Algirdas Brazauskas


Algirdas Brazauskas
Pełne imię i nazwisko Algirdas Mykolas Brazauskas
Data i miejsce urodzenia 22 września 1932
Rakiszki
Data i miejsce śmierci 26 czerwca 2010
Wilno
Prezydent Litwy
Okres od 25 lutego 1993
do 25 lutego 1998
Następca Valdas Adamkus
Premier Litwy
Okres od 3 lipca 2001[1]
do 1 czerwca 2006
Przynależność polityczna LSDP
Poprzednik Eugenijus Gentvilas (p.o.)
Następca Zigmantas Balčytis (p.o.)
Odznaczenia

Algirdas Mykolas Brazauskas (ur. 22 września 1932 w Rakiszkach, zm. 26 czerwca 2010 w Wilnie) – litewski polityk, w okresie ZSRR działacz komunistyczny, prezydent Litwy w latach 1993–1998, premier Litwy w latach 2001–2006.

Spis treści

Życiorys


Ukończył w 1956 studia inżynieryjne w Kowieńskim Instytucie Politechnicznym. Obronił później pracę z zakresu ekonomii w CEMI (instytucie ekonomiczno-matematycznym Akademii Nauk ZSRR w Moskwie), uzyskując w 1974 stopień doktora[2].

Po ukończeniu studiów podjął pracę w budownictwie. W latach 1956–1957 był głównym inżynierem na budowie hydroelektrowni kowieńskiej, a od 1958 do 1962 naczelnikiem zarządu przedsiębiorstwa budownictwa energetycznego. Od 1962 kierował wydziałem materiałów budowlanych w Radzie Gospodarki Narodowej Litewskiej SRR. W latach 1965–1966 był ministrem przemysłu materiałów budowlanych, po czym został zastępcą przewodniczącego Państwowego Komitetu Planowania. Pełnił tę funkcję do 1977.

W 1977 został sekretarzem, a w 1988 I sekretarzem Komitetu Centralnego KPL.

24 lutego 1990 został wybrany do Rady Najwyższej Litewskiej SRR. Znalazł się wśród sygnatariuszy Aktu Przywrócenia Państwa Litewskiego z 11 marca tego samego roku.

Do 1992 był zastępcą przewodniczącego Rady Najwyższej, przekształconej w Sejm Republiki Litewskiej. Doprowadził do powołania na bazie Komunistycznej Partii Litwy nowej formacji pod nazwą Litewska Demokratyczna Partia Pracy. Współpracował z rządem Kazimiery Prunskienė, reprezentując postawę zachowawczą w opozycji do głównego nurtu Sąjūdisu, związanego z Vytautasem Landsbergisem.

W 1992 poprowadził postkomunistów do zwycięstwa w wyborach parlamentarnych. Jako nowy marszałek Sejmu stał się jednocześnie głową państwa. W 1993 wygrał pierwsze po odzyskaniu niepodległości wybory prezydenckie, pokonując w nich wspieranego przez opozycję ambasadora w USA Stasysa Lozoraitisa. Oba te sukcesy tłumaczono m.in. kryzysem ekonomicznym i rozczarowaniem rządami niepodległościowego Sąjūdisu, a wygraną w 1993 także rozpoznawalnością Algirdasa Brazauskasa[3]. Urząd prezydenta sprawował do 1998, nie ubiegając się o reelekcję.

W 2000 sygnował swoim nazwiskiem koalicję socjaldemokratyczną, skupiającą Litewską Demokratyczną Partię Pracy, Litewską Partię Socjaldemokratyczną i dwa mniejsze ugrupowania, samemu nie kandydując jednocześnie do parlamentu. Utworzony lewicowy blok ten wygrał wybory parlamentarne w tym samym roku, pozostając jednak w opozycji do nowo powołanego rządu Rolandasa Paksasa.

W styczniu 2001 Algirdas Brazauskas stanął na czele Litewskiej Partii Socjaldemokratycznej, do której formalnie przyłączyła się LDDP. W lipcu tegoż roku został premierem Litwy, gdy po rozpadzie koalicji partii liberalnych, jego ugrupowanie porozumiało się z Nowym Związkiem.

Po wyborach parlamentarnych w 2004 pozostał na tym stanowisku, inicjując nową koalicję rządową z udziałem m.in. Partii Pracy. Urząd premiera sprawował do czerwca 2006. Podał się do dymisji po ujawnieniu szeregu afer w zapleczu politycznym jego rządu, które doprowadziły m.in. do wyjścia z koalicji Partii Pracy. W 2007 zrezygnował także z kierowania socjaldemokratami.

26 czerwca 2010 zmarł w Wilnie[4] w wieku 77 lat na raka prostaty. Metropolita wileński Audrys Bačkis nie zgodził się na wniesienie trumny z ciałem prezydenta do katedry wileńskiej na czas uroczystości pogrzebowych, co wywołało liczne kontrowersje[5]. 1 lipca został pochowany na Cmentarzu Antokolskim.

Życie prywatne


W pierwszym małżeństwie żonaty z Juliją Styraitė-Brazauskienė, miał z nią córki: Audronė i Laimę[6]. Po raz drugi żonaty z Kristiną Butrimienė. Miał brata Gerarda, dyrektora szwedzkiego koncernu Euroc AB na Litwę.

Odznaczenia


Zobacz też


Przypisy


  1. Rząd rozpoczął funkcjonowanie 12 lipca 2001.
  2. Татьяна Ясинская: Альгирдас Бразаускас. Созидатель (ros.). delfi.lt, 1 lipca 2010. [dostęp 3 lipca 2010].
  3. Lithuania-Politics (ang.). countrystudies.us. [dostęp 2 lipca 2010].
  4. Mirė pirmasis Lietuvos tautos išrinktas prezidentas A. Brazauskas (1932–2010) (lit.). lrytas.lt, 26 czerwca 2010. [dostęp 2 lipca 2010].
  5. Zamieszanie z pogrzebem byłego prezydenta Litwy . rmf24.pl, 29 czerwca 2010. [dostęp 2 lipca 2010].
  6. Stanisław Tarasiewicz: Litwa pożegnała prezydenta w atmosferze skandalu . kurierwilenski.lt, 1 lipca 2010. [dostęp 2 lipca 2010].
  7. Apdovanotų asmenų duomenų bazė (lit.). lrp.lt. [dostęp 27 sierpnia 2019].
  8. Paskutinės „Tūkstantmečio žvaigždės” – pirmiesiems nepriklausomos Lietuvos vadovams (lit.). 15min.lt, 31 grudnia 2009. [dostęp 2 stycznia 2013].
  9. Bearers of decorations – Algirdas Brazauskas – Maarjamaa Risti ketiklassi teenetemärk (ang.). president.ee. [dostęp 27 sierpnia 2019].
  10. Par apbalvošanu ar Triju Zvaigžņu ordeņiem (łot.). vestnesis.lv, 23 kwietnia 1996. [dostęp 16 września 2020].
  11. M.P. z 1996 r. nr 27, poz. 285
  12. Executive Order conferring the Order of Honour on Algirdas Brazauskas (ang.). kremlin.ru, 17 czerwca 2010. [dostęp 16 września 2020].
  13. Cidadãos Estrangeiros Agraciados com Ordens Portuguesas (port.). presidencia.pt. [dostęp 27 sierpnia 2019].
  14. Cavaliere di Gran Croce Ordine al Merito della Repubblica Italiana, Decorato di Gran Cordone (wł.). quirinale.it, 20 maja 1997. [dostęp 2 lipca 2010].

Bibliografia











Kategorie: Deputowani do Rady Najwyższej Litewskiej SRR | Litewscy deputowani do Rady Najwyższej ZSRR | Litewscy inżynierowie | Ludzie urodzeni w Kownie | Marszałkowie Sejmu Republiki Litewskiej | Odznaczeni Krzyżem Wielkim Legii Honorowej | Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Infanta Henryka (Portugalia) | Odznaczeni Orderem Białej Róży Finlandii | Odznaczeni Orderem Honoru (Federacja Rosyjska) | Odznaczeni Orderem Honoru (Grecja) | Odznaczeni Orderem Księcia Jarosława Mądrego | Odznaczeni Orderem Królewskim Serafinów | Odznaczeni Orderem Krzyża Ziemi Maryjnej | Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita) | Odznaczeni Orderem Słonia | Odznaczeni Orderem Trzech Gwiazd | Odznaczeni Orderem Wyzwoliciela San Martina | Odznaczeni Orderem Zasługi (Norwegia) | Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej | Odznaczeni Orderem Zbawiciela | Odznaczeni Wielkim Krzyżem Orderu Witolda Wielkiego | Odznaczeni Wielkim Krzyżem ze Złotym Łańcuchem Orderu Witolda Wielkiego | Pochowani na Cmentarzu na Antokolu w Wilnie | Politycy Litewskiej Demokratycznej Partii Pracy | Politycy Litewskiej Partii Socjaldemokratycznej | Politycy Komunistycznej Partii Litwy | Premierzy Litwy | Prezydenci Litwy | Urodzeni w 1932 | Zmarli w 2010 | Sygnatariusze Aktu Przywrócenia Państwa Litewskiego




Informacje na dzień: 14.10.2021 05:52:40 CEST

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-BY-SA-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.