Árni Magnússon


To jest biografia osoby noszącej nazwisko patronimiczne. Zobacz: islandzkie nazwiska.
Árni Magnússon

Rysunek portretowy
Data i miejsce urodzenia 13 listopada 1663
Kvennabrekka
Data i miejsce śmierci 7 stycznia 1730
Kopenhaga

Árni Magnússon, inaczej Arne Magnussen (ur. 13 listopada 1663 w Kvennabrekka, zm. 7 stycznia 1730 w Kopenhadze) – islandzki antykwariusz i filolog, badacz średniowiecznej literatury islandzkiej.

Spis treści

Życiorys


Árni Magnússon urodził się 13 listopada 1663 roku w Kvennabrekka[1], był synem Magnúsa Jónssona i Guðrún Ketilsdóttir. Niewiele wiadomo o jego dzieciństwie i młodości. Był wychowywany przez rodziców matki w Hvammur i edukację odbierał od dziadka. Po jego śmierci w 1670 roku opiekował się nim wuj, Páll Pálsson. Od 1680 roku Árni Magnússon uczęszczał przez trzy lata do szkoły w Skálholt i zaprzyjaźnił się wówczas z późniejszym biskupem Björnem Þorleifssonem, Jónem Halldórssonem i późniejszym biskupem Jónem Þorkelssonem Vídalínem. W 1683 roku wyjechał wraz z ojcem do Kopenhagi i zaczął na Uniwersytecie Kopenhaskim studia w zakresie teologii. Rok później zaczął pracować z profesorem Thomasem Bartholinem młodszym, który otrzymał od króla zadanie przygotowania duńskich i norweskich manuskryptów do publikacji. To z powodu nacisków Bartholina król zakazał eksportu islandzkich manuskryptów i sprzedaży ich poza granice państwa w 1685 roku[2].

W tym samym roku Árni Magnússon ukończył studia, ale bardziej interesowały go wczesna historia Skandynawii i jej literatura[1]. Zaraz po zakończeniu nauki wyjechał na Islandię, by uporządkować sprawy po śmierci ojca, który zmarł w poprzednim roku. W tym czasie zbierał także dla Bartholina islandzkie manuskrypty, ale większość z odkrytych prac zachował dla siebie, rozpoczynając tworzenie własnej kolekcji. Zimę 1685/1686 przymusowo spędził na Islandii z powodu braku statków płynących do Danii; okres ten spędził ucząc się technik kopiowania tekstu. Następne cztery lata spędził z Bartholinem, tłumacząc stare teksty na łacinę, oraz powiększając własną kolekcję[2]. Odbywał podróże po Norwegii, Szwecji i Islandii, by kolekcjonować książki i manuskrypty. W 1697 roku został sekretarzem tajnych archiwów, a w 1701 roku profesorem filozofii i wczesnej historii Danii. Od 1702 do 1710 roku przebywał na Islandii z misją mającą ocenić kondycję ekonomiczną wyspy. W tym czasie spędził także wiele czasu na zbieraniu islandzkich manuskryptów[1]. Dwukrotnie też wyjeżdżał wtedy do Danii. Pierwszy raz zimą 1705-1706. Także zimę 1708-1709 spędził w Kopenhadze, a 16 maja 1709 roku ożenił się z Dunką Mette Jensdatter Fischer, 19 lat od niego starszą wdową. Jesienią tego roku Árni Magnússon wyjechał na Islandię i nie widział się z żoną kolejne trzy lata[2].

W 1712 roku opuścił po raz ostatni Islandię i wiosną następnego roku dotarł do Kopenhagi. W 1714 roku przeniósł się wraz z żoną do jednego z uniwersyteckich mieszkań dla profesorów[2]. W 1720 roku jego kolekcja została wysłana do Danii[1]. Od następnego roku przez cztery lata był zastępcą bibliotekarza biblioteki uniwersyteckiej. W Nowy Rok 1725 roku Frederik Rostgaard stracił stanowisko kustosza tajnego archiwum i Árni Magnússon przejął jego obowiązki, pełniąc je do końca swojego życia bez formalnej nominacji[2].

Jego kolekcja w sporej części spłonęła w pożarze Kopenhagi[1], który wybuchł wieczorem 20 października 1728 roku. Gdy Árni Magnússon dowiedział się rankiem 21 października o zagrożeniu jego biblioteki, próbował ratować ją wraz ze sługami i dwoma Islandczykami, Jónem Ólafssonem i późniejszym biskupem Finnurem Jónssonem. Książki i meble załadowane na wozy usiłowali wyprowadzić przez zatłoczone ulice do domu Hansa Beckera[2].

Po pożarze miasta jak wielu innych mieszkańców był pozbawiony dachu nad głową i musiał trzykrotnie się przeprowadzać. W wigilię 1729 roku zachorował, a 6 stycznia Hans Gram spisał jego testament, jednak Árni Magnússon nie był w stanie podpisać go samodzielnie. Zmarł 7 stycznia o godzinie 5:45 rano, 12 stycznia został pochowany w katedrze Marii Panny, podówczas wciąż jeszcze nieodbudowanej po pożarze. Jego żona Mette zmarła we wrześniu tego samego roku i została pochowana z mężem[1].

Pod koniec lat 90. XX wieku większość dzieł jego kolekcji trafiła ponownie na Islandię i została umieszczona w Árni Magnússon Institute przy Uniwersytecie Islandzkim[1]. Kolekcja znana jest jako Arnamagnæan Codex.

Upamiętnienie


Jego podobizna widnieje na awersie wycofanego już z obiegu banknotu 100 koron islandzkich[3].

Przypisy


  1. a b c d e f g Árni Magnússon (ang.). Encyclopædia Britannica, Inc.. [dostęp 2015-05-25].
  2. a b c d e f Sigurgeir Steingrímsson: Árni Magnússon (1663 - 1730) - life and work (ang.). Árni Magnússon Institute for Icelandic Studies. [dostęp 2015-05-25].
  3. Waluta (pol.). Centrum Islandologiczne ICELAND.PL. [dostęp 2015-05-20].

Linki zewnętrzne











Kategorie: Islandzcy naukowcy | Historycy literatury | Urodzeni w 1663 | Zmarli w 1730




Informacje na dzień: 25.09.2021 05:43:58 CEST

Źródło: Wikipedia (Autorzy [Historia])    Licencja: CC-BY-SA-3.0

Zmiany: Wszystkie zdjęcia i większość powiązanych z nimi elementów projektu zostały usunięte. Niektóre ikony zostały zastąpione przez FontAwesome-Icons. Niektóre szablony zostały usunięte (np. „Artykuł wymaga rozszerzenia) lub przypisane (np.„ Przypisy ”). Klasy CSS zostały usunięte lub zharmonizowane.
Usunięto linki do Wikipedii, które nie prowadzą do artykułu lub kategorii (takie jak „Redlinki”, „linki do strony edycji”, „linki do portali”). Każde łącze zewnętrzne ma dodatkową ikonę FontAwesome. Oprócz drobnych zmian w projekcie usunięto kontener multimediów, mapy, pola nawigacji, wersje mówione i geomikroformaty.

Proszę zanotować: Ponieważ podana treść jest automatycznie pobierana z Wikipedii w danym momencie, ręczna weryfikacja była i nie jest możliwa. Dlatego LinkFang.org nie gwarantuje dokładności i aktualności pozyskanych treści. Jeśli istnieją informacje, które są obecnie niepoprawne lub mają niedokładny wygląd, prosimy o Skontaktuj się z nami: e-mail.
Zobacz też: Znak firmowy wydawcy & Polityka prywatności.