Egzemplarz obowiązkowy - pl.LinkFang.org

Egzemplarz obowiązkowy




Egzemplarz obowiązkowy – nałożony na wydawców obowiązek dostarczania do określonych bibliotek nieodpłatnie druków, książek oraz dokumentów dźwiękowych i audiowizualnych.

Ustawę o egzemplarzu obowiązkowym najwcześniej wprowadziła Francja, w XVI wieku[1]. W jej ślady poszły również następujące kraje: Anglia (1610), Szwecja (1661) i Rosja (1683)[2].

Spis treści

Europa


Bułgaria

Biblioteka Narodowa w Sofii otrzymuje egzemplarz obowiązkowy od 1897 roku[3].

Dania

Bibliotece Królewskiej w Kopenhadze nadano przywilej egzemplarza obowiązkowego w 1697 roku[4].

Francja

W 1537 roku we Francji król Franciszek I ustanowił pierwsze na świecie prawo przekazywania egzemplarza obowiązkowego Bibliotece Królewskiej w Paryżu[2].

Niemcy

W Niemczech egzemplarz obowiązkowy otrzymuje Deutsche Nationalbibliothek[5].

Polska

Twórcą idei egzemplarza obowiązkowego w Polsce był Michał Jerzy Wandalin Mniszech, twórca pierwszej ustawy tego typu uchwalonej w 1780 roku. Na mocy tego aktu wszyscy drukarze w Koronie mieli obowiązek wysłać za darmo jeden egzemplarz każdego wydanego przez siebie tytułu do Biblioteki Rzeczypospolitej – dawnej Biblioteki Załuskich – oraz do Biblioteki Wileńskiej z terenu Litwy[2].

W trakcie zaborów obowiązek egzemplarza obowiązkowego egzekwowany był przez biblioteki państw zaborczych. Po odzyskaniu niepodległości sprawy te regulowało Prawo Prasowe z 1919 roku.

Kolejną ustawą dotyczącą egzemplarza obowiązkowego w Polsce była ustawa z dnia 18 marca 1928 roku[2].

Po 1997 roku (ustawa z dnia 7 listopada 1996 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 545 ) oraz rozporządzenie Ministra Kultury i Sztuki z dnia 6 marca 1997) prawo egzemplarza obowiązkowego obowiązuje wobec wydawnictw wydawanych w kraju lub za granicą przez polskie placówki. Drukarnie polskie działające na zlecenie wydawcy zagranicznego powinny przekazać po jednym egzemplarzu do Biblioteki Narodowej i Biblioteki Jagiellońskiej. Przechowują one wieczyście jeden z otrzymywanych egzemplarzy. Pozostałe biblioteki mają obowiązek przechowywania egzemplarza obowiązkowego przez co najmniej pięćdziesiąt lat[2].

Egzemplarze obowiązkowe w Polsce otrzymują[6]:

Egzemplarz obowiązkowy ogólnopolski
Zdjęcie Nazwa biblioteki Data nadania prawa Liczba
egzemplarzy
Biblioteka Narodowa 4 lipca 1927[7] 2
Biblioteka Jagiellońska 2
Biblioteka Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 1
Biblioteka Publiczna m.st. Warszawy 1
Biblioteka Śląska w Katowicach 1
Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu 1
Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu 1
Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie 1
Biblioteka Główna Uniwersytetu Gdańskiego 1
Biblioteka Uniwersytetu im. M. Curie-Skłodowskiej w Lublinie 1954[8] 1
Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego 1
Biblioteka Główna Uniwersytetu Opolskiego 1
Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu 1
Książnica Podlaska w Białymstoku 1
Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie 1
Biblioteka Sejmowa 1
(dzienniki
urzędowe
)
Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny 1
(filmy)

Wielka Brytania

Na podstawie ustawy o egzemplarzu obowiązkowym (ang. The Legal Deposit Libraries Act 2003) jeden egzemplarz każdej książki, mapy lub periodyku, wydanych na terenie Zjednoczonego Królestwa powinien być w ciągu miesiąca od dnia publikacji przekazany Bibliotece Brytyjskiej. Ponadto 5 innych bibliotek (Biblioteka Bodlejańska, Biblioteka Uniwersytetu Cambridge, Narodowa Biblioteka Walijska, Narodowa Biblioteka Szkocka oraz Biblioteka Trinity College w Dublinie) ma prawo do otrzymywania egzemplarzy obowiązkowych na żądanie wyrażone w ciągu roku od daty publikacji (żądania takie są wyrażane w sposób skoordynowany przez zajmującą się tym agencję – Agency for the Legal Deposit Libraries. Poprawka z roku 2013 rozciąga te uprawnienia na utwory wydane w formie innej niż drukowana: stron internetowych, blogów oraz płyt.

Ameryka Południowa


Brazylia

Biblioteka Narodowa w Rio de Janeiro od 1907 roku otrzymuje portugalski egzemplarz obowiązkowy[9].

Przypisy


  1. O książce : mała encyklopedia dla nastolatków. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987, s. 110. ISBN 83-04-01898-5.
  2. a b c d e Magdalena Gomułka. Egzemplarz obowiązkowy na przestrzeni wieków . „Biuletyn EBIB”. nr 2 (138), 2013. ISSN 1507-7187 (pol.). 
  3. EWOK ↓, s. 354.
  4. EWOK ↓, s. 489.
  5. EWOK ↓, s. 516.
  6. Wykaz bibliotek uprawnionych do otrzymywania bibliotecznych egzemplarzy obowiązkowych
  7. EWOK ↓, s. 192.
  8. EWOK ↓, s. 278.
  9. EWOK ↓, s. 42.

Bibliografia


Linki zewnętrzne










Kategorie: Bibliotekoznawstwo








Informacje na dzień: 29.05.2020 09:21:44 CEST

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-by-sa-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.