David Cronenberg


David Cronenberg

Cronenberg na rozdaniu nagród Genie (2012).
Prawdziwe imię i nazwisko David Paul Cronenberg
Data i miejsce urodzenia 15 marca 1943
Toronto
Zawód reżyser, scenarzysta
Współmałżonek Margaret Hindson
(1970–1977; rozwód)
Carolyn Zeifman
(1979–2017; jej śmierć)
Lata aktywności od 1966
Odznaczenia

David Paul Cronenberg[1] (ur. 15 marca 1943 w Toronto) – kanadyjski reżyser filmowy i telewizyjny, scenarzysta, okazjonalnie aktor. Jeden z głównych twórców tego, co jest powszechnie znane jako body horror. Realizował filmy, które wykorzystywały elementy horroru i fantastycznonaukowe, aby ukazać niepokojące skrzyżowania między technologią, ludzkim ciałem i podświadomym pragnieniem.

Spis treści

Życiorys


Urodził się w Toronto[2] w rodzinie pochodzenia żydowskiego jako syn Esther (z domu Sumberg), muzyczki, i Miltona Cronenberga, pisarza i redaktora[3]. Wszyscy jego dziadkowie pochodzili z Litwy[3]. W 1967 ukończył University of Toronto z tytułem licencjata z języka angielskiego[4]. Już jako student zafascynował się filmowaniem i w latach 1966-1970 stworzył kilka eksperymentalnych filmów krótko- i pełnometrażowych[5].

Po zrealizowaniu dwóch undergroundowych filmów krótkometrażowych 16 mm – komedii Transfer (1966) i komedii fantastycznonaukowej Głosy z odpływu (From the Drain, 1967) – wyreżyserował pierwszy film fabularny Stereo (1969). Następnie wyjechał do Francji, gdzie wyreżyserował materiał dla telewizji kanadyjskiej, Jim Ritchie - rzeźbiarz (Jim Ritchie Sculptor, 1971), List od Michała Anioła (Letter from Michelangelo, 1971), Tourettes (1971), Don Valley (1972), Fort York (1972), Lakeshore (1972), Zimowy ogród (Winter Garden, 1972), Przekręt w Scarborough (Scarborough Bluffs, 1972) i W brudzie (In the Dirt, 1972) oraz pojedyncze odcinki serii CBC/Radio-Canada Programme X (1972) i Peep Show (1975). Na Katalońskim Festiwalu w Sitges zdobył Medal Sitgesa dla najlepszego reżysera fantastycznonaukowego filmu grozy Dreszcze (1975) przyniósł mu [6] i najlepszego scenarzysty filmu Wściekłość (Rabid, 1977) oraz Nagrodę Międzynarodowego Jury Krytyków - Wyróżnienie Specjalne za Pomiot (The Brood, 1979) z Oliverem Reedem. Następnie zrealizował dramat sportowy Szybka banda (Fast Company, 1979) z Williamem Smithem i Johnem Saxonem. Za film Skanerzy (Scanners, 1981) z Jennifer O’Neill i Michaelem Ironside odebrał Międzynarodową Nagrodę Filmu Fantastycznego na Fantasporto. Z kolei Wideodrom (Videodrome, 1983) z Jamesem Woodsem i Nierozłączni (Dead Ringers, 1988) z Jeremym Ironsem przyniosły mu nagrody Kanadyjskiej Akademii Filmowej i Telewizyjnej. Jego kolejna realizacja Martwa strefa (The Dead Zone, 1983) z Christopherem Walkenem została uhonorowana Nagrodą Saturna w kategorii najlepszy horror i sprawiła, iż stał się rozpoznawalny w środowisku filmowym[7]. Jednak prawdziwym przełomem okazała się dopiero Mucha (1986) z Jeffem Goldblumem w roli głównej[8]. Film odniósł wielki sukces kasowy, zdobył Oscara za najlepszą charakteryzację i fryzury, a Cronenberg wreszcie mógł kręcić w pełni autorskie filmy[9].

Jest reżyserem wzbudzającym przeciwstawne emocje. Zarzucano mu zamiłowanie do kiczu, nadmierne prowokowanie widzów, ocieranie się o pornografię. Nie można jednak odmówić mu ani talentu, ani artystycznej odwagi. Równie ważna jak treść, jest dla niego forma przekazu. Cronenberg dba o szokującą, ale i wysmakowaną plastycznie, oprawę wizualną swoich filmów − z reguły przypominającą bardziej senny koszmar niż tradycyjny utwór filmowy[potrzebny przypis].

Do najbardziej kontrowersyjnych jego dzieł należy Nagi lunch (1991) − swobodna adaptacja, opublikowanej pod tym samym tytułem, powieści amerykańskiego pisarza Williama S. Burroughsa.

Przewodniczył jury konkursu głównego na 52. MFF w Cannes (1999).

Podczas 75. MFF w Wenecji w 2018 nagrodzony został Honorowym Złotym Lwem za całokształt twórczości[10]. Poza tym został odznaczony tytułem Oficera[11] i Towarzysza[12] Orderu Kanady oraz Medalem Diamentowego Jubileuszu Królowej Elżbiety II[13].

Ojciec Brandona Cronenberga, który również jest reżyserem.

Reżyseria (wybór)


Nagrody


Przypisy


  1. David Cronenberg (ang.). Listal. [dostęp 2021-07-29].
  2. Cronenberg, David 1943– (ang.). Encyclopedia.com. [dostęp 2021-07-29].
  3. a b David Cronenberg What Nationality Ancestry Race (ang.). Ethnicity of Celebs, 2 lipca 2015. [dostęp 2021-01-02].
  4. David Cronenberg - Director (ang.). Film Reference. [dostęp 2021-07-29].
  5. John M. Cunningham: David Cronenberg, Canadian film director, screenwriter, and actor (ang.). Encyklopedia Britannica. [dostęp 2021-07-29].
  6. David Cronenberg Awards (ang.). AllMovie. [dostęp 2021-07-29].
  7. David Cronenberg (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2021-07-29].
  8. Tim Lewis: David Cronenberg: ‘My imagination is not a place of horror’ (ang.). „The Guardian”, 13 września 2014. [dostęp 2021-07-29].
  9. Jonathan Crow: David Cronenberg Biography (ang.). AllMovie. [dostęp 2021-07-29].
  10. Złoty Lew festiwalu w Wenecji dla filmu „Roma” Alfonso Cuarona [dostęp 2018-09-11] (pol.).
  11. Order of Canada , archive.gg.ca [dostęp 2021-07-28].
  12. Radio Canada International, David Cronenberg receives Order of Canada , RCI | English, 8 maja 2015 [dostęp 2021-07-28] (ang.).
  13. Diamond Jubilee Gala toasts exceptional Canadians , CBC News, 18 czerwca 2012.

Linki zewnętrzne


Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=David_Cronenberg&oldid=66981473

Menu nawigacyjne


<



Facebook Twitter WhatsApp Telegram e-mail





Kategorie: Kanadyjscy reżyserzy filmowi | Kanadyjscy scenarzyści XX wieku | Członkowie PEN Clubu | Odznaczeni Medalem Diamentowego Jubileuszu Królowej Elżbiety II | Odznaczeni Orderem Kanady | Urodzeni w 1943 | Ludzie urodzeni w Toronto




Informacje na dzień: 22.04.2022 01:06:48 CEST

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-BY-SA-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.