Babeszjoza psów


Babeszjoza psów[1] (łac. babesiosis canum) – choroba pasożytnicza psów powodowana przez protisty z rodzaju Babesia, rzędu Piroplasmida przenoszona przez kleszcze. Podstawowym czynnikiem etiologicznym babeszjozy u psów jest gatunek zbiorczy - Babesia canis, który jest reprezentowany przez trzy podgatunki — Babesia canis canis, Babesia canis rossi i Babesia canis vogeli[2]. Choroba ta czasami też nosi nazwę piroplazmoza[3].

Babeszjoza psów jest chorobą występującą na całym świecie. W Europie stwierdzana od prawie 100 lat. Pierwszy przypadek w Polsce odnotowano i opisano na Lubelszczyźnie w 1966 roku[3].

Kleszcze przenoszące babeszjozę występują na znacznej części terytorium Polski, ze szczególnym uwzględnieniem regionów północnych, północno-wschodnich i wschodnich. Terenami o szczególnym zagrożeniu są lasy, łąki, parki i ogrody, zwłaszcza jeżeli są porośnięte wysoką trawą. Kleszcze wykazują z reguły wzmożoną aktywność sezonową: wczesną wiosną oraz latem i wczesną jesienią[4].

Spis treści

Etiologia


Choroba wywoływana jest przez Babesia canis, Babesia gibsoni, Babesia conrade oraz przez grupę Babesii określaną wspólnym mianem Babesia microti-like[3]. W Polsce do 2011 roku stwierdzono jedynie zachorowania powodowane przez Babesia canis a dokładniej przez podgatunek Babesia canis canis[3]

Przyczyny choroby


Kleszcz przyssany do zwierzęcia wprowadza do jego krwiobiegu chorobotwórcze pierwotniaki babeszjozy, które atakują erytrocyty (krwinki czerwone). Pierwotniaki Babesia canis przenikają do wnętrza zaatakowanej komórki, gdzie ma miejsce ich gwałtowne rozmnażanie. W efekcie dochodzi do rozerwania krwinki i pasożyt atakuje kolejne erytrocyty. W wyniku tego procesu dochodzi do reakcji łańcuchowej, która prowadzi do zniszczenia znacznej części krwinek czerwonych i tym samym do anemii. Dochodzi do znacznego uszkodzenia narządów wewnętrznych, w szczególności nerek i wątroby. Dodatkowo mogą wystąpić silne zaburzenia pracy układu krążenia, a także żółtaczka[4]. Nieleczona babeszjoza najczęściej prowadzi do śmierci zwierzęcia.

Objawy choroby


Do objawów choroby, które mogą się pojawić w czasie od kilku dni do nawet kilku tygodni, należą[4]:

  1. apatyczność – zwierzę staje się osowiałe, nie cieszy się np. ze spacerów i innych rzeczy, które dotychczas sprawiały mu radość,
  2. brak apetytu – zwierzę nie chce jeść ani pić (jeśli występuje gorączka zwierzę będzie pić dużo płynów),
  3. powiększenie węzłów chłonnych,
  4. wysoka gorączka, dochodząca do 40–41 °C,
  5. wymioty, biegunka (często z domieszką krwi), gazy,
  6. zażółcenie lub bladość błon śluzowych jamy ustnej,
  7. problemy z oddawaniem moczu, oddawanie moczu o brązowym zabarwieniu (krwiomocz),
  8. niewydolność oddechowa i krążeniowa, zaburzenia ze strony układu nerwowego.

Leczenie


Babeszjoza jest chorobą o bardzo gwałtownym przebiegu, zatem w przypadku stwierdzenia objawów konieczna jest natychmiastowa konsultacja z doświadczonym lekarzem weterynarii, który wdroży[4]:

Zapobieganie


Na rynku polskim dostępne są preparaty w postaci kropli do nanoszenia na skórę (tzw. środki spot on), tabletek, sprayu oraz obroży, np. Advantix, Fiprex, Frontline, Hilton, Kiltix, Preventic.

Dostępne na rynku tabletki zawierają substancje czynne, takie jak: afoksolaner, fluralaner, sarolaner i lotilaner, które doprowadzają stopniowo do paraliżu, a następnie powodują śmierć kleszczy[5].

Krople przeciwko kleszczom zawierają: fipronil, permetrynę, amitrazę, fluralaner lub połączenia tych substancji. Po zakropieniu skóry psa preparat zaczyna stopniowo przenikać do warstwy tłuszczowej pokrywającej skórę zwierzęcia, a następnie rozprowadza się po całym ciele. Substancje te powodują zmiany w układzie nerwowym kleszcza, które ostatecznie doprowadzają do jego śmierci[5].

Obroże przeciw kleszczom zawierają z kolei insektycydy takie jak: imidaklopryd, flumetryna lub deltametryna. Wykazują one działalność do 6 miesięcy. Obroże powinny mieć bezpośrednią styczność ze skórą psa i mogą być nieskuteczne u przedstawicieli psów ras długowłosych[2].

We Francji i Szwajcarii jest zarejestrowana szczepionka o nazwie Pirodog (producent: firma Merial)[4].

W Polsce od 2011 dostępna szczepionka Nobivac Piro, jednak jej skuteczność nie jest do końca potwierdzona[6].

Zobacz też


Przypisy


  1. Łukasz Adaszek, Stanisław Winiarczyk, Marta Górna. Od piroplazmozy do babeszjozy – problemy w klasyfikacji pierwotniaków z rodzaju Babesia u psów. „Wiadomości Parazytologiczne”. 56 (2), s. 111-115, 2010. 
  2. a b Babeszjoza u psa , sfora-online.pl [dostęp 2021-04-15] (pol.).
  3. a b c d Łukasz Adaszek, Stanisław Winiarczyk. Aktualny stan wiedzy na temat babeszjozy (piroplazmozy) psów. Cz. I. Istota choroby. „Magazyn weterynaryjny”. 20 (165), s. 742-746, 2011. 
  4. a b c d e Babeszjoza (babeszioza, babeszja, piroplazmoza) – Chrońmy psy i koty przed kleszczami [Strona główna ] (pol.). [dostęp 2009-01-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-09-18)].
  5. a b magwet.pl , magwet.pl [dostęp 2021-04-14].
  6. Nobivac Piro

Bibliografia


Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.










Kategorie: Choroby pasożytnicze | Choroby psów




Informacje na dzień: 11.11.2021 10:25:15 CET

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-BY-SA-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.