skyscrapercenter.com [dostęp 2020-12-24].
  18. Mamikoniants 41 - The Skyscraper Center , www.skyscrapercenter.com [dostęp 2020-12-24].
  19. Amiryan 27 - The Skyscraper Center , www.skyscrapercenter.com [dostęp 2020-12-24].
  20. Baghramyan 59, Yerevan | 1262896 | EMPORIS , www.emporis.com [dostęp 2020-12-24].
  21. Rostom 29, Yerevan | 1262901 | EMPORIS , www.emporis.com [dostęp 2020-12-24].
  22. Aram 64 Tower 1 - The Skyscraper Center , www.skyscrapercenter.com [dostęp 2020-12-24].
  23. Aram 64 Tower 2 - The Skyscraper Center , www.skyscrapercenter.com [dostęp 2020-12-24].
  24. Dzorapi 40, Yerevan | 1262900 | EMPORIS , www.emporis.com [dostęp 2020-12-24].
  25. Demirtchyan 12-14, Yerevan | 1262904 | EMPORIS , www.emporis.com [dostęp 2020-12-24].
  26. yerevan.am | Official website | Partner cities , www.yerevan.am [dostęp 2021-08-24].

Linki zewnętrzne












Kategorie: Erywań | Miasta w Armenii | Stolice państw w Azji




Informacje na dzień: 14.09.2021 06:38:38 CEST

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-BY-SA-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.