Alfa i Omega - pl.LinkFang.org

Alfa i Omega




Zobacz też: Alfa i Omega (album).

Α i Ω (gr. τὸ Α καὶ τὸ Ω) – pierwsza i ostatnia litera klasycznego alfabetu greckiego; symbol wszechmogącego Boga jako Stwórcy i Tego, który wszystko dopełnia. W starożytności był to symbol pisarski, który odczytywano jako tajemniczą całość i obraz doskonałości, później jako symbol wszechmocy Boga. W Apokalipsie Bóg mówi: Jam Alfa i Omega, Pierwszy i Ostatni, Początek i Koniec podkreślając że nie ma sobie równego i do niego należą pierwsze i ostatnie słowo. Symbolika alfy i omegi ma również znaczenie dla filozofii Teilharda de Chardina.

Spis treści

Alfa i Omega w Biblii


Symbolika alfy i omegi pochodzi z Apokalipsy św. Jana, gdzie określony w ten sposób jest Bóg (1,8; 21,6) Jezus (22,13)[a], z dopowiedzeniami „Początek i Koniec” (1,8; 21,6; 22,13) i „Pierwszy i Ostatni” (22,13). Określenie to wyraża ideę, że świat pochodzi od Chrystusa jako Logosu i zmierza do niego jako do ostatecznego celu. Podobnie jak Α (álfa) i Ω (oméga) obejmują w ramy cały klasyczny grecki alfabet, w symbolice biblijnej Bóg Jezus jest zasadą sensu i trwania wszystkich rzeczy.

Symbolika Α i Ω pochodzi prawdopodobnie z literatury hellenistycznej i apokaliptyki religii żydowskiej. Wpływ hellenistyczny może polegać na zastosowaniu analogicznych epichorycznych formuł alfabetycznych, znanych zwłaszcza w Efezie - możliwość taką wskazał Ernest Bernard Allo w Saint Jean. L'Apocalypse (1933). Większe znaczenie ma jednak wpływ tekstów starotestamentowych, w których Bóg nazywany jest „Pierwszym i Ostatnim” (Iz 41,4; 43,10; 44,6). Mało prawdopodobny jest wpływ Talmudu, w którym występuje podobna symbolika liter hebrajskich alef i taw, rozpowszechniona później w kabale, jako że jest ona o kilkaset lat późniejsza od Apokalipsy.

Symbolika biblijna rozpowszechniła się w literaturze patrystycznej, a stała się szczególnie popularna w często stosującej alegorię kulturze wieków średnich - przykładem może być tu użycie jej w Boskiej komedii Dantego (Raj XXVI 17).

Alfa i omega w sztuce i liturgii


Symbol alfy i omegi pojawiał się w sztuce chrześcijańskiej od IV w. Łączył się często z symbolem krzyża i monogramem Chrystusa - połączenie takie symbolizuje mądrość Chrystusa, jego bóstwo i to, że jest on zarazem człowiekiem i Bogiem zamykającym w sobie Byt i czas.

Symbol alfy i omegi występował bardzo często w zdobnictwie starożytności chrześcijańskiej - zwłaszcza w epitafiach, gdzie był włączony w inskrypcje, oraz na przedmiotach użytkowych, takich jak monety, cegły i wazy, a także pieczęcie bulli papieskich, np. Hadriana II. Symbol alfy i omegi występował także w rzeźbie, w mozaikach, w gliptyce i w iluminacjach. W rzeźbie pojawiał się najczęściej na sarkofagach i koptyjskich stelach nagrobnych, a także na dzwonach, kamiennych ramach okien i brązowych drzwiach (bazylika św. Sabiny na Awentynie), a także na przedmiotach kultu takich jak krucyfiksy. W mozaikach symbol alfy i omegi pojawia się np. w Kościele św. Apolinarego in Classe i w baptysterium w Albendze. Przykładem wykorzystania symbolu w iluminacjach jest Sakramentarz Gelazjański z VII w.; w księgach z Brandenburga z XIII w. symbol alfy i omegi występuje natomiast na oprawie.

W średniowieczu rozpowszechnił się żywy do dziś zwyczaj umieszczania symbolu alfy i omegi na przedmiotach liturgicznych, zwłaszcza paschałach, na hostiach i obok pierwszej litery kanonu mszalnego. Symbol alfy i omegi ma oznaczać sakralność tych przedmiotów. W sztuce średniowiecza symbol ten jest natomiast rzadki, a w sztuce nowożytnej zanika. Alfa i omega powróciły do sztuki chrześcijańskiej w wieku XIX (kiedy znalazły szerokie zastosowanie na szatach liturgicznych, ołtarzach i tabernakulach) a stały się bardzo powszechne po Soborze Watykańskim II, który zalecił przywrócić symbolice alfy i omegi właściwe znaczenie i rangę, oraz w związku z ruchem odnowy liturgicznej, dążącym często do przywrócenia symboliki chrześcijaństwa starożytnego.

Zobacz też


W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Alfa i Omega

Uwagi


  1. W starszych przekładach Biblii występuje również w Ap 1,11 co jednak pomijają najstarsze manuskrypty.

Bibliografia










Kategorie: Biblia | Historia sztuki | Liturgia katolicka | Symbole chrześcijańskie








Informacje na dzień: 29.05.2020 04:30:44 CEST

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-by-sa-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.